2026 йил 1 августдан Ўзбекистонда нималар ўзгаради

2026 йил 1 августдан бошлаб миллий қонунчиликдаги асосий ўзгаришларнинг анъанавий шарҳини тақдим этамиз.

 

Бизнеснинг барча текширувлари фақат QR-код орқали рўйхатга олинган ҳолда ўтказилади

2026 йил 1 августдан бошлаб тадбиркорлар билан ҳар қандай ўзаро алоқада – ҳам текширувлар, жумладан қўзғатилган жиноий ишлар ва профилактика тадбирлари доирасидаги текширувлар, ҳам назорат тадбирлари ҳисобланмайдиган мулоқотларни ҳисобга олиш учун давлат хизматчилари «Ягона давлат назорати» тизимининг иловасидан фойдаланишлари шарт :

 Учрашувларни рўйхатдан ўтказиш «Бизнес ҳимояси» QR-коди ёрдамида амалга оширилади.

Бунда тадбиркорлик субъекти томонидан Текширувларни рўйхатга олиш электрон журналини мансабдор шахсга тақдим этиш тартиби бекор қилинади.

Давлат хизматчилари томонидан «Бизнес ҳимоя» QR-коди орқали ўтказилган текширув ёки мулоқот тўғрисидаги маълумотлар «Ягона давлат назорати» ахборот тизимига белгиланган тартибда киритилмаган тақдирда, тадбиркорлик субъектлари текширувчини текширув ўтказиш учун ўз ҳудудига киритмасликка ва у билан мулоқотга киришмасликка ҳақли.

QR-кодни govcontrol.uz порталининг бош саҳифасидан юклаб олишингиз мумкин.

 

«Ақлли» боғлар учун солиқ имтиёзи

2026 йил 1 августдан бошлаб замонавий сув тежовчи технологиялар жорий этилган саноат боғларида бурғиланган қудуқлардан олинган сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқ ставкаси 5 йил муддатга 1 сўм миқдорида белгиланади :

 

Қарз ва омборда сақлаш шартномаларини солиқ органларида ҳисобга олиш мажбурий бўлади.

2026 йил 21 августдан бошлаб қарз (молиявий ёрдам) ва омборда сақлаш шартномалари солиқ органларида мажбурий тартибда ҳисобга қўйилади . Ушбу талабнинг кучга кириш муддати ҳақида батафсил бу ерда тушунтирдик.

 

Ёш фермерларга – 2 йил давомида бепул бухгалтерия ҳисобини юритиш

2026 йил 1 августдан бошлаб туман фермерлар кенгашлари ҳузуридаги Фермер хўжаликларида Ҳисобга олиш ва ҳисобот марказлари томонидан ёшлар раҳбарлигидаги янги ташкил этилган фермер хўжаликларига аъзолик бадаллари тўланганлиги ҳамда пахта ёки ғалла етиштираётганлигидан қатъи назар, 2 йил давомида бепул хизматлар кўрсатилади .

 

Суюлтирилган газ бўйича биржа савдосининг янги қоидалари

2026 йил 1 августдан бошлаб ёқилғи қуйиш шохобчалари ва газ қуйиш шохобчалари фақат суюлтирилган газни сотиш учун лицензияга эга бўлган тақдирдагина биржа савдоларининг алоҳида бўлимларида суюлтирилган газни сотиб олишлари мумкин бўлади. Биржанинг онлайн тизими «Лицензия» платформаси билан интеграция қилинади .

2027 йил 1 январдан бошлаб хавфли ишлаб чиқариш объектларида белгиланган тартибда фаолият юритиш ҳуқуқини берувчи тегишли сертификатларга (рухсатномаларга) эга бўлмаган мутахассислар ишлаётган АЁҚШ ва ГҚШлар фаолияти аниқланган камчиликлар бартараф этилгунга қадар бутунлай тўхтатилади .

 

QR-код ёрдамида автомобилни жарима майдончасидан қайтариш

2026 йил 1 августдан бошлаб транспорт воситаларини жарима тўхташ жойларидан олиб чиқиш учун рухсатномани тасдиқлаш тартиби тегишли маъмурий ишни кўриб чиқувчи орган томонидан берилган QR-коддан фойдаланган ҳолда «Жарима зонаси» ахборот тизимида амалга оширилади .

 

Тошкент шаҳри ва вилоятнинг бир қатор туманларида иссиқхоналар учун чекловлар

Тошкент шаҳри, Тошкент вилоятининг Юқори Чирчиқ, Қибрай, Янгийўл, Зангиота ва Тошкент туманларида атмосфера ҳавоси сифатини яхшилаш учун:

2026 йил 1 августдан бошлаб фаолият юритаётган иссиқхоналар учун қуйидаги чекловлар ва оширилган тарифлар жорий этилади:

• иссиқхоналарга табиий газ етказиб бериш бутунлай тўхтатилади;
• амалдаги шартномалар газ таъминоти ташкилотлари томонидан белгиланган тартибда бекор қилинади;
• иссиқхоналар томонидан истеъмол қилинадиган сув ресурслари учун тўлов саноат корхоналари учун белгиланган максимал тарифлардан 5 баравар юқори миқдорда ҳисобланади;
• ушбу хўжалик юритувчи субъектга берилган экологик экспертиза хулосаси қайта кўриб чиқилади.

Бундан ташқари, «ифлос ёқилғи турлари»дан фойдаланадиган иссиқхона хўжаликларига нисбатан:

• атроф-муҳитни ифлослантириш ва чиқиндиларни утилизация қилиш учун компенсация тўловлари 20 баробарга оширилади;
• иссиқхона хўжаликларини ташкил этиш учун давлат имтиёзлари, хизматлари ва молиявий қўллаб-қувватлаш чораларидан фойдаланишни, шу жумладан кредит линияларидан фойдаланишда ижтимоий ва моддий ёрдам, барча субсидиялар ва преференцияларни ажратишни чеклайди;
• мавжуд қарзлар бўйича лимитларни қайта кўриб чиқадилар.

 

Балиқчилик хўжаликлари учун имтиёзлар ва преференциялар

2026 йил 1 августдан 2030 йил 31 августгача :

1) сунъий сув ҳавзаларида интенсив балиқчилик фермаларини муқобил энергия манбалари билан таъминлаш учун қуйидагилар назарда тутилган:

– қуёш панелларини сотиб олиш ва ўрнатиш учун тижорат банклари томонидан миллий валютада берилган кредитлар бўйича харажатларнинг 14 фоиз пунктидан ошадиган, аммо 10 фоиз пунктидан ошмайдиган қисмини қоплаш;

– қуввати 50 киловаттгача бўлган, аммо ҳар бир киловатт учун 1 миллион сўмдан ошмайдиган қуёш панелларини ўрнатиш билан боғлиқ харажатларнинг 25 фоизини қоплаш;

2) муқобил энергия манбалари билан жиҳозланган замонавий аэраторларни харид қилиш қийматининг 50 фоизи миқдорида, бироқ 5 млн сўмдан кўп бўлмаган миқдорда бир марталик субсидия ажратилади. Субсидиялар интенсив усулда гектарига 10 тоннадан ортиқ маҳсулот етиштирадиган хўжалик юритувчи субъектларга берилади;

3) 1 бош она мол импорти қийматининг 50 фоизиигача, бироқ 5 млн сўмдан кўп бўлмаган миқдорда компенсация қилинади;

4) ёпиқ сув айланиш тизими технологияси ўрнатилиб, балиқ маҳсулотлари ишлаб чиқариш бошланган тақдирда, ушбу технология умумий қийматининг 10 фоизи миқдорида, 5 млрд сўмгача чеклов билан бир марталик компенсация ажратилади;

5) интенсив балиқчиликда фойдаланиладиган баланслаштирилган омухта ем ишлаб чиқариш учун йиллик қуввати камида 20 минг тонна бўлган янгидан ишга туширилган лойиҳалар доирасида машина ва асбоб-ускуналарни харид қилиш билан боғлиқ харажатларнинг 20 фоизини 2 млрд сўмдан кўп бўлмаган қисмига субсидиялайди;

6) чет элдан ёлланган малакали ихтиологлар ва балиқ касалликлари бўйича ойига ҳар бир мутахассиснинг иш ҳақи харажатларининг 50 фоизи, агар кўрсатилган сумма 1 000 АҚШ доллари эквивалентидан ошмаслиги шарти билан қопланади;

Шу билан бирга, 2026 йил 1 августдан 2030 йил 31 августгача «Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси» АЖ томонидан балиқчилик соҳасидаги тадбиркорлик субъектларига – барқарорлик рейтингидаги тоифасидан қатъи назар – кредитлар бўйича фоиз харажатлари учун компенсациялар (миллий ва хорижий валютада), шунингдек, кредитлар бўйича 50 фоизгача, бироқ 10 млрд сўм эквивалентидан ошмайдиган миқдорда кафолатлар тақдим этилади.

 

Солиқ ходимларини мижозларга йўналтирилганлик даражасига қараб баҳолаш мумкин.

2026 йил 1 августдан бошлаб солиқ органларининг мижозларга йўналтирилганлик индекси жорий этилади .

Солиқ тўловчилар қуйидагиларни баҳолашлари мумкин:

• солиқ органлари томонидан кўрсатиладиган хизматларнинг мавжудлиги ва фойдаланиш қулайлиги, шунингдек, сифати;
• солиқ мажбуриятларини бажариш учун сарфланадиган вақт, солиқ органларининг солиқ тўловчилар билан ўзаро ҳамкорлиги даражаси.

2026 йил 1 августдан бошлаб солиқчилар ҳар 3 йилда камида 1 марта ўз малакасини оширишлари шарт бўлади .

 

Фитоназорат автоматлаштирилмоқда

2026 йил 1 августдан бошлаб карантин остидаги маҳсулотларнинг фитосанитар назоратини амалга оширишда хавфларни бошқаришга асосланган автоматлаштирилган танлаш механизми жорий этилади .

Хавфларни бошқариш тизими «E-Fitouz» электрон порталида шакллантирилиб, Божхона қўмитасининг «Ягона дарча» тизими билан тўғридан-тўғри интеграция қилинади.

Хавфларни бошқариш асосида карантин остидаги маҳсулотларни танлаш қуйидаги мезонлар бўйича амалга оширилади:

• зарарли организмларнинг чидамлилик хусусиятларидан келиб чиқиб, карантин остидаги маҳсулотларнинг юқори, ўрта ва паст даражадаги фитосанитар хавфи;
• карантин остидаги маҳсулотлардан фойдаланиш мақсадлари (экиш, истеъмол қилиш, қайта ишлаш ва бошқалар);
• маҳсулот ишлаб чиқарилган ва экспорт қилинадиган давлатнинг фитосанитария ҳолати;
• маҳсулотга ишлов бериш даражаси (хом, ярим тайёр, қайта ишланган ва бошқалар);
• импорт қилинадиган маҳсулотларни назорат қилишда карантинли зарарли организмларни аниқлаш ҳолатлари.

 

Саноат хавфсизлиги қоидаларининг бузилиши ҳақида хабар берганлик учун рағбатлантириш

2026 йил 1 августдан бошлаб хавфли ишлаб чиқариш объектлари ва техник қурилмалардан фойдаланишдаги ҳуқуқбузарликлар тўғрисида хабар бериш мумкин бўлади .

Тасдиқ сифатида қуйидагиларни акс эттирувчи фото ва (ёки) видеоматериалларни тақдим этиш зарур:

• ҳуқуқбузарликнинг моҳияти;
• ҳуқуқбузарлик содир этилган манзил (геолокация), сана ва вақт.

Ахборот тизими орқали келиб тушган материаллар, шунингдек, «E-ma’мурий иш» учун зарур бўлган маълумотлар тўплами 3 иш куни ичида жойига чиққан ҳолда кўриб чиқилади.

Фото ва (ёки) видеоматериалларни тақдим этган шахс ҳуқуқбузарлик учун ундирилган жариманинг 20 фоизи миқдорида пул мукофоти билан рағбатлантирилади.

 

Эски автомобилларни топшириш учун компенсация тўлаш

2026 йил 1 августдан бошлаб «trade-in» дастури доирасида эскирган автотранспорт воситаларини топширган жисмоний ва юридик шахсларга янги автотранспорт воситаларини сотиб олиш учун автокредитлар бўйича фоизларнинг бир қисми қоплаб берилади .

 

Архивларни рақамлаштиришда янги босқич

2026 йил 1 августдан бошлаб давлат архивларини рақамлаштириш бўйича тадбирлар туркуми доирасида  давлат архивларининг қуйидаги функциялари тўлиқ рақамли форматда амалга оширилади :

Ўзбекистон Республикаси Миллий архив фонди ҳужжатларини давлат рўйхатидан ўтказиш;

• йиғмажилдлар рўйхатини тузиш ва расмийлаштириш, шунингдек, улар бўйича илмий-маълумотнома аппаратини шакллантириш, келишиш ва тасдиқлаш;
• давлат архивлари томонидан архив ҳужжатларини қабул қилиш, фойдаланишга тақдим этиш;
• корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар қайта ташкил этилганда уларнинг архив ҳужжатларини ҳуқуқий ворислар томонидан сақлаш масаласини давлат архивлари билан келишиш;
• давлат органлари ва ташкилотларининг, шунингдек, уларнинг ҳудудий бўлинмаларининг ҳужжатлар йиғмажилдлари номенклатурасини шакллантириш ва тегишли равишда Агентлик ва унинг тизимидаги ташкилотлар билан келишиш;
• архив ҳужжатлари давлат архивларига топширилиши лозим бўлган давлат органлари ва ташкилотларининг ягона рўйхатини шакллантириш.

 

Меҳнат низоларини махсус судьялар ҳал қилади

2026 йил 1 августдан бошлаб фуқаролик ишлари бўйича судларда меҳнат низоларига ихтисослашган судьялар иш бошлайди. Тегишли қарор Олий суд Раёсати томонидан қабул қилинди.

1 августдан кейин судларга келиб тушадиган меҳнат низолари бўйича аризалар ихтисослашган судьялар ўртасида тақсимланади. 31 июлга қадар келиб тушган, шу жумладан, иш юритишга қабул қилинган ишлар аввалги тартибда кўриб чиқилади.

 

Камёб ҳайвонларни овлашга вақтинчалик мораторий

2026 йил 1 августдан 2028 йил 1 январгача Ўзбекистонда камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳайвон турларини овлаш тақиқланади . Уларнинг рўйхати Қарорга иловада келтирилган.

Бунда:

• чеклов фермалар, питомниклар, инкубаторлар, балиқчилик питомниклари ва ҳовуз хўжаликларида сақланаётган ва (ёки) ўстирилаётган ёввойи ҳайвонларни овлашга, шунингдек, илмий ва тиббий мақсадларда овлашга татбиқ этилмайди;
• ёввойи ҳайвонларни тутиш (олиб қўйиш) учун квоталарни шакллантириш ва тақсимлашда овлаш тақиқланган камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ҳайвон турларига квоталар ажратилишига йўл қўйилмайди.

 

Саида ЖАНИЗАКОВА тайёрлади