Yillik inventarizatsiya – 2026: tartib va hujjatlar
Xizmat safari xarajatlarining qaysi me’yorlarini soliq solish maqsadlarida qoʻllash kerak
«Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi va foyda soligʻini hisoblash maqsadida xizmat safari xarajatlarining qaysi me’yorlarini hisobga olish kerak?»
Savolga buxgalter.uz iltimosiga koʻra Iqtisodiyot va moliya vazirligining buxgalteriya hisobi va audit metodologiyasi boʻlimi mutaxassislari tomonidan tushuntirish berildi.
Mutaxassisning kerakli tushuntirishlarini oʻtkazib yubormaslik uchun bizning Telegram-kanalimizga obuna boʻling.
– Soliq kodeksiga muvofiq:
- xizmat safarlari bilan bogʻliq kompensatsiya toʻlovlari, shu jumladan – yoʻl xarajatlari, turar joy ijarasi va bron qilish, qonun hujjatlarida belgilangan me’yorlar doirasida sutkalik xarajatlar, qonun hujjatlarida belgilangan va hujjatlar bilan tasdiqlangan boshqa toʻlovlar jismoniy shaxslarning daromadlari sifatida koʻrib chiqilmaydi
; - qonun hujjatlarida belgilangan me’yorlardan ortiq sutkalik xarajatlar jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi va ijtimoiy soliq solinadigan mehnat haqi tarzidagi daromadlar tarkibidagi kompensatsiya toʻlovlariga kiradi
; - SKda xarajatlarga oʻtkazish uchun me’yorlar belgilangan xarajatlarning ushbu me’yorlarni qoʻllagan holda hisoblangan chegaraviy summadan oshgan qismi foyda soligʻini hisoblashda chegirilmaydigan xarajatlarga kiradi
.
Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi va foyda soligʻini hisoblash maqsadida xizmat safari xarajatlarining qaysi me’yorlarini hisobga olish kerak? Mamlakat ichidagi xizmat safarlari misolida koʻrib chiqamiz.
Xizmat safari xarajatlarini qoplash miqdori jamoa shartnomasi yoki ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishilgan holda qabul qilingan lokal hujjat bilan belgilanadi. Bunda ular byudjet tashkilotlari uchun belgilangan miqdorlardan kam boʻlishi mumkin emas
. Byudjet tashkilotlari uchun qoplash miqdorlari Nizomda belgilangan.
Ish beruvchi ushbu hujjatlarda xizmat safari xarajatlarini qoplash miqdorini, shu jumladan – tasdiqlovchi hujjatlar boʻlmagan hollarda ham belgilashi mumkin.
Yoʻl xarajatlari
Xizmat safari joyiga borish va qaytish uchun amalda toʻlangan yoʻl xarajatlari, shu jumladan bron qilish toʻlovlari, tasdiqlovchi hujjatlar asosida jismoniy shaxs daromadi hisoblanmaydi. Agar yoʻl hujjatlari boʻlmasa – temir yoʻl transporti (temir yoʻl aloqasi boʻlmagan taqdirda shaharlararo avtobus) bilan yurish qiymatida, lekin aviachipta qiymatining 30 foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda hisoblanadi
.
Ya’ni, hujjatlar bilan tasdiqlangan miqdordagi yoʻl xarajatlari soliqqa tortilmaydi.
Agar xodim yoʻl hujjatini taqdim etmasa, xarajatlarni qoplash me’yori – temir yoʻl transporti (temir yoʻl aloqasi boʻlmagan taqdirda shaharlararo avtobus) bilan yurish qiymatida, lekin aviachipta qiymatining 30 foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda belgilangan. Hujjatlar boʻlmagan holda soliq solish maqsadida yoʻl xarajatlarini qoplashning soliq solinmaydigan me’yori aynan shu summa hisoblanadi.
Yashash xarajatlari
Turar joy ijarasi boʻyicha amalda toʻlangan toʻlovlar jismoniy shaxs daromadi hisoblanmaydi. Agar yashash uchun tasdiqlovchi hujjatlar boʻlmasa – qonun hujjatlarida belgilangan me’yorlar doirasida toʻlov qilinadi
.
Ya’ni, hujjatlar bilan tasdiqlangan miqdordagi yashash xarajatlari soliqqa tortilmaydi.
Agar tasdiqlovchi hujjatlar boʻlmasa, yashash xarajatlarini qoplashning soliq solinmaydigan me’yori quyidagicha hisoblanadi:
- jamoa shartnomasi yoki ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishilgan holda qabul qilingan lokal hujjat bilan belgilangan miqdorlar
; - agar qoplash miqdorlari ushbu hujjatlarda belgilanmagan boʻlsa – har bir sutka uchun BHMning 20 foizi
.
Sutkalik xarajatlar
Xizmat safarida boʻlgan vaqt uchun toʻlanadigan, qonun hujjatlarida belgilangan me’yorlar doirasidagi sutkalik xarajatlar jismoniy shaxs daromadi hisoblanmaydi
.
Sutkalik xarajatlarni qoplashning soliq solinmaydigan me’yori quyidagicha:
- jamoa shartnomasi yoki ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishilgan holda qabul qilingan lokal hujjat bilan belgilangan miqdorlar
; - agar qoplash miqdorlari ushbu hujjatlarda belgilanmagan boʻlsa – BHMning 0,35 qismi
.
Mamlakatdan tashqariga xizmat safarlari boʻyicha xarajatlarni qoplash masalasida mahalliy xizmat safarlari uchun qoʻllaniladigan Mehnat va Soliq kodekslarining oʻsha me’yorlari amal qiladi.
Hujjatlar boʻlmagan holdagi yashash xarajatlari va sutkalik xarajatlar qismida korxonaning jamoa shartnomasi yoki lokal hujjatida belgilangan miqdordagi xizmat safari xarajatlari soliqqa tortilmaydi. Korxonada tasdiqlangan me’yorlar boʻlmagan taqdirda soliq solish maqsadida Nizomga 1-ilovadagi me’yorlar qoʻllaniladi.
![]()