Пригодятся в январе материалы экспертов:
Бўнак ҳисоботи – ҳисобдор суммаларни ҳисобга олиш учун мажбурий бирламчи ҳужжат. Унинг тўғри тўлдирилиши корхонани солиқ идоралари даъволаридан ҳимоя қилади ва хўжалик харажатларини тўғри акс эттириш имконини беради.
Мақолада Ўзбекистонда бўнак ҳисоботига қўйиладиган долзарб талаблар, қандай ҳужжатлар кераклиги, 1С:Бухгалтерияда бўнак ҳисоботини қандай расмийлаштириш кераклигини кўриб чиқамиз.
Материалда:
– бўнак ҳисоботини топшириш мажбурий бўлган ҳолатлар;
– бўнак ҳисоботини бухгалтерияга топшириш муддатлари;
– бўнак ҳисоботи учун расмий бланкани қаердан олиш мумкин;
– тўлдириш намунаси;
– бўнак ҳисоботига тасдиқловчи ҳужжатлар;
– 1С да бўнак ҳисоботи.
Бўнак ҳисоботини топшириш мажбурий бўлган ҳолатлар
Ҳисобдор шахс аниқ мақсадлар учун бўнак олади ва харажатлар тўғрисида ҳисобот бериши шарт. Бу нақд пул ёки корпоратив картадаги маблағлар бўлиши мумкин.
Қуйидаги ҳолатларда бўнак ҳисоботини тайёрлаш лозим:
- ходимларнинг Ўзбекистон ҳудудида ва хориждаги хизмат сафари учун харажатлар ҳисобланганда;
- офис учун ТМЗ сотиб олишда;
- корхонанинг хўжалик эҳтиёжларига ҳақ тўлашда;
- бозорларда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини харид қилишда;
- вакиллик харажатларида.
Эътибор беринг
Корхонанинг ҳар бир ходими ҳисобдор шахс бўлмаслиги мумкин: ҳисобдор шахслар доирасини тўғри аниқланг ва буни ҳужжатлар билан расмийлаштиринг.
Ҳисобдор шахс ким бўлиши мумкинлигини билиб олинг ва керакли ҳужжатлар шаблонларини тавсияда юклаб олинг > > >
Бўнак ҳисоботини бухгалтерияга топшириш муддатлари
Хизмат сафарлари учун мажбурий қоида амал қилади: ҳисобот қайтиб келган кундан бошлаб 3 иш кунидан кечиктирмай топширилади 
.
Корпоратив карталар билан тўланган харидлар бўйича ходим КПКни олган кундан бошлаб 10 кундан кечиктирмай ҳисобот бериши шарт .
Ҳисобот бериладиган бошқа суммалар учун корхона ўз муддатларини белгилашга ҳақли. Уларни ташкилотнинг маҳаллий ҳужжати ёки ҳисоб сиёсатига бириктиринг. Муддат 3 кундан ошмаслигини тавсия қиламиз.
Бўнак ҳисоботи бланкасини қаердан олиш мумкин
Ҳисобот маблағларини ҳисобга олиш учун одатда АО-1 намунавий шаклидан фойдаланилади. Ташкилот ҳисоб сиёсатида тасдиқлаган ҳолда ўз бланкасини ишлаб чиқиши мумкин. Асосий талаб – Бухгалтерия ҳисобида ҳужжатлар ва ҳужжатлар айланиши тўғрисидаги низомга мувофиқ бошланғич ҳужжатнинг барча мажбурий реквизитлари мавжуд бўлиши керак .
Сиз «Норма» экспертларининг тайёр бўнак ҳисоботи шаклларидан фойдаланишингиз мумкин (юклаб олиш учун шаблон + тўлдириш намунаси):
Бўнак ҳисоботи намунаси
Бўнак ҳисоботи қандай ҳужжатлар билан тасдиқланади
Ҳисобдор ходим бўнак ҳисоботига тасдиқловчи ҳужжатларни илова қилиши керак. Масалан, хизмат сафарлари вақтидаги харажатлар бўйича:
- хизмат сафари гувоҳномаси;
- транспорт чипталари;
- меҳмонхона ҳисоблари;
- топшириқнинг бажарилиши тўғрисида ҳисобот (агар талаб қилинса).
Хўжалик эҳтиёжлари учун харажатларни тасдиқлаш учун қуйидагилар керак:
- товар чеклари;
- НКТ касса чеклари;
- юк хатлари;
- бажарилган ишлар далолатномалари.
Эътибор беринг
Касса чеклари вақт ўтиши билан ўчиб кетиши мумкин.
Ҳар бир чекдан ксеронусха олиб, уни масъул шахснинг имзоси ва ташкилот муҳри билан тасдиқлашни тавсия этамиз.
Чекнинг асл нусхаси қоронғи ва қуруқ жойда, иссиқлик манбаларидан узоқда сақланади.
Бозорда харидни тасдиқлаш учун қуйидагилар керак:
- харид далолатномаси;
- қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини харид қилиш бўйича электрон далолатнома (айрим тоифадаги корхоналар учун).
Барча ҳужжатлар ҳисоботда ёзилиш тартибида рақамланади.
Корпоратив карта билан миллий валютада тўлов амалга оширилганда НКТ чекини расмийлаштирган ҳолда электрон ҳисобварақ-фактура талаб этилмайди .
Эътибор беринг
Агар ходим унга ҳисобот бўйича берилган пулдан кўпроқ пул сарфлаган бўлса, ҳужжатлар билан тасдиқланган ва ҳисоботда акс эттирилган ортиқча харажат суммаси қопланиши лозим.
Ушбу вазиятдаги ҳаракатлар алгоритми, бухгалтерия ўтказмалари ва ҳужжатлар шаблонларини «Ходимнинг корхона харажатларига ҳақ тўлашини қандай ҳисобга олиш керак» тавсиясида топасиз.
1Сда бўнак ҳисоботини қандай расмийлаштириш мумкин
1Сда бўнак ҳисоботи «Банк ва касса» модули орқали расмийлаштирилади. Дастур жараённи автоматлаштиради ва расмийлаштиришда хатоларни минималлаштиради.
Босқичма-босқич кўрсатма:
1-қадам. Ҳужжат яратиш
«Касса» → «Бўнак ҳисоботлари» → «Яратиш» бўлимини очинг. Санани тўлдиринг ва ходимлар маълумотномасидан ҳисобдор шахсни танланг.
2-қадам. Берилган бўнакни кўрсатиш
«Бўнаклар» бўлимида маблағларни бериш ҳужжатини – касса чиқим ордери ёки ходимнинг картасига тўлов топшириқномасини қўшинг.
3-қадам. Харажатларни киритиш
«Бошқалар» бўлимида ҳақиқий харажатлар ҳақида маълумот киритинг. Харажатлар тури, суммаси, харажатлар ҳисоби ҳисобварағи ва унга илова қилинган дастлабки ҳужжатларни кўрсатинг.
4-қадам. Ҳужжатни ўтказиш
Тизим қолдиқ ёки ортиқча харажатни автоматик равишда ҳисоблайди. Тўлдиришнинг тўғрилигини текширинг ва «Ўтказиш» тугмасини босинг.
5-қадам. Шаклни чоп этиш
Қоғоз шаклида тақдим этиш учун «Pechat» → «Bo‘nak hisoboti (AJ-1)» функциясидан фойдаланинг.
Buxgalter.uz тавсия қилади
