9 ойни хатоларсиз ёпамиз:
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамаси порталида Вазирлар Маҳкамасининг товарларнинг келиб чиқиши тўғрисидаги сертификатларни бериш тартибига ўзгартиришлар киритиш режалаштирилаётган қарори лойиҳаси муҳокамага қўйилди (лойиҳа ID рақами: 11555). Ҳукумат маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни ортиқча текширувлардан озод қилиш, ҳисоб-китобларни онлайн тизимига ўтказиш ва молиявий юкни камайтириш ниятида.
Муҳокамада 2026 йил 4 ноябргача ҳавола орқали иштирок этиш мумкин.
Ҳукумат қарори тасдиқлангандан сўнг амалдаги тартиб қандай ўзгариши ҳақида – buxgalter.uz шарҳида.
Эътибор беринг
Муҳим янгиликлар ва мутахассисларнинг тушунтиришларини ўтказиб юбормаслик учун Телеграм-каналимизга обуна бўлинг.
Материаллардан нусха кўчириш ва улардан фойдаланишга фақат манбага фаол ҳавола ёки таҳририятнинг ёзма рухсати мавжуд бўлгандагина йўл қўйилади.
Ҳукумат ташаббуси тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш ва уларнинг ташқи бозорларга чиқиш харажатларини камайтиришга қаратилган.
Экспорт қилувчилар учун нималар ўзгаради
Лойиҳада Товарларнинг келиб чиқишини сертификатлаштиришни ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга 
қуйидагиларни назарда тутувчи ўзгартиришлар киритиш таклиф этилмоқда:
- маҳаллий ишлаб чиқарилган товарларга сертификат олган тадбиркорлик субъектлари учун келиб чиқиш сертификатини расмийлаштириш тартибини соддалаштириш;
- битта шартнома доирасида етказиб бериладиган товарнинг келиб чиқиш мамлакатини аниқлашда ягона экспертиза далолатномасини расмийлаштириш имкониятини яратиш;
- келиб чиқиш сертификатларини тўлиқ электрон (онлайн) расмийлаштириш тизимини жорий этиш;
- сертификат олиш учун белгиланган нархларни пасайтириш.
Ҳужжатларни қайта олиш учун нималар керак бўлади
Низомда белгиланишича, илгари айнан бир хил товар бўйича сертификат олган ариза берувчи мурожаат қилган тақдирда, товарларнинг келиб чиқишини сертификатлаш ариза берилган пайтдан бошлаб 1 иш куни мобайнида амалга оширилади, бунда ариза берувчи аризада сертификатланадиган маҳсулотнинг номи ва миқдоридан кейин илгари берилган сертификатнинг рақамини кўрсатади.
Лойиҳа билан аниқлик киритилишича, ушбу тартиб нафақат айнан бир хил товарга сертификатни қайта буюртма қилишда, балки тадбиркорда айнан шу маҳсулотга нисбатан маҳаллий ишлаб чиқарилган товарга сертификат мавжуд бўлган ҳолларда ҳам қўлланилади (Низом 27-б. 2-хатбошиси). Товарларнинг келиб чиқишини сертификатлаштириш аввалгидек ариза топширилган кундан бошлаб 1 иш куни ичида амалга оширилади.
Экспертиза далолатномасини контрактда кўрсатилган товарнинг бутун ҳажмига расмийлаштиришда амалдаги қоидалар бўйича корхонанинг шу ҳажмга мос келадиган ишлаб чиқариш қувватлари ҳамда ишлаб чиқаришда фойдаланиладиган хомашё ва бутловчи қисмлар бўлиши талаб этилади.
Низомнинг янги таҳрирдаги 29-банди 2-хатбошисида, бундан ташқари, етказиб беришнинг бутун етказиб берилаётган ҳажми давомида экспорт қилинадиган маҳсулотнинг ўзгармас тури ва моделини сақлаб қолиш талаби пайдо бўлди.
Иш юритиш шартларини қайта исботлашга тўғри келадими
Амалдаги Низомга кўра, ваколатли органлар экспорт қилинаётган маҳсулотларни ишлаб чиқаришнинг объектив шароитларини мажбурий тартибда комплекс инспекция қилишди.
Таклиф этилаётган ўзгартиришларга кўра (Низом 28-б. 4-хатбошиси) «маҳаллий ишлаб чиқарилган товар сифатида ушбу товарга сертификат берилган тадбиркорлик субъектларининг мурожаатлари бўйича объектив шартларни текшириш талаб этилмайди».
Туркумлар билан етказиб беришни қандай расмийлаштириш таклиф этилмоқда
Ҳозирда битта шартнома доирасида қисмларга бўлиб босқичма-босқич юклаб жўнатишда кўпинча ҳар бир туркум учун алоҳида ҳужжатлар пакетини расмийлаштириш зарурати билан боғлиқ чалкашликлар юзага келган.
Лойиҳа билан қисмларга ажратилган ёки йиғилган ҳолда етказиб бериладиган товарнинг келиб чиқиш мамлакатини аниқлашда битта ягона экспертиза далолатномасини шакллантиришга рухсат бериш режалаштирилмоқда. Бунда экспорт қилувчи ҳар бир жўнатма учун битта умумий сертификат ёки алоҳида сертификатлар олишни ўзи ҳал қилишга ҳақли (Низом 36-б. 8-хатбоши).
Расмийлаштириш рақамли шаклга ўтиб кетадими
Хизматлар учун тўлов ва тасдиқловчи квитанцияларни олиш қўшимча ташрифлар ва қоғозбозлик билан бирга амалга ошириларди.
Сертификатлар учун квитанцияларни ариза берувчининг шахсий кабинети орқали тўлиқ электрон (онлайн) шаклда шакллантириш таклиф этилмоқда. Қоғоз версиялари фақат ариза берувчининг талабига кўра мавжуд бўлади (Низом 36-б. 7-хатбошиси).
Хизматлар нархи қандай бўлади
Ҳозирда келиб чиқиш мамлакатини аниқлаш бўйича экспертиза ўтказиш ва сертификатларни расмийлаштириш нархлари оптималлаштирилган тартиб-таомиллар учун чегирмаларсиз БҲМнинг қатъий ставкалари билан тартибга солинади.
Низомга 6-илованинг таклиф этилаётган янгиланган таҳрири бир қатор позициялар (шу жумладан ТИФ ТНнинг 84-89-мураккаб гуруҳлари) учун хизматлар қийматини пасайтиради. Яъни шартнома бўйича бутун ҳажм учун битта ягона экспертиза далолатномасини расмийлаштириш ҳуқуқи ҳисобига (ҳар бир партия учун бир нечта далолатнома учун ҳақ тўлаш ўрнига) экспорт қилувчи ҳар бир жўнатма учун алоҳида ортиқча ҳақ тўламасдан, бутун ҳажм учун 1 марта қатъий белгиланган тариф тўлайди.
Тавсия
Халқаро бозорга чиқишни режалаштиряпсизми ёки аллақачон ташқи савдо битимларини амалга оширяпсизми? Ҳар бир экспорт битими ўтадиган босқичлар; шартномасиз ишлаш мумкин бўлган ҳолатлар (инвойслар бўйича ва Интернет орқали); ҳужжатларга қўйиладиган талаблар ва ТСОЯЭАТ билан ишлаш қоидалари бўйича маълумотларни – Buxgalter Pro мутахассислари «Экспорт операцияларини қандай ўтказиш керак» тавсиясида жамлаганлар.
Кириш рухсатини расмийлаштиринг ва қонунчиликдаги сўнгги ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда божхона декларациясининг барча нозик жиҳатлари ҳамда товар ва хизматларни экспорт қилишнинг янги қоидалари ҳақида билиб олинг.
