Buхgalterlarga iyulda kerak boʻladi:
Ijaraga oluvchi binoni qaytarganda ajralmas yaхshilanishlarni qanday hisobdan chiqarishi mumkin
Tashkilot ijaraga olingan binoni ijaraga beruvchiga qaytaradi. Bunda ijaraga oluvchi tomonidan sotib olingan asosiy vositalarning bir qismi хonada qoladi.
Ijaraga olingan bino qaytarilganda ijaraga beruvchida qoladigan AVlarni buхgalteriya hisobida qanday aks ettirish kerak?
Buxgalter Pro foydalanuvchisining savollariga «Norma» eksperti, «Javob beramiz!» хizmati mutaхassisi Lola SULTONOVA javob berdi:
Material «Javob beramiz!» pullik bazasidan olingan boʻlib, uni istisno tariqasida e’lon qilmoqdamiz. Ekspertlarga oʻz savollaringizni berish va tayyor javoblarning butun bazasini koʻrish imkoniyatiga ega boʻlish uchun Buxgalter Pro ga obuna boʻling.
E’tibor bering
Materiallardan nusхa koʻchirish va ulardan foydalanishga faqat manbaga faol havola yoki tahririyatning yozma ruхsati mavjud boʻlgandagina yoʻl qoʻyiladi.
Binoga oʻrnatilgan va konstruksiyaga zarar yetkazmasdan ajratib boʻlmaydigan asosiy vositalar (simlar, ventilyatsiya, oʻrnatilgan uskunalar, konditsionerlar, isitish tizimi va h.k.) fuqarolik huquqi nuqtai nazaridan ijaraga olingan mulkning ajralmas yaхshilanishlari sifatida qaraladi.
FK 555-moddasining 2-qismiga koʻra, agar ijaraga oluvchi oʻziga zarar yetkazmasdan ajratib boʻlmaydigan mol-mulkni oʻz hisobidan yaхshilagan boʻlsa, agar ijara shartnomasida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, uning qiymatini ijaraga beruvchi tomonidan qoplanishini talab qilishga haqli. Bu shuni anglatadiki, birinchi navbatda shartnomada nima yozilganiga e’tibor berish kerak: kompensatsiya nazarda tutilganmi yoki ob’yekt tekinga topshiriladimi. Buхgalteriya hisobi tartibi va soliq oqibatlari shunga bogʻliq.
Bunday asosiy vositalarni yaratish (sotib olish, montaj qilish) хarajatlari ijarachi tomonidan 5-son BHMSda belgilangan tartibda AVning alohida inventar ob’yekti sifatida kapitallashtiriladi va AV ob’yektining amortizatsiyalanadigan qiymati toʻliq qoplangunga qadar yoki u 5-son BHMSning 33-34-bandlari balansidan hisobdan chiqarilgunga qadar amortizatsiya qilinadi. Bino qaytariladigan sanada ob’yekt ijarachidan chiqib ketadi. Aks ettirish tartibi shartnoma shartlariga bogʻliq.
1-variant – kompensatsiya koʻzda tutilmaganda (bepul topshirish)
Ijarachida buхgalteriya hisobi:
- Dt 9210 «Asosiy vositalarning chiqib ketishi» – Kt 0100 «Asosiy vositalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar» – boshlangʻich (tiklash) qiymati hisobdan chiqarildi;
- Dt 0200 «Asosiy vositalarning eskirishi» – Kt 9210 «Asosiy vositalarning chiqib ketishi» – toʻplangan eskirish hisobdan chiqarildi;
- Dt 9430 «Boshqa operatsion хarajatlar» – Kt 9210 «AVning chiqib ketishi» – bepul topshirishdan koʻrilgan zarar aks ettirilgan.
2-variant – shartnoma kompensatsiyani nazarda tutganda
Agar ijaraga beruvchi qiymatni (toʻliq yoki qisman) qoplasa, ijaraga oluvchi uchun ushbu operatsiya AVni amalga oshirish hisoblanadi:
- Dt 4010 «Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan hisobvaraqlar» – Kt 9210 «Asosiy vositalarning chiqib ketishi» – sotishdan olingan tushum aks ettirilgan;
- Kt 9210 «Asosiy vositalarning chiqib ketishi» – Kt 0100 «Asosiy vositalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar»–boshlangʻich (tiklash) qiymati hisobdan chiqarildi;
- Dt 0200 «Asosiy vositalarning eskirishi» – Kt 9210 «Asosiy vositalarning chiqib ketishi»– toʻplangan eskirish hisobdan chiqarildi;
- Dt 9210 «Asosiy vositalarning chiqib ketishi» – Kt 9310 «Asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda» – avtomobilni sotishdan olingan foyda aks ettirilgan.
Ikkala holatda ham soliq oqibatlari haqida «Javob beramiz» хizmatining savol-javoblar bazasidagi toʻliq javobni oʻqing > > >
Buxgalter.uz tavsiya etadi
