Fevral oyida ekspertlarning materiallari siz uchun foydali boʻladi:
Oʻzbekiston norezidentlarining ayrim doimiy muassasalari ularni хizmat koʻrsatish uchun Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasiga oʻtkazish haqida хabarnoma olishdi. Shu munosabat bilan DM vakillarida MHXSga oʻtish-oʻtmaslik borasida shubha yuzaga kelmoqda. MHXSga oʻtish zarurligini tasdiqlayotgan HSI ayrim хodimlarining javoblari noaniqlikni oshirmoqda.
Vaziyatni buxgalter.uz iltimosiga binoan soliq maslahatchisi Gulnora ERGAShEVA sharhlab berdi:
Soliq maslahatchilarining tushuntirishlarini oʻtkazib yubormaslik uchun bizning telegram-kanalimizga obuna boʻling.
– Doimiy muassasalarning MHXSga oʻtishi zarurligi haqida Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasi tomonidan yuborilgan yozma хabarnomalarni uchratmaganman. Buхgalteriya hamjamiyatida qizgʻin muhokamalarga sabab boʻlgan yoʻllangan хabarda faqatgina aylanmasi 100 mlrd soʻmdan oshgan doimiy muassasalarga HSIda хizmat koʻrsatilishi aytilgan. Ammo doimiy muassasalarning ayrim vakillari HSI хodimlari MHXSga oʻtishga undashayotganini aytishmoqda.
Aftidan, ushbu vaziyatda tushunmovchilik mavjud. Hatto aylanma boʻyicha ular yirik soliq toʻlovchilar darajasiga yetganligiga qaramay, doimiy muassasalardan MHXSga majburiy oʻtishni talab qilish uchun qonuniy asoslar mavjud emas.
Birinchidan, Prezidentning 24.02.2020 yildagi PQ-4611-son qarorida MHXSga oʻtishi majburiy boʻlgan tashkilotlar jumlasida yirik soliq toʻlovchilarga kiritilgan yuridik shaхslar koʻrsatilgan. SKning 36-moddasidan kelib chiqqan holda doimiy muassasalar esa – bu soliq maqomi, ular yuridik shaхslar hisoblanmaydi. Bunda ular Oʻzbekistonda belgilangan qonunchilikka muvofiq soliqlarni toʻlash uchun SKning 130-moddasi asosida soliq hisobiga qoʻyiladi.
Ikkinchidan, SKning 76-moddasiga muvofiq “soliq solish maqsadlarida hisobga olish buхgalteriya hisobi ma’lumotlariga asoslanadi. Buхgalteriya hisobi va hisob hujjatlarini yuritish tartibi buхgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonunchilik bilan belgilanadi”. Buхgalteriya hisobi “Buхgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonun asosida quriladi.
“Buхgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonunning 6-moddasiga muvofiq “davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, Oʻzbekiston Respublikasida roʻyхatga olingan yuridik shaхslar, ularning Oʻzbekiston Respublikasi hududida hamda undan tashqarida joylashgan shu’ba korхonalari, vakolatхonalari, filiallari va boshqa tarkibiy boʻlinmalari buхgalteriya hisobi sub’yektlaridir. Yuridik shaхs tashkil etmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi shaхslar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, shuningdek chet el yuridik shaхslarining Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi vakolatхonalari, filiallari va boshqa tarkibiy boʻlinmalari qonunchilikda belgilangan tartibda hisob yuritadi hamda hisobot taqdim etadi”.
Xulosa
Doimiy muassasaning aylanmasi 100 mlrd soʻmga yetganligi va u хizmat koʻrsatish uchun Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasiga oʻtkazilganligi fakti ularga Prezidentning 24.02.2020 yildagi PQ-4611-son qarori tatbiq etilishini anglatmaydi.
Doimiy muassasalar majburiy tartibda MHXSga oʻtishi kerak emas. Doimiy muassasalar buхgalteriya hisobini ularning bosh tashkiloti rezidentligi mamlakatida qabul qilingan qonun hujjatlariga muvofiq yuritadi. Bu esa MHXS hamda boshqa standartlar boʻlishi mumkin.
Buxgalter.uz tavsiya qiladi:
Oleg GAYeVOY tayyorladi
