2026 yil boshidan beri Oʻzbekistonda koʻplab yangi yakka tartibdagi tadbirkorlar paydo boʻldi. Atigi bir-ikki oy oldin bu yigitlar oʻzini oʻzi band qilish boʻyicha nisbatan barqaror «velosipedda yurgan» edi. Endi esa qoʻllarida mustaqil yigʻilgan bir oʻrinli samolyotning shturvali bor va tezda koʻnikmalarni oshirishlari zarur, chunki «u» allaqachon parvoz qilmoqda.
Shunday qilib, YaTT soliqlarini toʻladi va oʻz kartasiga pul olmoqchi... Bank kassiri esa toʻlov ketidan toʻlovni rad etadi. Nima qilish kerak?!
Savolni tushundik, tushuntiramiz:
(P.S.: qayerdadir YaTT tanishingiz yigʻlayotgan boʻlsa, shu maqolani unga yuboring!) ...
Amaliyotda yakka tartibdagi tadbirkorlar va boshqa jismoniy shaxslar oʻrtasidagi ijara munosabatlarini roʻyxatga olishda bahsli vaziyat yuzaga kelmoqda. Ijara shartnomalarini hisobga olish servisi ijara shartnomasining har ikki tomonini «jismoniy shaxslar» sifatida tasniflaydi, shu bilan bitim boʻyicha soliq toʻlovchi va soliq agenti oʻrtasidagi oʻzaro hamkorlik sxemasini buzib koʻrsatadi.
Vaziyatni buxgalter.uz iltimosiga koʻra soliq maslahatchisi Gulnora ERGAShEVA sharhladi: ...
Tadbirkorlik faoliyatini yakka tartibdagi tadbirkor sifatida yuridik shaxs tashkil etmagan holda amalga oshirish mumkin . Soliq qoʻmitasi tadbirkorlik sub’yektlarining ushbu toifasiga soliq solishga taalluqli tez-tez beriladigan savollarni tushuntirdi. ...
Yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtish uchun arizachi da jismoniy shaxsning amaldagi ERI kaliti boʻlishi kerak. Siz uni « Ya gona darch a» Davlat xizmatlari markazida yoki my.gov.uz sayt i da onlayn tarzda olishingiz mumkin. Ushbu maqola da biz ikkinchi usul haqida ga pira miz.
...
«Men yakka tartibdagi tadbirkorman, koʻp yillardan buyon ishlayman, faoliyat turi – chakana savdo (attorlik mollari bilan). Soʻnggi vaqtda tuman hokimligi xodimlari oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida ham roʻyxatdan oʻtishimni talab qila boshladilar. Ushbu talab qonuniymi? Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtsam, YaTT deb hisoblanmay, oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida chakana savdo bilan shugʻullana olamanmi?».
Buxgalter.uz bu borada soliq idorasidan tushuntirish oldi: ...
«Chet el fuqarosi YaTT sifatida Oʻzbekistonda roʻyxatdan oʻtmoqchi. Faoliyat turi – buyurtmachilar – Oʻzbekiston yuridik shaxslariga konstruktorlik xizmatlari koʻrsatish. U JShShIR oladi, Oʻzbekiston bankida hisob-kitob raqami ochadi, internet orqali xizmatlar koʻrsatgan holda xorijda – masofadan turib ishlaydi».
DSQ Soliq solish uslubiyati departamentining xalqaro soliq solish boʻlimi boshligʻi Ra’no ALIShAYeVA buxgalter.uz iltimosiga koʻra Oʻzbekistonda uning xizmatlariga qanday soliq solinishi, uning buyurtmachilarida soliq agenti majburiyati yuzaga kelishi borasida tushuntirish berdi: ...
Soliq qoʻmitasi yakka tartibdagi tadbirkorlar yollanma xodimlarini DSIda qanday hisobga qoʻyishlari kerakligi haqidagi qadamma-qadam yoʻriqnomani e’lon qildi.
Uni saqlab qoʻyib, foydalanamiz: ...
Oʻzbekistonga kelayotgan chet el fuqarolari bu yerda nafaqat yollangan ishchi sifatida, balki mustaqil ravishda biznes ochish orqali ham ishlashlari mumkin. Buxgalter.uz chet ellik Oʻzbekistonda qanday qilib yakka tartibdagi tadbirkorga aylanishi mumkinligi toʻgʻrisida yoʻriqnomani tayyorladi. ...
DSQ yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun yollanma ishchilar bilan shartnomani rasmiylashtirishga moʻljallangan yangi xizmat ishga tushirilganligi haqida ma’lum qildi. ...
22 noyabrda yangi hujjat - “Yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan yollangan xodimlarni davlat soliq xizmati organlarida hisobga qoʻyish hamda soliq solinadigan daromadlar va chegiriladigan xarajatlar hisobini yuritishni tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 707-son VMQ qabul qilindi. Qaror bilan ikkita nizom tasdiqlandi - YaTTlar tomonidan yollangan xodimlarni davlat soliq xizmati organlarida hisobga qoʻyish tartibi toʻgʻrisida nizom va YaTTlar tomonidan soliq solinadigan daromadlar va chegiriladigan xarajatlarning hisobini yuritish tartibi toʻgʻrisida nizom. Ushbu hujjatlar chiqishi bilan nima oʻzgarishi va qaysi faoliyat turi ilgarigidek qolishini quyidagi jadvalda koʻring: ...
Balansida avtotransport boʻlgan korxonalar, xususiy avtomobil egalari va professional tashuvchilar uchun 2021 yilda qonunchilikka qator muhim oʻzgartirishlar kiritildi. Qulay boʻlishi uchun buxgalter.uz ularni jadvalga jamladi. ...
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida jismoniy shaxslar uchun onlayn rejimida oʻz kredit tarixini bilish imkonini beradigan yangi servis ishga tushirildi. Buxgalter.uz tafsilotlarni aniqlashtirdi. ...
Chakana savdo qoidalarining 136-bandiga muvofiq vositachilik savdosi bilan yuridik shaxslar ham, yakka tartibdagi tadbirkorlar ham shugʻullanishi mumkin. Qoidalarning 142-145-bandlarida esa tovarlar vositachilik asosida qabul qilinishiga cheklovlar belgilangan. “Nooziq-ovqat tovarlarining chakana savdosi” faoliyati bilan roʻyxatdan oʻtgan yakka tartibdagi tadbirkorlar tovarni vositachilik savdosida qabul qilib olishda yuridik shaxslar bilan shartnoma tuzishi mumkinmi?
Holatga buxgalter.uz iltimosiga koʻra, DSQ Soliq solish boʻyicha maslahat boshqarmasi boshligʻi Aziz Umirzakov izoh berdi: ...
Yakka tartibdagi tadbirkorlar 2019 yilgacha xoʻjalik faoliyatidan qat’iy belgilangan soliq toʻlab kelganlar. 2019 yildan boshlab yuridik shaxslar singari tadbirkorlik faoliyatidan soliqlarni toʻlaydilar ...