ПФ-269-сон Фармон қандай имтиёзларни жорий этади, ўзгартиради ва узайтиради

Президентнинг 30.12.2025 йилдаги ПФ-269-сон Фармони илгари белгиланган айрим имтиёзларнинг муддатларини ўзгартиради, бошқа имтиёзларни қўллаш шартларини аниқлаштиради ва янгиларини жорий этади.

Вuxgalter.uz илтимосига биноан Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Солиқ-божхона сиёсати бошқармаси бошлиғи Ашрафхон САЛОҲИДДИНОВ ўзгаришларга изоҳ берди:

 

1. Ижтимоий аҳамиятга эга бўлган товарлар бўйича божхона божининг ноль ставкаси

Олиб кириладиган истеъмол товарлари учун божхона божининг ноль ставкасининг амал қилиш муддати 2027 йил 1 январгача узайтирилди. Булар – Президент қарорлари билан тасдиқланган рўйхатларга киритилган товарлар:

• 31.05.2022 йилдаги ПФ-145-сон ;
• 23.03.2023 йилдаги ПФ-41-сон;
• 28.12.2023 йилдаги ПФ-217-сон 2-б. (ТИФ ТН коди 1512 бўлган мойлар).

ПФ рўйхатларига озиқ-овқат товарлари (ун, балиқ, тухум, сариёғ ва бошқалар) ва ноозиқ-овқат товарлари (соч учун воситалар, дезодорантлар, болалар кийимлари ва бошқалар) киради.

Шунингдек, энг кўп қулайлик яратиш режими назарда тутилмаган мамлакатлардан келиб чиққан товарлар учун белгиланган норма 2027 йил 1 январгача узайтирилди, уларга божнинг икки баравар ставкаси қўлланилмайди .

 

2. 2026 йил 1 январдан бошлаб Ўзбекистонга олиб кириладиган товарларнинг айрим турлари:

2028 йил 1 январгача:

• электромобилларни зарядлаш станциялари, уларнинг таркибий қисмлари ва сервис инфратузилмаси учун технологик ускуналар;
• пилла ўраш машиналари ва ипак матолар тўқиш дастгоҳлари учун эҳтиёт қисмлар, тут дарахти уруғлари ва кўчатлари, суперэлита, элита ва саноат ипак қурти тухумлари;

2029 йил 1 январгача:

• республикада ишлаб чиқарилмайдиган наслдор урғочи балиқлар, икралар, личинкалар, шунингдек, инкубация, лабораториялар, интенсив балиқ етиштириш учун зарур бўлган асбоб-ускуналар ва уларнинг эҳтиёт қисмлари, тирик балиқларни ташиш учун транспорт воситалари, балиқлар учун омихта ем ишлаб чиқариш ва балиқларни қайта ишлаш учун асбоб-ускуналар;
• автобуслар ва электробусларга техник хизмат кўрсатиш, уларни диагностика қилиш, ювиш-тозалаш ва таъмирлаш учун фойдаланиладиган, республикада ишлаб чиқарилмайдиган технологик асбоб-ускуналар, автобусларга эҳтиёт қисмлар, бутловчи буюмлар ва материаллар;

2031 йил 1 январгача:

• маиший, қурилиш, тиббиёт чиқиндиларини утилизация қилиш, шунингдек, биологик парчаланадиган полимер материаллар ишлаб чиқариш корхоналарининг технологик жараёнида ишлатиладиган, республикада ишлаб чиқарилмайдиган махсус техника, технологик ускуналар, эҳтиёт қисмлар ва бутловчи буюмлар, хомашё ва материаллар.

Имтиёз белгиланган тартибда шакллантириладиган рўйхатлар асосида қўлланилади.

 

3. Санитария тозалаш корхоналари учун янги имтиёзлар

Асосий фаолияти чиқиндиларни тўплаш, олиб чиқиб кетиш, саралаш ва қайта ишлаш бўлган тадбиркорлик субъектлари, шунингдек «Чиқинди полигонларини бошқариш дирекцияси» давлат муассасаси солиқ ставкаларини пасайтириш кўринишидаги имтиёздан фойдаланган ва қуйидаги солиқларни тўлаган .

• фойда солиғи – 1% ставка бўйича;
• ижтимоий солиқ – 1% ставка бўйича.

Ушбу имтиёз муддати 2031 йил 1 январгача узайтирилди, шунингдек, 2026 йилдан бошлаб уни қўллаш учун аниқ шартлар белгиланди:

• ҳисобот (солиқ) даври якунлари бўйича чиқиндиларни тўплаш, олиб чиқиш, саралаш ва қайта ишлаш фаолиятидан олинган даромадлар жами даромаднинг камида 90 фоизини;
• ҳар ойда ҳар бир ходимга камида МҲТЭКМнинг 2 баравари миқдорида иш ҳақи  ҳисобланиши лозим.

Санитар тозалаш корхонаси 1% миқдоридаги фойда солиғининг пасайтирилган ставкасини банкларга жойлаштирилган маблағлардан фоизлар кўринишидаги даромадга нисбатан қўллашга ҳақли эмас .

 

4. 4-тоифадаги туманлар ва шаҳарларда жойлашган хўжалик юритувчи субъектлар учун имтиёзлар узайтирилмайди.

Ўзбекистонда тадбиркорлик субъектларига туман ва шаҳарлар тоифасидан келиб чиққан ҳолда солиқ имтиёзлари, субсидиялар ва бошқа қўллаб-қувватлаш чораларини қўллаш тартиби амал қилади. Шу мақсадда республиканинг туман ва шаҳарлари 5 та тоифага бўлинди .

Президентнинг ПФ-269-сон Фармони туман ва шаҳарлардаги 4-тоифали хўжалик юритувчи субъектларни имтиёзли солиқ ставкаларидан фойдаланувчилар рўйхатидан чиқаради, бироқ имтиёзларни 5-тоифадагилар учун сақлаб қолади.

2026 йил 1 январдан 2028 йил 1 январга қадар 5-тоифадаги туманлар, шаҳарларда рўйхатдан ўтган ва фаолият юритаётган тадбиркорлик субъектлари:

• фойда солиғи, айланмадан олинадиган солиқ ва ижтимоий солиқни – 1% ставка бўйича;
• мол-мулк солиғи ва ер солиғи – ушбу солиқлар бўйича ҳисобланган сумманинг 50 фоизи миқдорида тўлайдилар.

Илгаригидек, ушбу имтиёзларни йирик солиқ тўловчилар, доимий муассасалар, бюджет ташкилотлари, давлат корхоналари ва давлат улуши 50% ва ундан ортиқ бўлган юридик шахслар қўллашга ҳақли эмас.

2026 йил 1 январдан бошлаб айланмаси 1 миллиард сўмгача бўлган барча якка тартибдаги тадбиркорлар Президентнинг 12.08.2025 йилдаги ПҚ-247-сон қарорига мувофиқ айланмадан олинадиган солиқни 1% ставкада тўлайдилар.

 

5. Айрим товарларни биржа орқали мажбурий сотиш ва сотиб олиш

Ички бозорда айрим товарларни фақат биржа савдолари орқали сотиш ва тегишли равишда сотиб олиш мумкин бўлган тартиб сақлаб қолинди. Талаб 2028 йил 1 январгача амал қилади. У ишлаб чиқарувчининг мақомига боғлиқ бўлиб, сотиш учун кетаётган маҳсулот ҳажмига тарқалади (агар маҳсулотнинг бир қисми ўз эҳтиёжлари учун ишлатилса, ортиқчаси биржага қўйилади).

Агар ишлаб чиқарувчи – монополист, давлат улуши 50% ва ундан ортиқ бўлган юридик шахс ёки давлат улуши 50% ва ундан ортиқ бўлган юридик шахснинг иштирокчиси бўлса,  қуйидаги ишлаб чиқарилган товарларнинг 100%и биржа орқали сотилади:

• пўлат шарлар;
• металл листли прокат;
• суюқ углерод оксиди;
• техник кислород;
• каустик сода;
• нефть кокси, синтетик нафта, барда.

Агар ишлаб чиқарувчи – монополист бўлмаса, давлат улуши 50 фоиздан кам бўлган ёки давлат улуши бўлмаган юридик шахс бўлса, биржа орқали қуйидагилар сотилади:

• листли металл прокати ва цемент –ишлаб чиқариш ҳажмининг камида 50%и;
• пахта чигити, пахта ёғи (шу жумладан экстракцион), шрот/шелуха, истеъмол этил спирти – ишлаб чиқариш ҳажмининг 100%и.

 

6. Электромобиллар инфратузилмаси учун имтиёзлар

Электромобиль инфратузилмаси учун солиқ имтиёзлари яна 2 йилга узайтирилди.

2023 йил 1 январдан 2028 йил 1 январгача қуйидаги рўйхатга киритилган белгиланган солиқ тўловларидан озод қилинган :

• юридик шахслардан олинадиган ер солиғи – электромобилларни зарядлаш станциялари, шунингдек автотураргоҳлар (тўхташ жойлари) жойлашган ер участкалари,
• юридик шахсларнинг мол-мулкига солинадиган солиқ –  электромобилларни қувватлантириш станциялари;
• фойда солиғи – асосий фаолият тури транспорт воситаларини зарядлаш хизматларини кўрсатиш бўлган тадбиркорлик субъектлари. Мажбурий шарт – ушбу фаолият туридан тушган тушумнинг умумий реализация ҳажмидаги улуши 50% ва ундан ортиқни ташкил этиши керак;
• айланмадан олинадиган солиқ –  транспорт воситаларини қувватлантириш хизматларини кўрсатишдан олинган даромадлар.

Бундан ташқари, республикага олиб кирилаётган электромобилларни зарядлаш станциялари, уларнинг бутловчи қисмлари ва сервис инфратузилмасининг технологик жиҳозлари божхона божини тўлашдан озод этилди. Имтиёзни қўллаш шарти –  товарни Лойиҳалар ва импорт контрактларини комплекс экспертиза қилиш маркази томонидан шакллантириладиган ҳамда Марказ ва Божхона қўмитаси сайтида жойлаштириладиган рўйхатларга киритиш.