Yillik inventarizatsiya – 2026: tartib va hujjatlar
«Biznesga litsenziyasiz kirish» maxsus rejimi: bu buxgalter uchun nimani anglatadi
13.08.2026 yildagi OʻRQ-1164-son Qonun bilan «Biznesga litsenziyasiz kirish» maxsus rejimi joriy etilmoqda. Bu mulkdor uchun faoliyatni tezroq boshlash imkoniyati boʻlsa, buxgalter uchun – yangi savollar demakdir.
Amaliyotda nimalar oʻzgarishi va buxgalter nimalarga duch kelishi mumkinligini buxgalter.uz saytida tahlil qilamiz:
Yangi NHHlar sharhlarini bizning Telegram-kanalimizda kuzatib borish qulay.
E’tibor bering
Materiallardan nusxa koʻchirish va foydalanishga faqat manbaga faol havola mavjud boʻlganda yoki tahririyatning yozma ruxsati bilan yoʻl qoʻyiladi.
«Biznesga litsenziyasiz kirish» maxsus rejimi
«Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida»gi Qonun «Biznesga litsenziyasiz kirish» maxsus rejimi haqidagi norma bilan toʻldirildi. Uning mohiyati quyidagicha:
- tadbirkor 3 oygacha boʻlgan muddatda tegishli hujjatga ega boʻlmasdan turib, litsenziyalanadigan yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat talab qilinadigan faoliyat turi bilan shugʻullanish huquqiga ega;
- buning uchun license.gov.uz elektron tizimi yoki YaIDXP orqali vakolatli organni xabardor qilish yetarli;
- xabardor qilish bepul;
- ushbu 3 oy davomida talabgor faoliyatni litsenziyasiz yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatsiz amalga oshirganlik uchun javobgarlikka tortilmaydi;
- shu muddat ichida u oʻz faoliyatini litsenziya yoki ruxsat berish talablariga muvofiqlashtirishi va zarur hujjatni olishi shart.
Ushbu maxsus rejim tatbiq etiladigan faoliyat turlarining aniq roʻyxati Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Qonunosti hujjatlariga nimalar bogʻliq
Mexanizm oddiy koʻrinsa-da, amaliyotda savollar tugʻilmoqda.
1. Ruxsat beruvchi hujjatning mavjudligiga bogʻlangan soliq imtiyozlari saqlanib qoladimi?
Masalan, SK 243-moddasida sanab oʻtilgan tovar va xizmatlarni realizatsiya qilish boʻyicha aylanma, agar ushbu faoliyat litsenziyalanishi shart boʻlsa yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat talab qilsa, soliq toʻlovchida tegishli litsenziyalar va ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlar mavjud boʻlgan taqdirdagina QQSdan ozod qilinadi
.
Rasman maxsus rejim davrida soliq toʻlovchida hali bunday hujjat boʻlmaydi.
Agar Vazirlar Mahkamasining roʻyxatiga SK 243-moddasining 1-qismidagi faoliyat turlari kirsa, aniq javob talab etiladi: QQS boʻyicha ozod qilish oʻsha 3 oy davomida qoʻllaniladimi yoki faqat litsenziya yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat olingan sanadan boshlabmi.
Hozircha tushuntirishlar yoʻq, QQS boʻyicha imtiyozlarni qoʻllashning umumiy qoidalari amal qiladi.
Buxgalter Pro tavsiyasi
QQS boʻyicha imtiyozlarni qoʻllash shartlari, alohida-alohida hisob yuritish va hisobotda aks ettirish – tavsiyada:
QQS boʻyicha imtiyozlarni qanday qoʻllash va hisobga olish kerak
2. Rejimdan aynan kimlar foydalanishi mumkin?
Yangi norma «talabgor» haqida soʻz yuritadi. Hozircha ushbu rejim faqat yangi tashkil etilayotgan sub’yektlar bilan cheklanganmi yoki undan yangi faoliyat yoʻnalishini ochayotgan ishlab turgan tashkilot ham foydalanishi mumkinmi, buni aniq aytib boʻlmaydi.
3. Kontragent 3 oy oʻtgach ruxsat beruvchi hujjatni olmaganda, kompaniyani xatarlardan qanday himoya qilish mumkin?
Agar litsenziya yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat olinmasa, tadbirkorlik sub’yekti ushbu faoliyatni tugatishi shart. «Biznesga litsenziyasiz kirish» maxsus rejimini qoʻllayotgan kontragentlaringiz boʻyicha bunday xatarlarni hisobga olish va shartnomada maxsus shartlarni nazarda tutish zarur boʻladi.
4. Xabarnoma yuborilganligi va «Biznesga litsenziyasiz kirish» maxsus rejimida ekanligi fakti qanday tasdiqlanadi?
Ushbu savolga beriladigan javobga kontragentni tekshirish (lozim darajada ehtiyotkorlikni tasdiqlash) va shartnomalar bilan ishlash tartibi bogʻliq boʻladi.
Buxgalter Pro tavsiyalari
Shartnoma imzolangunga qadar nimalarni tekshirish va qayd etish kerak:
– Buxgalter shartnomalar bilan qanday ishlashi kerak.
Kontragent haqida qanday ma’lumotlarni toʻplash va lozim darajada ehtiyotkorlikni qanday tasdiqlash kerak:
– Boʻlajak hamkor qanday tekshiriladi va lozim darajada ehtiyotkorlik qanday amalga oshiriladi.
Yangiliklarimizni kuzatib boring
«Biznesga litsenziyasiz kirish» yangi rejimi Vazirlar Mahkamasi faoliyat turlari roʻyxatini tasdiqlaganidan hamda nizomlar va litsenziya va ruxsatnomalar pasportlarini yangilaganidan keyin amaliyotda ishlay boshlaydi. Ungacha ushbu va boshqa savollar ochiqligicha qoladi.
Buxgalter Pro foydalanuvchilari buni mustaqil ravishda kuzatib borishlariga hojat qolmaydi: ekspertlarimiz NHHlardagi oʻzgarishlar va rasmiy tushuntirishlar paydo boʻlishi bilan tavsiyalarni yangilab boradilar – siz yangi hujjat matnini emas, balki tayyor tavsiyalarni olasiz.
![]()