2026 yil 1 sentyabrdan Oʻzbekistonda nimalar oʻzgaradi

2026 yil sentyabr oyida kompaniyalar va fuqarolarni koʻplab oʻzgarishlar kutmoqda – madaniyat sohasi uchun keng koʻlamli soliq ta’tillaridan tortib, ish haqining oshirilishi, avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalaridagi yangi xavfsizlik talablari va davlat ijtimoiy toʻlovlari tizimining raqamlashtirilishigacha.

Buxgalterlar uchun 2026 yil sentyabr oyi BHM va MHTEKMning indeksatsiya qilinishi tufayli ish haqi, ta’til puli va majburiy toʻlovlar hisob-kitoblarida oʻzgarishlarni olib keladi.

Kyelgusidagi oʻzgarishlardan xabardor boʻlish uchun 2026 yil 1 sentyabrdan kuchga kiradigan milliy qonunchilikdagi muhim oʻzgarishlarning an’anaviy sharhimiz bilan tanishing.

 

2026 yil 1 sentyabrdan boshlab:

 

Byudjet sohasi xodimlarining ish haqi va talabalar stipendiyalari oshiriladi

Byudjet tashkilotlari xodimlarining ish haqi va oliy ta’lim muassasalari talabalarining stipendiyalari miqdori 7 foizga oshiriladi. Ushbu oshirilish aynan toʻlovlarni indeksatsiya qilishning sentyabr bosqichiga taalluqlidir, nafaqa va pensiyalar esa ilgariroq indeksatsiya qilingan edi. Bu haqda batafsil bu yerda oʻqing >>>

 

Mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdori va bazaviy hisoblash miqdori oshiriladi

Respublikada mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdori (MHTEKM) oyiga 1,36 mln soʻm darajasida belgilanadi. Bazaviy hisoblash miqdori (BHM) 440 ming soʻmgacha oshadi. Ushbu oshirilish avtomatik ravishda BHMdan kelib chiqib hisoblanadigan bojlar, yigʻimlar, jarimalar va soliq majburiyatlari miqdorini oʻzgartiradi.

 

Avtomobillarni roʻyxatdan oʻtkazish va qoʻshimcha notarial xizmatlar qimmatlashadi

BHMning oʻzgarishi fonida avtotransportni qayta rasmiylashtirish uchun bojlar oshiriladi. Yengil avtomobilni roʻyxatdan oʻtkazish taxminan 3,1 mln soʻmni, elektromobilni esa – 660 ming soʻmni tashkil etadi. Davlat raqami belgisini berganlik uchun yigʻim 2,42 mln soʻmgacha, texpasport uchun – 308 ming soʻmgacha, avtomobilni «qoʻldan» oldi-sotdi qilishda notarial yigʻim esa – 1,32 mln soʻmgacha oshadi.

 

Mobil qurilmalarni IMEI-kodlari boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazish qiymati oshadi

Mobil qurilmalarning IMEI-kodlarini roʻyxatdan oʻtkazish uchun standart yigʻim (BHMning 20 foizi) 88 ming soʻmgacha oshadi. Agar mobil qurilma belgilangan muddatni buzgan holda roʻyxatdan oʻtkazilsa, yigʻim miqdori (BHMning 25 foizi) 110 ming soʻmgacha oshadi.

 

Yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun davlat bojlari va ijtimoiy soliq miqdorlari oshadi

Yakka tartibdagi tadbirkorni (YaTT) Davlat xizmatlari markazi orqali davlat roʻyxatidan oʻtkazganlik uchun davlat boji (BHMning 1 baravarini tashkil etuvchi) 440 ming soʻmgacha, onlayn roʻyxatdan oʻtishda esa (BHMning 0,9 baravari) – 396 ming soʻmgacha oshadi. YaTT uchun BHMning 1 baravaridan hisoblab chiqariladigan har oylik qat’iy belgilangan ijtimoiy soliq ham oyiga 440 ming soʻmgacha oshadi.

 

Madaniyat va san’at sohasi deyarli 10 yilga asosiy soliqlardan ozod qilinadi .

2036 yil 1 yanvarga qadar asosiy faoliyati konsert-tomosha, kinematografiya, bolalar uchun kontent yaratish boʻlgan sub’yektlar, nodavlat teatr va teatr-studiyalar hamda madaniyat va san’at yoʻnalishidagi xususiy ta’lim tashkilotlari qoʻshilgan qiymat soligʻi, foyda soligʻi, aylanmadan olinadigan soliq, yer soligʻi va mol-mulk soligʻidan, ularda ishlovchi xodimlar esa jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻidan ozod qilinadi.

Xorijiy kompaniyalarning Oʻzbekiston hududida kino mahsulotini yaratish bilan bogʻliq faoliyat natijasida olgan daromadlari OʻzR norezidentlarining daromadlariga toʻlov manbaida soliq solishda soliq bazasiga kiritilmaydi.

 

Nodavlat maktablari korreksion sinflar tashkil etgani uchun subsidiyalar oladi

Korreksion sinf tashkil etgan holda umumiy oʻrta ta’lim xizmatini koʻrsatuvchi nodavlat ta’lim tashkilotlariga ushbu sinfda ta’lim oladigan, alohida ehtiyoji boʻlgan har bir oʻquvchi uchun davlat byudjeti hisobidan subsidiyalar ajratiladi.

Subsidiyalar miqdori hududlar boʻyicha tabaqalashtirilgan:

• Toshkent shahrida – BHMning 11 baravari;
• Nukus shahri va viloyatlar markazida – BHMning 9,5 baravari;
• boshqa shahar va tumanlarda – BHMning 8,5 baravari.

 

Amaldagi texnik koʻrikdan oʻtmagan avtomobillarga gaz toʻldirish taqiqlanadi

Gaz ballon uskunalari boʻyicha texnik koʻrikdan oʻtmagan, shuningdek, yaroqlilik muddati oʻtgan ballonlarga ega boʻlgan yoki ruxsatnomasi boʻlmagan gaz uskunali avtomobillarga gaz toʻldirilmaydi. AGTShlarda texnik uskunalarning sanoat, yongʻin, ekologik xavfsizlik va texnik reglamentlar talablariga muvofiqligini tekshirish «Eco-Himoya» texnik koʻrik ma’lumotlar bazasi va «U-Gas» tizimining integratsiyasi tufayli avtomatik rejimda amalga oshiriladi.

 

AYoQShlarda bosim ostida ishlaydigan eskirgan uskunalardan foydalanish cheklanadi

Barcha turdagi AYoQSh va gaz toʻldirish inshootlarida (shu jumladan, yoqilgʻidan oʻz ehtiyoji uchun foydalanadigan ob’yektlarda) xizmat muddati tugagan yoki ishlab chiqarilgan sanasi aniq boʻlmagan ortiqcha bosim ostida ishlaydigan uskunalardan foydalanish cheklanadi.

 

Alkogol va tamaki mahsulotlari toʻgʻrisida ogohlantirishlarni joylashtirishning yangi reglamenti belgilandi

2026 yil 17 sentyabrga qadar xoʻjalik yurituvchi sub’yektlar alkogol va tamaki mahsulotlari iste’molining zarari toʻgʻrisida yangi axborot panellarini tayyorlashlari va joylashtirishlari lozim. Oʻlchami kamida A5 shaklida (148 mm x 210 mm) boʻlgan yangi namunadagi ogohlantiruvchi belgilar davlat tilida bajarilgan boʻlishi hamda kirish joylarida, ish joylarida va jamoat joylarida oʻrnatilishi kerak. Ilgari joylashtirilgan eskirgan yoki oʻqib boʻlmaydigan belgilar majburiy tartibda almashtirilishi lozim. Batafsil biz bu yerda yozgan edik >>>

 

Arxitektura va shaharsozlik talabini berish boʻyicha yagona davlat xizmati joriy etilmoqda

Respublikaning barcha hududlarida yagona davlat xizmati – arxitektura va shaharsozlik talabini berish tizimi joriy etiladi.

Bunda shart belgilanmoqda – qurilish sub’yektlari tomonidan yuritilishi majburiy boʻlgan ijro hujjatlarini raqamlashtirish majburiy hisoblanadi. Ularning qogʻoz shaklini talab etish tartibi bekor qilinadi.

 

Qurilish maydonlarida kameralar oʻrnatiladi

Quyidagilar tomonidan qurilayotgan qurilishi yangidan boshlanadigan ob’yektlarda videokuzatuv kameralarini oʻrnatish endi majburiydir:

– tadbirkorlik sub’yektlari tomonidan quriladigan koʻp kvartirali uy-joylar, III va IV toifadagi ijtimoiy soha, mehmonxona, turizm, savdo va sanoat ob’yektlarida;

– byudjet mablagʻlari hisobidan quriladigan, qiymati 3 mlrd soʻmdan yuqori boʻlgan ob’yektlarda, muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlari bundan mustasno.

 

Chorvadorlar nasldor qoramollarni saqlash uchun subsidiyalar olishlari mumkin

2030 yil 1 yanvarga qadar Agrar sohada toʻlovlar agentligi naslchilik fermalarida oʻstirishga qoldirilgan urgʻochi nasldor qoramollarni saqlash xarajatlarining bir qismini qoplash uchun Davlat byudjetidan davlat subsidiyalarini (1 mln soʻmdan 2 mln soʻmgacha) ajratadi.

 

Xorijiy turoperatorlarni jalb qilish xarajatlarini davlat tomonidan kompensatsiya qilish tizimi joriy etilmoqda

2030 yil 31 dekabrga qadar Turizmni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan mamlakatga taklif etiladigan xorijiy turoperatorlar vakillarining transport, yashash va ovqatlanish xarajatlarining bir qismi kompensatsiya qilinadi.

Mahalliy turoperatorlarning xorijdagi axborot-reklama aksiyalarini oʻtkazish xarajatlarining 25 foizigacha (biroq 500 mln soʻmdan oshmagan) qismi kompensatsiya qilinadi.

Shu bilan birga, xususiy tadbirkorlarning sayyohlar uchun madaniy-ommaviy, konsert-tomosha hamda madaniy tadbirlarni aniq belgilangan hudud va jadval asosida yoʻlga qoʻyish bilan bogʻliq xarajatlarini bir yilgacha muayyan qismini moliyalashtirish tartibi joriy etilmoqda. Bunda tadbirkorlar tomonidan ushbu tadbirlarni tashkil etishni bosqichma-bosqich oʻzi qoplash sharti bilan moliyalashtirish chegarasi Turizmni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi kengashi tomonidan belgilanadi.

 

Suv ta’minoti loyihalari onlayn-platforma orqali majburiy monitoring qilishga oʻtmoqda

«Oʻzsuvta’minot» AJga foydalanish uchun topshiriladigan barcha ichimlik suvi va oqova suv infratuzilmasini rivojlantirish loyihalari majburiy tartibda «Dasturlarning amalga oshirilishini monitoring qilish va manzilli roʻyxatlarni kelishishning avtomatlashtirilgan axborot tizimi» elektron platformasida aks ettirilishi lozim.

 

Elektron davlat xaridlari tizimida autsorsing xizmatlari uchun maxsus modul ishga tushiriladi

Davlat xaridlari elektron tizimlarida ijro etuvchi hokimiyat organlari va davlat korxonalarida autsorsing xizmatlarini tashkil etish uchun «maxsus sahifa» ishlashni boshlaydi. Maxsus Nizom quyidagilarni nazarda tutadi:

• autsorserlarni aniqlash, shartnoma tuzish va hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibi;
• autsorsing xizmatlarini tashkil etish va oʻtkazishda korrupsiya va manfaatlar toʻqnashuvining oldini olish;
• autsorser va buyurtmachining huquq va majburiyatlarini belgilash;
• autsorsing xizmatini koʻrsatish ustidan nazorat va monitoring qilish.

Ishtirokchilarga nisbatan quyidagi talablar qoʻyiladi :

• tadbirkorlik sub’yekti sifatida roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi;
• autsorsingga beriladigan funksiyalar yoʻnalishida kamida 6 oy faoliyat olib borgan boʻlishi;
• autsorsing shartnomasini bajarish uchun yetarli ish tajribasi va boshqa resurslarga ega boʻlishi;
• soliqlar va yigʻimlarni toʻlash boʻyicha muddati oʻtgan qarzdorligi mavjud boʻlmasligi;
• ishtirokchining sud qarorlari boʻyicha bajarilmagan majburiyatlari mavjud emasligi.

 

Muhim «buxgalteriya» sanalarini oʻtkazib yubormaslik uchun «2026 yil sentyabr oyi uchun bosh buxgalter rejasi»dan foydalaning.

 

Saida JANIZAKOVA tayyorladi