ПФ-100-сон Фармон кичик корхоналарнинг солиқ маъмуриятчилигида нималарни ўзгартиради

Президентнинг 2026 йил 26 майдаги «Кичик бизнес субъектларининг ўсиши учун янада қулай иқтисодий ва маъмурий шарт-шароитлар яратиш тўғрисида»ги ПФ-100-сон Фармони бизнес учун глобал енгилликларни жорий этади.

Фармонда 6 фоизлик ставкада ҚҚС, тўловчи гувоҳномасини тўхтатиб туришни бекор қилиш, умумий овқатланиш шохобчаларига алкоголь ва тамаки маҳсулотларини нақд пулга сотишга рухсат бериш, товарларни божхона чегараси орқали олиб ўтишда ҚҚСга мажбурий ўтишни бекор қилиш кўзда тутилган...

Buxgalter.uz сайтида Фармоннинг асосий янгиликларини кўриб чиқамиз:

2026 йил 1 июндан бошлаб:

• умумий солиқ режимига ўтиш учун чегара БҲМнинг 12 000 бараваригача (1 млрд сўм ўрнига) оширилади;
• меҳмонхона хизматлари ва умумий овқатланиш хизматларини кўрсатувчи хўжалик юритувчи субъектларга:

– алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишда нақд тўловларни қабул қилиш мумкин (бу 2026 йил 1 апрелдан бошлаб тақиқланган эди > > >);

– кўрсатилган субъектлардан алкоголли маҳсулотларни сотиб олишда рақамли маркировкалаш кодлари якуний истеъмол учун сотилган деб ҳисобланади;

• умумий овқатланиш субъектлари учун қуйидаги тартиб-таомиллар жорий этилди:

– айрим тоифадаги ходимларни соддалаштирилган тартибда рўйхатдан ўтказиш (меҳнат органларининг мобил иловаси орқали) ва уларга иш ҳақи тўлаш;

– нақд пулсиз шаклда олинган тушум улушидан қатъи назар, тўланган ҚҚСнинг 40 фоизини қайтариш;

• умумий овқатланиш, чакана савдо ва хизмат кўрсатиш соҳаси субъектларига тегишли бинолар, иншоотлар ва ер участкаларига туташ ҳудудлардан фойдаланганлик учун ижара тўлови миқдори СКга мувофиқ белгиланадиган ер солиғининг бир бараварига тенг.

2027 йил 1 январдан бошлаб: 

• алкоголли маҳсулотлар билан чакана савдо қилиш ҳуқуқи ва уларни умумий овқатланиш корхоналари томонидан реализация қилиш ҳуқуқи учун йиғимлар бирлаштирилади. Ягона йиғим ставкаси – БҲМнинг 10 фоизи;
• жисмоний ва юридик шахслар томонидан умумий майдони 1 000 кв.м.дан ортиқ бўлган кўчмас мулкни тадбиркорлик субъектларига ижарага беришда солиқ солиш мақсадида энг кам ижара ставкалари қўлланилмайди, Тошкент шаҳри бундан мустасно;
• кичик тадбиркорлик субъектларига аудиторлик фирмалари ва солиқ маслаҳатчиларини жалб қилиш харажатларини икки баравар миқдорда чегириб ташлашга рухсат берилади.

ҚҚСни ҳисоблаш ва тўлашнинг соддалаштирилган тартиби

2026 йил 1 июндан 2030 йил 1 январга қадар асосий фаолият турлари умумий овқатланиш, савдо ёки хизмат кўрсатиш бўлган хўжалик юритувчи субъектларга (йирик солиқ тўловчилар ва давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган корхоналар бундан мустасно) ҚҚСни ҳисоблаб чиқариш ва тўлашнинг соддалаштирилган тартибига ихтиёрий равишда ўтиш ҳуқуқи берилади. Унинг доирасида:

• ҚҚС ставкаси товарларни (хизматларни) сотишдан олинган барча айланмаларга нисбатан 6 фоиз миқдорида белгиланади;
• фойда солиғи ставкаси 0 фоиз миқдорида белгиланади – солиқ ҳисоботини топшириш мажбурияти бекор қилинади;
• сотиб олинган товарлар (хизматлар) бўйича тўланган ҚҚС суммасини чегириш ҳуқуқи берилмайди;
• солиқ солишнинг умумбелгиланган тартибида назарда тутилган амалдаги имтиёзлар, преференциялар ва тўланган ҚҚСнинг бир қисмини қайтариш тартиби қўлланилмайди. ҚҚС бўйича ҳосил бўлган салбий фарқ суммаси ҳисобдан чиқарилади;
• ушбу тартибни қўллайдиган хўжалик юритувчи субъектлардан товарлар ва хизматларни сотиб олувчилар ҚҚСни ҳисобга олиш ҳуқуқига эга.

ҚҚСни ҳисоблаш ва тўлашнинг умумий режимига ўтилган тақдирда, солиқ тўловчи ўтиш кунида ўз балансида мавжуд бўлган ТМЗ ва асосий воситаларнинг қолдиқлари бўйича ҳисобга олиш учун қабул қилинган ҚҚС суммасини белгиланган тартибда баланс қиймати бўйича ҳисобга олиш ҳуқуқига эга.

Солиқ қўмитаси 1 ой муддатда ЭҲФ ва онлайн-НКТ сотиш чекларида 6 фоизлик ставка бўйича ҚҚСни ҳисоблаш ва алоҳида ҳисобга олиш тизимини ишга тушириши керак.

Шунингдек:

• ҚҚС тўловчиси гувоҳномаси таъсир чораларини қўллаш воситаси бўлмай қолади;
• қуйидагилар бекор қилинади:

– ҚҚС тўловчиси гувоҳномасининг амал қилишини вақтинча тўхтатиб туриш тартиби;

– Ўзбекистон божхона чегараси орқали товарларни олиб кирувчи юридик шахслар, якка тартибдаги тадбиркорлар ва ўзини ўзи банд қилган шахсларни мажбурий тартибда ҚҚС тўловчилари сифатида тан олиш;

• 2027 йил 1 январдан бошлаб солиқ хавфи даражаси паст бўлганда ҚҚС бўйича салбий фарқ суммаларини инсон омили иштирокида қайтариш (қоплаш) амалиёти бекор қилинади;
• ПФ-100-сон Фармон кучга киргунга қадар ёки ундан кейин юзага келган ҚҚС бўйича 10 млн сўмгача бўлган миқдордаги салбий фарқ суммалари солиқ тўловчи томонидан ариза бериш заруратисиз автоматик равишда қопланади. Бу борада солиқ текширувлари ўтказилмайди.

Солиқ текширувлари ва солиқ аудити

2028 йил 1 январга қадар кичик бизнес субъектларига «автокамерал» ёрдамида аниқланган солиққа оид ҳуқуқбузарликларни (ва уларнинг оқибатларини) мустақил равишда бартараф этиш имконияти берилади. Қуйидаги солиқ текширувлари амалга оширилмайди:

• солиқ аудити, агар солиқ хавфи суммаси 500 млн сўмдан кам бўлса;
• агар солиқ хавфи суммаси 100 млн сўмдан кам бўлса, сайёр солиқ текшируви.