Yillik inventarizatsiya – 2026: tartib va hujjatlar
Assortimentga yangi tovar pozitsiyasini kiritishda turli mutaxassislar turli MXIKdan foydalanishni tavsiya qilishmoqda. Buxgalter.uz bunday vaziyatlardan birini hal qilishda ishtirok etdi. Tajriba bilan boʻlishamiz.
Materiallarimizni oʻtkazib yubormang – telegram-kanalga obuna boʻling.
Tez ovqatlanish kafesi toʻplamlar bilan savdo qilishni boshlashga qaror qildi. Toʻplam turli MXIK bilan realizatsiya qilinadigan assortimentdagi pozitsiyalardan iborat. Masalan, gamburger va PET-idishda koka-koladan iborat toʻplam.
Kafe buxgalteri tasnif.soliq.uzda muvofiq keladigan MXIKni tanlash chogʻida “098000010011000000 – Bir nechta tovarlardan tashkil topgan toʻplamlar (turli xil kodlar bilan), shu jumladan bayram toʻplamlari” kodida toʻxtadi.
Kafe rahbari oʻzini ehtiyot qilishga qaror qildi va umumiy ovqatlanish shoxobchalarini avtomatlashtirish sohasidagi mutaxassis bilan maslahatlashdi. Mutaxassis buxgalterning tanlovi xato ekanligini koʻrsatdi, sababi ushbu MXIK umumiy ovqatlanish shoxobchalari uchun MXIK guruhiga taalluqli emas va boshqa kodlarni tanlashni taklif qildi:
- “MXIK kodi: 10202001009000001 – Kompleks ovqatlanish ratsionlari umumiy ovqatlanish shoxobchalarida tayyorlangan nonushtalar (shu jumladan, tantanali marosimlarda)”;
- “MXIK kodi: 10202001009000002 – Kompleks ovqatlanish ratsionlari umumiy ovqatlanish shoxobchalarida tayyorlangan tushliklar (shu jumladan, tantanali marosimlarda)”;
- “MXIK kodi: 10202001009000003 – Kompleks ovqatlanish ratsionlari umumiy ovqatlanish shaxobchalarida tayyorlangan kechki ovqatlar (shu jumladan, tantanali marosimlarda)”.
Ushbu variant kafe rahbariga ham shubhali, koʻp mehnat talab qiladigan va xarajatli koʻrindi. Asosiysi – nima uchun aynan bitta toʻplam uchun u sutkaning qaysi vaqtida realizatsiya qilinganidan kelib chiqqan holda MXIKni oʻzgartirish kerakligi tushunarsiz.
Qaysi MXIKda toʻxtaylik?
E’tibor bering
Buxgalter PROning «Muvofiq keladigan MXIK qanday tanlanadi» tavsiyasidagi maslahatdan foydalaning, unda amaliyotda yuzaga keladigan turli vaziyatlar keltirilgan va qonun hujjatlari talablari ochib berilgan. Tavsiyada shunga oʻxshash vaziyatlar haqida quyidagilar aytilgan:
“Mos MXIKni har doim ham topa olmasligingiz mumkin... Istalgan natijani bermasligi mumkin boʻlgan juda koʻp ob’yektiv va sub’yektiv omillar mavjud. Xususan, oddiy ravishda sizning fikringiz MXIK ishlab chiquvchilarining fikriga toʻgʻri kelmaydi. Boshqa hollarda, siz topilgan kodning toʻgʻri ekanligiga shubha qilishingiz mumkin. Ushbu vaziyatda masala katalog operatori boʻlgan “Yangi texnologiyalar” IAM mutaxassislaridan yordam soʻrash orqali hal qilinishi mumkin. Tasnif.soliq.uzda anketani toʻldirish orqali buyurtma qoldirish mumkin”.
Shuningdek, tavsiyada arizani qanday berish yuzasidan batafsil yoʻriqnoma mavjud.
Biz yordam yuzasidan “Yangi texnologiyalar” IAM Tasniflagichni shakllantirish boʻlimi boshligʻi Orifjon ABDURAHMONOVga murojaat qildik. Ushbu boʻlim mutaxassislari tasnif.soliq.uzga kelib tushadigan soʻrovlarga ishlov berish bilan shugʻullanishadi:
“Mazkur holatlar uchun “MXIK kodi: 10202001002000000 – Umumiy ovqatlanish shoxobchalarida tayyorlangan fast-fudlar” mavjud. Ushbu MXIKda biriktirilgan oʻlchov birliklari orasida “dona (toʻplam) mavjud – bu koʻrib chiqilayotgan vaziyatda kerak boʻlgan narsa”.
Shu tariqa umumiy ovqatlanish korxonasi tomonidan realizatsiya qilinadigan toʻplam uchun MXIKning maqbul varianti tanlab olindi.
“Yangi texnologiyalar” IAM mutaxassislarining javoblarini skrinlar yoki oʻzgacha ishonchli usulda saqlab qoʻyishni tavsiya qilamiz. Agar soliq tekshiruvi chogʻida tanlangan MXIKning toʻgʻriligi yuzasidan nizo yuzaga kelsa, sizda vakolatli mutaxassislar tomonidan tavsiya qilingan koddan foydalanayotganligingizni isbotlash imkoniyati boʻlishi kerak.
Buxgalter.uz tavsiya qiladi
- Elektron hujjatlarni tayyorlashda oʻlchov birliklari va qadoqlash qoidalarini qanday qoʻllash kerak
- Katalogdagi oʻzgartirishlarni hisobga olgan holda MXIKdan foydalanishni ta’minlash
- Elektron hujjatlardagi MXIK va oʻlchov birliklaridagi xatolar qanday tuzatiladi
- Alkogol mahsulotlarini realizatsiya qilish huquqi uchun yigʻimlar qanday toʻlanadi
Oleg GAYeVOY tayyorladi
![]()