Yillik inventarizatsiya – 2026: tartib va hujjatlar
Soliq kodeksining 483-moddasiga 25.12.2025 yildagi OʻRQ-1108-son Qonuni bilan kiritilgan vaqtinchalik imtiyoz va preferensiyalar haqida buxgalter.uz soʻroviga binoan Iqtisodiyot va moliya vazirligi soliq-bojxona siyosati boshqarmasi boshligʻi Ashrafxon SALOHIDDINOV quyidagilarni ma’lum qildi:
Qonunchilikdagi muhim oʻzgarishlarni oʻtkazib yubormaslik uchun bizning Telegram kanalimizga obuna boʻling.
1. Meva-sabzavot mahsulotlarini zamonaviy qadoqlarda sotishda imtiyozlar
2025 yil 1 maydan 2028 yil 1 yanvargacha zamonaviy qadoqlangan meva-sabzavot mahsulotlarini sotuvchi tadbirkorlik sub’yektlari quyidagi shartlarning barchasiga bir vaqtning oʻzida javob bersa, foyda soligʻi va ijtimoiy soliqni 1% stavkada toʻlaydilar:
- har bir xodimga oyiga kamida MHTEKMning 2 baravari miqdorida ish haqi hisoblanadi;
- hisobot (soliq) davri yakunlari boʻyicha umumiy daromad hajmida zamonaviy qadoqlangan meva-sabzavot mahsulotlarini sotishdan olingan daromadlarning ulushi kamida 50 %ni tashkil etadi. Bu daromadlarning ulushi tegishli vakolatli davlat organining fitosanitariya sertifikati va BYuD asosida aniqlanadi.
Eslatib oʻtamiz, ushbu imtiyozlar 08.04.2025 yildagi PQ-136-son qarorninng 3-bandi bilan belgilangan edi.
2. Bolalar kontenti, milliy filmlar va seriallar yaratuvchilariga imtiyozlar
Quyidagilar 2025 yil 1 iyuldan 2030 yil 1 yanvargacha ijtimoiy soliqni 1% stavkada toʻlaydilar, shuningdek, bolalar uchun kontent sotishdan olingan daromadlar boʻyicha foyda soligʻini toʻlashdan ozod qilinadilar:
- Bunday kontent yaratishdan oladigan daromadi yillik umumiy daromadining kamida 80 %ini tashkil etadigan yuridik shaxslar;
- Bolalar kontentini rivojlantirish markazi.
Yuridik shaxslar foyda soligʻini hisoblashda bolalar uchun kontent yaratish bilan bogʻliq xarajatlarni chegirib tashlash huquqiga ega.
Ushbu imtiyozlar Prezidentning 15.05.2025 yildagi PQ-183-son qarorining 5-bandida nazarda tutilgan. 2026 yil 1 yanvardan 2030 yil 1 yanvargacha ular milliy filmlar va seriallar ishlab chiqaruvchilariga ham tatbiq etiladi
.
3. Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoati imtiyozlari
2025 yil 1 sentyabrdan 2028 yil 1 sentyabrgacha paxta-toʻqimachilik klasterlari hamda toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoati korxonalari ijtimoiy soliqni 1 % stavkada toʻlaydilar.
Eslatib oʻtamiz: mazkur imtiyoz 19.09.2025 yildagi PQ-290-son qarorning 8-bandida nazarda tutilgan.
4. QQSni toʻlashga oʻtganlar uchun imtiyoz
2026 yil 1 yanvardan 2030 yil 1 yanvargacha boʻlgan davrda birinchi marta aylanmadan olinadigan soliqni toʻlashdan QQS va foyda soligʻini toʻlashga oʻtgan tadbirkorlik sub’yektlari 6 oy davomida toʻlanadigan QQS yoki mol-mulk soligʻi summasini buxgalteriya hisobini yuritish bilan bogʻliq xarajatlar summasiga, biroq har oyda MHTEKMning 3,5 baravaridan oshmaydigan miqdorga kamaytirish huquqiga ega.
Ushbu tartib tadbirkorlik sub’yekti buxgalteriya hisobini yuritish uchun buxgalter bilan mehnat shartnomasi yoki autsorsing kompaniyasi bilan buxgalteriya xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisida shartnoma tuzgan boʻlsa, qoʻllaniladi. Agar rahbar buxgalteriya hisobini mustaqil yuritsa, u bu imtiyozdan foydalana olmaydi.
5. Mebel sanoati uchun import uskunalarni sotishda imtiyoz
2030 yil 1 yanvargacha mebel sanoati uchun «import» QQSdan ozod etilgan texnologik uskunalarni distribyutorlar mahalliy ishlab chiqaruvchilarga sotishda, SK 246-moddasi 6-bandiga koʻra, QQS boʻyicha soliq bazasi ushbu uskunaning sotib olish narxi bilan sotish narxi oʻrtasidagi ijobiy farqdan kelib chiqib aniqlanadi.
Eslatib oʻtamiz, bu imtiyoz 27.05.2025 yildagi PQ-193-sonli qarorning 3-bandida nazarda tutilgan edi.
6. Avtomobillarni quvvatlantirish xizmatlari boʻyicha imtiyozlar
2028 yil 1 yanvargacha elektromobillarni quvvatlantirish xizmatlarini koʻrsatuvchi tadbirkorlarga quyidagi imtiyozlar berildi:
- mol-mulk va yer soliqlari boʻyicha –quvvatlantirish stansiyalari va ular joylashgan yer uchastkalari uchun soliqlar ushbu soliqlar boʻyicha hisoblangan summaning 1%i miqdorida toʻlanadi;
- foyda soligʻi boʻyicha – quvvatlash xizmatlaridan olingan daromadlar uchun soliq toʻlashdan ozod qilinadi, agar bu daromadlar hisobot (soliq) davri yakuniga koʻra jami daromadning kamida 50 %ini tashkil etsa;
- aylanmadan olinadigan soliq boʻyicha – quvvatlash xizmatlaridan olingan daromad soliq bazasidan chiqarib tashlanadi.
Eslatib oʻtamiz, bu imtiyozlar 19.12.2022 yildagi PQ-444-sonli qarorning 5-bandida nazarda tutilgan edi.
7. Issiqxona xoʻjaliklariga ijtimoiy soliq boʻyicha imtiyoz
2026 yil 1 yanvardan 2029 yil 1 yanvargacha hisobot (soliq) davri yakuniga koʻra bunday faoliyatdan olingan daromadlari jami daromadning kamida 60 foizini tashkil etgan issiqxona xoʻjaliklari ijtimoiy soliqni 1% stavkada toʻlaydilar.
Bu imtiyoz 08.10.2025 yildagi PF-181-son Farmonning 2-bandida belgilangan edi.
8. Sanoat korxonalariga ijtimoiy soliq boʻyicha imtiyoz
2026 yil 1 yanvardan 2028 yil 1 yanvargacha mahalliy sanoat korxonalarining xodimlarni tashish va ovqatlantirish bilan bogʻliq xarajatlari ijtimoiy soliq bazasini kamaytiradi. Imtiyozni qoʻllash shartlari:
- kamaytirish miqdori – har bir xodim uchun oyiga BHMning 1 baravarigacha boʻlishi;
- xodimlarning oʻrtacha ish haqi oyiga kamida MHTEKMning 2 baravaridan kam boʻlmasligi lozim.
Soliq imtiyozi quyidagilarga tatbiq etiladi:
- ipakchilik, oziq-ovqat, qurilish materiallari, elektrotexnika, farmatsevtika, mebelsozlik, kimyo, atir-upa, kosmetika, avtomobilsozlik, metallurgiya sanoati korxonalari;
- joriy hisobot (soliq) davri yakunlari boʻyicha oʻz ishlab chiqargan mahsulotini realizatsiya qilishdan olingan daromadi jami daromadining 60 %idan ortiq boʻlgan soliq toʻlovchilar.
Eslatib oʻtamiz, ushbu imtiyoz 04.10.2025 yildagi PQ-295-sonli qarorning 4-bandida nazarda tutilgan edi.
9. Banklarga garovga qoʻyilgan issiqxonalar boʻyicha imtiyozlar
2028 yil 1 yanvargacha tijorat banklari issiqxona xoʻjaliklari tomonidan kredit majburiyatlari bajarilmaganligi sababli garov ta’minotida boʻlgan va ularning balansiga oʻtkazilgan issiqxonalar hamda ular bilan bogʻliq koʻchmas mulk ob’yektlari boʻyicha quyidagi soliqlarni toʻlashdan ozod etiladi:
- yer soligʻi – banklar balansiga qabul qilingan paytdan boshlab yangi tashabbuskorga sotilgunga qadar boʻlgan davr uchun;
- QQS – banklar tomonidan bunday issiqxonalar va ular bilan bogʻliq koʻchmas mulk ob’yektlari sotilganda.
Eslatib oʻtamiz, ushbu imtiyozlar 08.10.2025 yildagi PF-181-son Farmonning 2-bandida nazarda tutilgan edi.
10. Sun’iy yoʻldosh aloqa tarmoqlarini yaratish loyihalariga imtiyozlar
2026 yil 1 yanvardan 2031 yil 1 yanvargacha Oʻzbekiston hududida markaziy yer usti stansiyasi orqali oʻrta va past orbitali sun’iy yoʻldosh aloqa tarmoqlarini yaratish bilan bogʻliq loyihalar doirasida quyidagilar soliqlardan ozod etiladi:
- Uskunalar, dasturiy mahsulotlar, ehtiyot qismlar va butlovchi qismlarni olib kirish – QQSdan;
- Sun’iy yoʻldosh aloqa tizimi orqali koʻrsatilgan sun’iy yoʻldosh aloqa tarmoqlari operatorlarining xizmatlari – QQSdan;
- Markaziy yer usti stansiyalari, terminallar va sun’iy yoʻldosh aloqasi infratuzilmasining boshqa faol uskunalari joylashgan telekommunikatsiya inshootlari va yer uchastkalari – mol-mulk soligʻi va yer soligʻidan;
- Sun’iy yoʻldosh aloqa tarmoqlari operatorlari yaratilgan yoʻldosh aloqa tizimi orqali xizmat koʻrsatishdan olingan foyda boʻyicha – foyda soligʻidan.
Ushbu imtiyozlar 21.10.2025 yildagi PQ-313-son qarorining 5-bandida nazarda tutilgan.
11. Gips xomashyosi qazib oluvchilar uchun imtiyozlar
2026 yil 1 yanvardan 2028 yil 1 yanvargacha oʻz ehtiyojlari uchun gips xomashyosini qazib oluvchi va undan tayyor qurilish materiallari ishlab chiqaruvchi korxonalar yer qa’ridan foydalanganlik uchun soliqni gips xomashyosini qazib olish uchun belgilangan stavkaning 50 foizi miqdorida toʻlaydilar.
12. Polietilen granulalarni import qilishda aksiz soligʻi boʻyicha imtiyozlar
2025 yil 1 sentyabrdan 2028 yil 1 yanvargacha Oʻzbekistonda ishlab chiqarilmaydigan, belgilangan tartibda shakllantiriladigan roʻyxat boʻyicha olib kiriladigan polietilen granulalar aksiz soligʻidan ozod qilinadi.
13. Zargarlik buyumlarini ishlab chiqaruvchilar uchun QQSni aniqlashning oʻziga xos xususiyatlari
2028 yil 1 yanvargacha zargarlik buyumlarini ishlab chiqaruvchilar uchun QQS bazasi zargarlik buyumlari va yarim tayyor mahsulotlarni sotish narxi bilan ularning tarkibidagi qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlar narxi oʻrtasidagi ijobiy farqdan kelib chiqib aniqlanadi.
14. Milliy investitsiya jamgʻarmasi uchun imtiyoz
Oʻzbekiston Milliy investitsiya fondining dividend koʻrinishidagi daromadlari 2030 yil 1 yanvargacha foyda soligʻidan ozod etiladi.
![]()