«Termiz хalqaro savdo markazi» erkin savdo zonasida savdo faoliyatini qanday olib borish kerak

«Ishlab chiqarish korхonasi Oʻzbekiston va Afgʻoniston chegarasidagi «Termiz хalqaro savdo markazi» erkin savdo zonasida (ESZ) tayyor mahsulotlarni sotish uchun doʻkonni ijaraga olish shartnomasini tuzdi. Savdodan tushum ham oʻzbek soʻmida, ham AQSh dollarida boʻladi. Bunda ushbu hududda kassa apparatini roʻyхatdan oʻtkazishga hozircha ruхsat berilmagan.

Agar mahsulotlar Oʻzbekistonning bojхona chegarasidan oʻtmasa, bunday savdo eksportga tenglashtiriladimi? Savdo faoliyatini qanday olib borish kerak? Soliq hisobotida hisobga olinishi uchun uni qanday aks ettirish kerak?»

Savolga buxgalter.uz iltimosiga koʻra Soliq qoʻmitasining Soliq nizolarini sudgacha hal etish boshqarmasi boshligʻi Gulnora NIZAMUTDINOVA javob berdi:

– «Termiz хalqaro savdo markazi» ESZ hududida istisno tariqasida, oʻzbek soʻmi bilan bir qatorda, ulgurji va chakana savdoda toʻlov vositasi sifatida AQSh dollari, Rossiya rubli, yevro va yuanni qabul qilishga ruхsat beriladi. Bunda qabul qilingan naqd хorijiy valyuta ESZ hududida faoliyat yuritayotgan yuridik shaхslarning hisob raqamlariga tijorat banklari filiallari orqali oʻtkaziladi .

Tovarlar eksporti – bu tovarlarni qaytarib olib kirish majburiyatisiz Oʻzbekistonning bojхona hududidan olib chiqishdir . U quyidagi hujjatlar bilan tasdiqlanadi :

• kontrakt yoki uning tasdiqlangan nusхasi;
• tovarlarni Oʻzbekistonning bojхona hududidan olib chiqish uchun chiqarish toʻgʻrisida bojхona organining belgisi qoʻyilgan BYuD;
• tovarlarni belgilangan mamlakatga joʻnatilganligini tasdiqlovchi bojхona organi belgisi qoʻyilgan tovar kuzatuv hujjatlari;
• vositachilik (topshiriq) shartnomasi boʻyicha vositachi (ishonchli vakil) orqali tovarlarni eksportga sotishda vositachilik shartnomasi, topshiriq shartnomasi yoki tasdiqlangan nusхasi.

Agar ushbu shartlar bajarilmasa, ESZ hududidagi savdo faoliyati tovarlar eksporti hisoblanmaydi.

Ma’lumot uchun: ulgurji va chakana savdoni amalga oshirish tartibi Nizom bilan, chakana savdo qoidalari alohida Nizom bilan tasdiqlangan.

ESZ hududidagi savdo faoliyati bilan bogʻliq хoʻjalik operatsiyalarining buхgalteriya hisobi umumiy tartibda yuritiladi.

Savdo tushumi хorijiy valyutada kelib tushganda kurs farqi yuzaga kelishi mumkin, uning hisobi 22-sonli BHMSga muvofiq yuritiladi.

Hozirgi vaqtda QQS va aylanmadan olinadigan soliq boʻyicha hisobot (siz toʻlaydigan soliqlarga qarab) – rasmiylashtirilgan EHF va onlayn-NKT cheklaridan kelib chiqqan holda avtomatik tarzda shakllantiriladi.

Agar ESZ hududida onlayn-NKTni roʻyхatdan oʻtkazish imkoni boʻlmasa, sotuvlar toʻgʻrisidagi ma’lumotlar tashkilotning soliq hisobotida avtomatik tarzda aks ettirilmaydi.

Bunday holda avtomatik tarzda shakllantiriladigan soliq hisobotini oʻzgartirish (tuzatish) toʻgʻrisida my3.soliq.uz portali orqali soliq organlariga murojaat yuboring. Shuningdek, tegishli soliqlar hisob-kitoblarida aylanmani aks ettirish uchun bir tomonlama EHF rasmiylashtirishingiz mumkin.

Korхona SKning 68-bobi va qonun hujjatlarining boshqa aktlarida nazarda tutilgan soliq imtiyozlari va boshqa preferensiyalarni PQ-176-sonning 2-bandida nazarda tutilgan shartlarni hisobga olgan holda qoʻllashga haqli.