Yillik inventarizatsiya – 2026: tartib va hujjatlar
2026 yil 1 avgustdan boshlab milliy qonunchilikdagi asosiy oʻzgarishlarning an’anaviy sharhini taqdim etamiz.
Muhim yangiliklar yoki mutaxassislarning tushuntirishlarini oʻtkazib yubormaslik uchun bizning Telegram-kanalimizga obuna boʻling.
E’tibor bering
Materiallardan nusxa koʻchirish va ulardan foydalanishga faqat manbaga faol havola yoki tahririyatning yozma ruxsati mavjud boʻlgandagina yoʻl qoʻyiladi.
Biznesning barcha tekshiruvlari faqat QR-kod orqali roʻyxatga olingan holda oʻtkaziladi
2026 yil 1 avgustdan boshlab tadbirkorlar bilan har qanday oʻzaro aloqada – ham tekshiruvlar, jumladan qoʻzgʻatilgan jinoiy ishlar va profilaktika tadbirlari doirasidagi tekshiruvlar, ham nazorat tadbirlari hisoblanmaydigan muloqotlarni hisobga olish uchun davlat xizmatchilari «Yagona davlat nazorati» tizimining ilovasidan foydalanishlari shart
:
Uchrashuvlarni roʻyxatdan oʻtkazish «Biznes himoyasi» QR-kodi yordamida amalga oshiriladi.
Bunda tadbirkorlik sub’yekti tomonidan Tekshiruvlarni roʻyxatga olish elektron jurnalini mansabdor shaxsga taqdim etish tartibi bekor qilinadi.
Davlat xizmatchilari tomonidan «Biznes himoya» QR-kodi orqali oʻtkazilgan tekshiruv yoki muloqot toʻgʻrisidagi ma’lumotlar «Yagona davlat nazorati» axborot tizimiga belgilangan tartibda kiritilmagan taqdirda, tadbirkorlik sub’yektlari tekshiruvchini tekshiruv oʻtkazish uchun oʻz hududiga kiritmaslikka va u bilan muloqotga kirishmaslikka haqli.
QR-kodni govcontrol.uz portalining bosh sahifasidan yuklab olishingiz mumkin.
«Aqlli» bogʻlar uchun soliq imtiyozi
2026 yil 1 avgustdan boshlab zamonaviy suv tejovchi texnologiyalar joriy etilgan sanoat bogʻlarida burgʻilangan quduqlardan olingan suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq stavkasi 5 yil muddatga 1 soʻm miqdorida belgilanadi
:
Qarz va omborda saqlash shartnomalarini soliq organlarida hisobga olish majburiy boʻladi.
2026 yil 21 avgustdan boshlab qarz (moliyaviy yordam) va omborda saqlash shartnomalari soliq organlarida majburiy tartibda hisobga qoʻyiladi
. Ushbu talabning kuchga kirish muddati haqida batafsil bu yerda tushuntirdik.
Yosh fermerlarga – 2 yil davomida bepul buxgalteriya hisobini yuritish
2026 yil 1 avgustdan boshlab tuman fermerlar kengashlari huzuridagi Fermer xoʻjaliklarida Hisobga olish va hisobot markazlari tomonidan yoshlar rahbarligidagi yangi tashkil etilgan fermer xoʻjaliklariga a’zolik badallari toʻlanganligi hamda paxta yoki gʻalla yetishtirayotganligidan qat’i nazar, 2 yil davomida bepul xizmatlar koʻrsatiladi
.
Suyultirilgan gaz boʻyicha birja savdosining yangi qoidalari
2026 yil 1 avgustdan boshlab yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz quyish shoxobchalari faqat suyultirilgan gazni sotish uchun litsenziyaga ega boʻlgan taqdirdagina birja savdolarining alohida boʻlimlarida suyultirilgan gazni sotib olishlari mumkin boʻladi. Birjaning onlayn tizimi «Litsenziya» platformasi bilan integratsiya qilinadi
.
2027 yil 1 yanvardan boshlab xavfli ishlab chiqarish ob’yektlarida belgilangan tartibda faoliyat yuritish huquqini beruvchi tegishli sertifikatlarga (ruxsatnomalarga) ega boʻlmagan mutaxassislar ishlayotgan AYoQSh va GQShlar faoliyati aniqlangan kamchiliklar bartaraf etilgunga qadar butunlay toʻxtatiladi
.
QR-kod yordamida avtomobilni jarima maydonchasidan qaytarish
2026 yil 1 avgustdan boshlab transport vositalarini jarima toʻxtash joylaridan olib chiqish uchun ruxsatnomani tasdiqlash tartibi tegishli ma’muriy ishni koʻrib chiquvchi organ tomonidan berilgan QR-koddan foydalangan holda «Jarima zonasi» axborot tizimida amalga oshiriladi
.
Toshkent shahri va viloyatning bir qator tumanlarida issiqxonalar uchun cheklovlar
Toshkent shahri, Toshkent viloyatining Yuqori Chirchiq, Qibray, Yangiyoʻl, Zangiota va Toshkent tumanlarida atmosfera havosi sifatini yaxshilash uchun:
2026 yil 1 avgustdan boshlab faoliyat yuritayotgan issiqxonalar uchun quyidagi cheklovlar va oshirilgan tariflar joriy etiladi:
- issiqxonalarga tabiiy gaz yetkazib berish butunlay toʻxtatiladi;
- amaldagi shartnomalar gaz ta’minoti tashkilotlari tomonidan belgilangan tartibda bekor qilinadi;
- issiqxonalar tomonidan iste’mol qilinadigan suv resurslari uchun toʻlov sanoat korxonalari uchun belgilangan maksimal tariflardan 5 baravar yuqori miqdorda hisoblanadi;
- ushbu xoʻjalik yurituvchi sub’yektga berilgan ekologik ekspertiza xulosasi qayta koʻrib chiqiladi.
Bundan tashqari, «iflos yoqilgʻi turlari»dan foydalanadigan issiqxona xoʻjaliklariga nisbatan:
- atrof-muhitni ifloslantirish va chiqindilarni utilizatsiya qilish uchun kompensatsiya toʻlovlari 20 barobarga oshiriladi;
- issiqxona xoʻjaliklarini tashkil etish uchun davlat imtiyozlari, xizmatlari va moliyaviy qoʻllab-quvvatlash choralaridan foydalanishni, shu jumladan kredit liniyalaridan foydalanishda ijtimoiy va moddiy yordam, barcha subsidiyalar va preferensiyalarni ajratishni cheklaydi;
- mavjud qarzlar boʻyicha limitlarni qayta koʻrib chiqadilar.
Baliqchilik xoʻjaliklari uchun imtiyozlar va preferensiyalar
2026 yil 1 avgustdan 2030 yil 31 avgustgacha
:
1) sun’iy suv havzalarida intensiv baliqchilik fermalarini muqobil energiya manbalari bilan ta’minlash uchun quyidagilar nazarda tutilgan:
– quyosh panellarini sotib olish va oʻrnatish uchun tijorat banklari tomonidan milliy valyutada berilgan kreditlar boʻyicha xarajatlarning 14 foiz punktidan oshadigan, ammo 10 foiz punktidan oshmaydigan qismini qoplash;
– quvvati 50 kilovattgacha boʻlgan, ammo har bir kilovatt uchun 1 million soʻmdan oshmaydigan quyosh panellarini oʻrnatish bilan bogʻliq xarajatlarning 25 foizini qoplash;
2) muqobil energiya manbalari bilan jihozlangan zamonaviy aeratorlarni xarid qilish qiymatining 50 foizi miqdorida, biroq 5 mln soʻmdan koʻp boʻlmagan miqdorda bir martalik subsidiya ajratiladi. Subsidiyalar intensiv usulda gektariga 10 tonnadan ortiq mahsulot yetishtiradigan xoʻjalik yurituvchi sub’yektlarga beriladi;
3) 1 bosh ona mol importi qiymatining 50 foiziigacha, biroq 5 mln soʻmdan koʻp boʻlmagan miqdorda kompensatsiya qilinadi;
4) yopiq suv aylanish tizimi texnologiyasi oʻrnatilib, baliq mahsulotlari ishlab chiqarish boshlangan taqdirda, ushbu texnologiya umumiy qiymatining 10 foizi miqdorida, 5 mlrd soʻmgacha cheklov bilan bir martalik kompensatsiya ajratiladi;
5) intensiv baliqchilikda foydalaniladigan balanslashtirilgan omuxta yem ishlab chiqarish uchun yillik quvvati kamida 20 ming tonna boʻlgan yangidan ishga tushirilgan loyihalar doirasida mashina va asbob-uskunalarni xarid qilish bilan bogʻliq xarajatlarning 20 foizini 2 mlrd soʻmdan koʻp boʻlmagan qismiga subsidiyalaydi;
6) chet eldan yollangan malakali ixtiologlar va baliq kasalliklari boʻyicha oyiga har bir mutaxassisning ish haqi xarajatlarining 50 foizi, agar koʻrsatilgan summa 1 000 AQSh dollari ekvivalentidan oshmasligi sharti bilan qoplanadi;
Shu bilan birga, 2026 yil 1 avgustdan 2030 yil 31 avgustgacha «Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi» AJ tomonidan baliqchilik sohasidagi tadbirkorlik sub’yektlariga – barqarorlik reytingidagi toifasidan qat’i nazar – kreditlar boʻyicha foiz xarajatlari uchun kompensatsiyalar (milliy va xorijiy valyutada), shuningdek, kreditlar boʻyicha 50 foizgacha, biroq 10 mlrd soʻm ekvivalentidan oshmaydigan miqdorda kafolatlar taqdim etiladi.
Soliq xodimlarini mijozlarga yoʻnaltirilganlik darajasiga qarab baholash mumkin.
2026 yil 1 avgustdan boshlab soliq organlarining mijozlarga yoʻnaltirilganlik indeksi joriy etiladi
.
Soliq toʻlovchilar quyidagilarni baholashlari mumkin:
- soliq organlari tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlarning mavjudligi va foydalanish qulayligi, shuningdek, sifati;
- soliq majburiyatlarini bajarish uchun sarflanadigan vaqt, soliq organlarining soliq toʻlovchilar bilan oʻzaro hamkorligi darajasi.
2026 yil 1 avgustdan boshlab soliqchilar har 3 yilda kamida 1 marta oʻz malakasini oshirishlari shart boʻladi
.
Fitonazorat avtomatlashtirilmoqda
2026 yil 1 avgustdan boshlab karantin ostidagi mahsulotlarning fitosanitar nazoratini amalga oshirishda xavflarni boshqarishga asoslangan avtomatlashtirilgan tanlash mexanizmi joriy etiladi
.
Xavflarni boshqarish tizimi «E-Fitouz» elektron portalida shakllantirilib, Bojxona qoʻmitasining «Yagona darcha» tizimi bilan toʻgʻridan-toʻgʻri integratsiya qilinadi.
Xavflarni boshqarish asosida karantin ostidagi mahsulotlarni tanlash quyidagi mezonlar boʻyicha amalga oshiriladi:
- zararli organizmlarning chidamlilik xususiyatlaridan kelib chiqib, karantin ostidagi mahsulotlarning yuqori, oʻrta va past darajadagi fitosanitar xavfi;
- karantin ostidagi mahsulotlardan foydalanish maqsadlari (ekish, iste’mol qilish, qayta ishlash va boshqalar);
- mahsulot ishlab chiqarilgan va eksport qilinadigan davlatning fitosanitariya holati;
- mahsulotga ishlov berish darajasi (xom, yarim tayyor, qayta ishlangan va boshqalar);
- import qilinadigan mahsulotlarni nazorat qilishda karantinli zararli organizmlarni aniqlash holatlari.
Sanoat xavfsizligi qoidalarining buzilishi haqida xabar berganlik uchun ragʻbatlantirish
2026 yil 1 avgustdan boshlab xavfli ishlab chiqarish ob’yektlari va texnik qurilmalardan foydalanishdagi huquqbuzarliklar toʻgʻrisida xabar berish mumkin boʻladi
.
Tasdiq sifatida quyidagilarni aks ettiruvchi foto va (yoki) videomateriallarni taqdim etish zarur:
- huquqbuzarlikning mohiyati;
- huquqbuzarlik sodir etilgan manzil (geolokatsiya), sana va vaqt.
Axborot tizimi orqali kelib tushgan materiallar, shuningdek, «E-ma’muriy ish» uchun zarur boʻlgan ma’lumotlar toʻplami 3 ish kuni ichida joyiga chiqqan holda koʻrib chiqiladi.
Foto va (yoki) videomateriallarni taqdim etgan shaxs huquqbuzarlik uchun undirilgan jarimaning 20 foizi miqdorida pul mukofoti bilan ragʻbatlantiriladi.
Eski avtomobillarni topshirish uchun kompensatsiya toʻlash
2026 yil 1 avgustdan boshlab «trade-in» dasturi doirasida eskirgan avtotransport vositalarini topshirgan jismoniy va yuridik shaxslarga yangi avtotransport vositalarini sotib olish uchun avtokreditlar boʻyicha foizlarning bir qismi qoplab beriladi
.
Arxivlarni raqamlashtirishda yangi bosqich
2026 yil 1 avgustdan boshlab davlat arxivlarini raqamlashtirish boʻyicha tadbirlar turkumi doirasida davlat arxivlarining quyidagi funksiyalari toʻliq raqamli formatda amalga oshiriladi
:
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondi hujjatlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish;
- yigʻmajildlar roʻyxatini tuzish va rasmiylashtirish, shuningdek, ular boʻyicha ilmiy-ma’lumotnoma apparatini shakllantirish, kelishish va tasdiqlash;
- davlat arxivlari tomonidan arxiv hujjatlarini qabul qilish, foydalanishga taqdim etish;
- korxonalar, muassasalar va tashkilotlar qayta tashkil etilganda ularning arxiv hujjatlarini huquqiy vorislar tomonidan saqlash masalasini davlat arxivlari bilan kelishish;
- davlat organlari va tashkilotlarining, shuningdek, ularning hududiy boʻlinmalarining hujjatlar yigʻmajildlari nomenklaturasini shakllantirish va tegishli ravishda Agentlik va uning tizimidagi tashkilotlar bilan kelishish;
- arxiv hujjatlari davlat arxivlariga topshirilishi lozim boʻlgan davlat organlari va tashkilotlarining yagona roʻyxatini shakllantirish.
Mehnat nizolarini maxsus sudyalar hal qiladi
2026 yil 1 avgustdan boshlab fuqarolik ishlari boʻyicha sudlarda mehnat nizolariga ixtisoslashgan sudyalar ish boshlaydi. Tegishli qaror Oliy sud Rayosati tomonidan qabul qilindi.
1 avgustdan keyin sudlarga kelib tushadigan mehnat nizolari boʻyicha arizalar ixtisoslashgan sudyalar oʻrtasida taqsimlanadi. 31 iyulga qadar kelib tushgan, shu jumladan, ish yuritishga qabul qilingan ishlar avvalgi tartibda koʻrib chiqiladi.
Kamyob hayvonlarni ovlashga vaqtinchalik moratoriy
2026 yil 1 avgustdan 2028 yil 1 yanvargacha Oʻzbekistonda kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi hayvon turlarini ovlash taqiqlanadi
. Ularning roʻyxati Qarorga ilovada keltirilgan.
Bunda:
- cheklov fermalar, pitomniklar, inkubatorlar, baliqchilik pitomniklari va hovuz xoʻjaliklarida saqlanayotgan va (yoki) oʻstirilayotgan yovvoyi hayvonlarni ovlashga, shuningdek, ilmiy va tibbiy maqsadlarda ovlashga tatbiq etilmaydi;
- yovvoyi hayvonlarni tutish (olib qoʻyish) uchun kvotalarni shakllantirish va taqsimlashda ovlash taqiqlangan kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan hayvon turlariga kvotalar ajratilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Saida JANIZAKOVA tayyorladi