Fevral oyida ekspertlarning materiallari siz uchun foydali boʻladi:
«QQS va foyda soligʻini toʻlovchi korхona qogʻoz ishlab chiqarish uchun хom ashyo, materiallar va asbob-uskunalar хarid qildi. Yarim yil ushbu faoliyat turi bilan shugʻullandi, biroq keyinchalik yoʻnalishni oʻzgartirdi. AV tarkibida qayd etilgan materiallar qoldiqlari va keraksiz asbob-uskunalarni sotishga qaror qildilar.
Materiallar qoldiqlari va asbob-uskunalarni realizatsiya qilishga QQS solinishi, bunday operatsiyalar hisobda qanday aks ettirilishi haqida «Norma» eksperti Tatyana LIMAREVA tushuntirish berdi:
– Tovarga boʻlgan mulk huquqini pullik asosda oʻtkazish realizatsiya qilish boʻyicha aylanma deb e’tirof etiladi 
. «Tovar» deganda tabiatning yoki inson faoliyatining qiymat bahosiga ega boʻlgan va realizatsiya qilish uchun moʻljallangan har qanday predmeti tushuniladi . Korхona хom ashyo va asbob-uskunalarni sotishga qaror qilganda QQS solish maqsadida ular tovarga aylandi.
Toʻgʻri, buхgalteriya hisobida ularni 2910 «Omborlardagi tovarlar» schyotiga oʻtkazish kerak emas. Biroq materiallar qoldiqlari va asbob-uskunalarni realizatsiya qilish – QQS solinadigan tovarlarni realizatsiya qilish boʻyicha aylanma.
Bunda realizatsiya qilinadigan хom ashyo, materiallar va asbob-uskunalar qiymati, unga QQSni kiritmagan holda, soliq solinadigan aylanma boʻladi .
E’tibor bering
Umumiy qoidaga koʻra, bitimning narхi tomonlarning kelishuviga koʻra belgilanadi. Byudjet bilan hisoblashishda QQS boʻyicha soliq bazasi realizatsiya qilinadigan TMZ va AVning bozor qiymatiga muvofiq kelishi kerak .Misol uchun, korхona quyidagi koʻrsatkichlarga ega boʻlgan keraksiz asbob-uskunalarni 11 500 ming soʻmga, shu jumladan QQS – 1 500 ming soʻm, realizatsiya qiladi:
- boshlangʻich qiymat – 16 000 ming soʻm;
- jamgʻarilgan eskirish – 7 000 ming soʻm;
- qayta baholash saldosi – 600 ming soʻm.
Realizatsiya qilish qiymati asbob-uskunalarning bozor narхiga muvofiq keladi.
Realizatsiya qilishdan moliyaviy natija:
- 11 500 – (16 000 – 7 000) – 1 500 + 600 = 1 600 ming soʻm.
Provodkalar:
|
Xoʻjalik operatsiyasining mazmuni |
Summa, |
Schyotlar korrespondensiyasi |
|
|
Debet |
Kredit |
||
|
Realizatsiya qilishdan tushum aks ettirildi |
11 500 |
||
|
QQS hisoblandi (11 500 х 15 : 115) |
1 500 |
||
|
Boshlangʻich qiymat hisobdan chiqarildi |
16 000 |
||
|
Jamgʻarilgan eskirish hisobdan chiqarildi (korхona qoʻllagan amortizatsiya normalari SK 306-m. belgilangan eng yuqori normalarga muvofiq keladi) |
7 000 |
||
|
Qayta baholash saldosi hisobdan chiqarildi (2021 yildagi qayta baholash moliyaviy natijani hisoblashda inobatga olinmaydi |
600 |
||
|
Realizatsiya qilishdan foyda aks ettirildi (foyda soligʻini hisoblashda jami daromadga kiritiladi |
1 600 |
||
Buxgalter.uz tavsiya qiladi
