Yillik inventarizatsiya – 2026: tartib va hujjatlar
Davlat banklar, toʻlov tizimlari operatorlari, toʻlov va boshqa tashkilotlarning javobgarligini kuchaytirmoqda, kiberjinoyatlardan zarar koʻrgan mijozlar foydasiga ulardan zararni undirish mexanizmini joriy etmoqda (30.04.2025 y. PQ-153-son)
Tafsilotlar - buxgalter.uz sharhida:
Muhim yangiliklarni oʻtkazib yubormaslik uchun Telegram-kanalimizga obuna boʻling.
Banklar, toʻlov tizimlari operatorlari, toʻlov va boshqa tashkilotlar aynan axborot va kiber xavfsizlik talablariga rioya qilmaslik natijasida sodir etilgan kiberjinoyat tufayli yetkazilgan moddiy zararni oʻz hisobidan qoplaydilar. Shuningdek, oqibatlar mavjud boʻlmasa ham, sanab oʻtilgan tashkilotlarning yoʻl qoʻyilgan qoidabuzarliklar uchun javobgarligi kuchaytiriladi.
Bu karta egalarini xavfsizlikning asosiy qoidalariga rioya qilishdan ozod qilmaydi:
- begona shaxslarga PIN-kod, CVV/CVC-kod, kartaning amal qilish muddati yoki SMSdagi bir martalik parollarni ma’lum qilmaslik;
- shaxsiy hujjatlarni notanish shaxslarga suratga olish yoki nusxa koʻchirish uchun topshirmaslik;
- xabarlar va xatlardagi shubhali havolalarga oʻtmaslik;
- «bank xodimlari»ning iltimosiga koʻra masofadan turib foydalanish uchun ilovalarni oʻrnatmaslik;
- ma’lumotlarni kiritishdan oldin veb-saytlarning URL-manzillarini tekshirish va begona qurilmalarda onlayn-bankingdan foydalanishda seansni doimo tugatish.
Har oyning yakunlari boʻyicha IIV zaifliklar va boshqa kamchiliklar tufayli tizimlarida eng koʻp kiberjinoyatlar qayd etilgan banklar va toʻlov tashkilotlari roʻyxatini e’lon qiladi.
Bank kartalari, hisob raqamlari, SIM-kartalari yoki shaxsiy ma’lumotlari kiberjinoyatlarni sodir etish uchun foydalanilayotgan shaxslar uchun ma’muriy va jinoiy javobgarlik joriy etiladi. Jinoiy qonunchilikda jinoyat sodir etishda axborot texnologiyalaridan foydalanish ogʻirlashtiruvchi omil boʻladi.
Banklar shuningdek ota-onalarni ularning voyaga yetmagan farzandlari ishtirokidagi shubhali (firibgarlik) operatsiyalar haqida xabardor qilish mexanizmini joriy etadilar.
Saida JANIZAKOVA tayyorladi