Yangi
08.09.22
Osnovniye sredstva ispolzuyut neskolko let dlya polucheniya doxoda ili v administrativnix selyax. V techeniye etogo perioda (sroka ispolzovaniya) kompaniya poluchayet ekonomicheskiye vigodi, a stoimost aktiva umenshayetsya.
Protsess umensheniya balansovoy stoimosti aktiva v techeniye sroka poleznoy slujbi
08.09.22
Asosiy vositalardan bir necha yil davomida daromad olish yoki ma’muriy maqsadlar uchun foydalaniladi. Ushbu davrda (foydalanish muddati) kompaniya iqtisodiy foyda oladi, aktivning qiymati esa pasayadi.
Foydali xizmat muddati davomida aktivning balans qiymatini kamaytirish jarayoni amortizatsiya deb
08.09.22
“Oʻzbekistonning rezidenti boʻlgan ikkita kompaniya - topshiriq (vositachilik) shartnomasini tuzishdi. Bir kompaniya boshqa kompaniyaning buyurtmasi boʻyicha chet elda buyurtmachining mablagʻlari hisobidan uskuna sotib olish majburiyatini oldi. U mahsulotni sotib olish bilan bogʻliq barcha xarajatlarni, shu jumladan - barcha zarur toʻlovlarni amalga oshirdi, buyurtmachi yukni oluvchi hisoblanadi. Buyurtmachida BYuD IM-40 kiruvchi hisobvaraq-fakturalar reyestridan oʻtdi. Biroq tomonlar shartnomaga doir oʻz majburiyatlarini bajargandan soʻng, buyurtmachi oʻz hamkoridan BYuDdan tashqari, tovarga hisobvaraq-faktura rasmiylashtirishni talab qildi”.
Bunday talab qanchalik qonuniyligi va vaziyatdan qanday toʻgʻri chiqishni buxgalter.uz iltimosiga binoan soliq maslahatchisi Gulnora ERGAShEVA tushuntirdi:
08.09.22
Agar asosiy vosita turli xil foydalanish muddatlariga ega boʻlgan tarkibiy komponentlardan (qismlardan) iborat boʻlsa, butun ob’yektni qismlarga ajratib koʻrsatgan holda muhim tarkibiy komponentlarga boʻling. Ob’yektning boshlangʻich qiymatini ajratilgan komponentlarga taqsimlang. Bunday komponentning har
08.09.22
Tavsiyada:
- dastlabki qiymat boʻyicha AV hisobining modeli;
- qayta baholangan qiymat boʻyicha AV hisobining modeli;
- qayta baholash oʻtkazishning takrorlanishi;
- qayta baholashda jamgʻarilgan amortizatsiyani hisobdan chiqarish usullari:
mutanosib oʻzgartirish usuli;
amortizatsiyani hisobdan chiqarish usuli;
- qayta baholash oʻtkazishning muddatlari;
- qayta baholash natijalarini aks ettirish;
- AV qiymatining oʻsishini taqsimlanmagan foydaga oʻtkazish.
08.09.22
Korxona import qilingan tovarlarni olib kirishda QQSni toʻlash muddatini uzaytirish imkoniyatidan foydalandi. Uning tovarlar (xizmatlar)ni realizatsiya qilish boʻyicha barcha aylanmasiga QQS solinadi. Korxona bunday vaziyatda import qilingan tovarlarni olib kirishda QQSni hisobga olishi mumkinmi?”.
Ushbu savolga milliy qonunchilik qanday javob berishini “Norma” ekspertlari Irina AXMETOVA va Azizaxon TOShXOʻJAYeVA tushuntirishdi:
08.09.22
«Dve kompanii – rezidenti Uzbekistana – zaklyuchili dogovor porucheniya (komissii). Odna kompaniya po zakazu drugoy obyazalas za schet sredstv zakazchika kupit za rubejom oborudovaniye. Ona nesla vse rasxodi, svyazanniye s priobreteniyem produksii, v tom chisle – sovershala vse neobxodimiye plateji, a gruzopoluchatelem bil zakazchik. GTD IM-40 «sela» v reyestr vxodyashchix schetov-faktur u zakazchika. Odnako posle togo kak storoni vipolnili svoi dogovorniye obyazatelstva, zakazchik potreboval ot svoyego partnera, pomimo GTD, oformit na tovar schet-fakturu».
Naskolko pravomerno takoye trebovaniye i kak pravilno viyti iz situatsii, po prosbe buxgalter.uz raz’yasnila nalogoviy konsultant Gulnora ERGAShEVA:
08.09.22
«Predpriyatiye vospolzovalos otsrochkoy uplati NDS pri vvoze importnix tovarov. Vse yego oboroti po realizatsii tovarov (uslug) oblagayutsya NDS. Mojet li predpriyatiye vzyat v zachet NDS pri vvoze importnix tovarov v takoy situatsii?».
Kak na etot vopros otvechayet natsionalnoye zakonodatelstvo, raz’yasnili eksperti «Normi» Irina AXMETOVA i Azizaxon TOShXUJAYeVA:
08.09.22
MHXSning 16-son (IAS) asosiy vositadan foydalanish mumkin boʻlishi bilan amortizatsiya hisoblashni boshlashni buyuradi. Tegishincha, AVning joylashuvi va holati uni rahbariyatning rejalariga muvofiq rejimda foydalanishni amalga oshirishga imkon berishi bilan amortizatsiya hisoblashni boshlashingiz shart. Bu ayrim
07.09.22
2022 yil 1 sentyabrdan boshlab fuqarolar va yoʻlovchi tashish faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyaga ega boʻlgan yuridik shaxslar oʻrtasida tuziladigan transport vositasi ijarasi shartnomalarini notarial tasdiqlash talabi bekor qilindi. Uning oʻrniga bunday shartnomalarni elektron tarzda hisobga olish tizimi joriy etildi (07.07.2022 yildagi PQ-311-son qaror 4-b.).
Buxgalter.uz DSQda transport vositasi ijarasi shartnomasini soliq organida qanday roʻyxatdan oʻtkazishni aniqlashtirdi.