Валюта билан ишловчи бухгалтерлар учун янги йўналишлар:
«Корхона хизматлар кўрсатди, буюртмачига ҚҚС ҳисобланган ҳисобварақ-фактурани тақдим этди. Буюртмачи хизмат ҳақини тўламади. Корхона судга мурожаат қилиб, ютиб чиқди. Бироқ, Мажбурий ижро бюросининг қарорига кўра, суд қарори билан қарзни тўлаш учун буюртмачининг маблағи йўқ.
Корхона суд қарорига қарамай, буюртмачи томонидан ҳақи тўланмаган хизматлар бўйича бюджетга тўланган ҚҚСни қайтариб олиши мумкинми?
Buxgalter.uz илтимосига биноан саволга «Норма» эксперти Ирина АХМЕТОВА жавоб берди:
Муҳим тушунтиришларни ўтказиб юбормаслик учун бизнинг телеграм-каналимизга обуна бўлинг.
– Бундай вазиятда корхона ҚҚС бўйича солиқ базасига буюртмачининг қарзи умидсиз ва ҳисобдан чиқарилиши лозим деб топилганлиги сабабли тузатиш киритиши лозим 
.
СКнинг 313-моддаси оқибатида тўланиши мумкин бўлмаган қарз умидсиз қарз деб топилади, бунга қуйидагилар асос бўлади:
- мажбуриятнинг суд қарори билан бекор бўлганда;
- қарздор банкрот деб топилганда;
- қарздор тугатилганда;
- даъво муддатининг ўтганида.
Баён этилган ҳолатда қарзни умидсиз деб топиш ва уни ҳисобдан чиқариш фақат даъво муддати ўтгандан сўнг амалга оширилиши мумкин, чунки мажбуриятни тугатиш ёки қарздорни банкрот деб топиш тўғрисидаги суд қарори, шунингдек қарздорни тугатиш таомилини ўтказиш натижалари тўғрисидаги ҳисобот мавжуд эмас. Умумий даъво муддати 3 йилни ташкил этади .
ҚҚС бўйича солиқ базасига тузатиш киритиш:
- ҚҚС солиқ базасини тузатиш солиқ даврида (ойида) амалга оширилади, унда Солиқ кодексининг 257-моддаси 4-қисмида назарда тутилган тузатишга олиб келган ҳолатлар юз берган. Яъни, қўшимча ҳисоб-фактурани қарздорликни ҳисобдан чиқариш санасига, яъни даъво муддатининг тугаш санасига мувофиқ равишда расмийлаштириш керак;
- ҳисобварақ-фактурада акс эттирилган ва товар (хизмат)ни реализация қилиш пайтида амалда бўлган ставка бўйича расмийлаштириш керак .
Механизм «Умидсиз қарздорлик ҳисобдан чиқарилганда ҚҚС бўйича солиқ базасига қандай тузатиш киритилади» тавсиясида батафсил тушунтирилди. Шу жумладан:
– қайси ҳолатда қарздорлик умидсиз деб топилмаслиги мумкин;
– агар тўловчи мақомини йўқотган бўлса, солиқ базасига тузатиш киритиш мумкинми;
– умидсиз қарзни ҳисобдан чиқаришда қандай ҳужжатлар керак бўлади ва қандай бухгалтерия ўтказмаларини амалга ошириш лозим.
Тавсиялар:
