Февраль ойида экспертларнинг материаллари сиз учун фойдали бўлади:
05.02.2026 йилдаги ЎРҚ-1117-сон Қонун билан НҲҲлар ўртасидаги айрим зиддиятлар бартараф этилди. Хусусан, унда ўзини ўзи банд қилган шахслар учун ижтимоий солиқни тўлаш тартиби ва миқдори аниқлаштирилди, йиғимларни белгилаш бўйича ваколатлар чегараланди ва суд томонидан рухсат берувчи ҳужжатларни тўхтатиб туриш муддатларига тузатиш киритилди.
Тафсилотлар – buxgalter.uz шарҳида.
Янги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ҳақида тезкор маълумот олиш учун Телеграм-каналга обуна бўлинг.
Ўзини ўзи банд қилганлар ижтимоий солиқни қанча миқдорда тўлайди
Узоқ вақт давомида қонунчиликда ўзини ўзи банд қилганлар учун ижтимоий солиқ миқдорида қарама-қаршилик мавжуд эди. Бир томондан, Солиқ кодексининг 408-моддасида фаолият даврини меҳнат стажига қўшиш учун йилига БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда ижтимоий солиқни ихтиёрий равишда тўлаш назарда тутилган. Бошқа томондан – «Аҳолини иш билан таъминлаш тўғрисида»ги Қонуннинг 36-моддасида пенсияни ҳисоблаб чиқаришда ҳисобга олинадиган иш ҳақини аниқлаш учун БҲМнинг камида 50%и миқдорида ижтимоий солиқ тўлаш белгиланган.
Энди «Аҳоли бандлиги тўғрисида»ги Қонуннинг 36-моддасига тузатишлар киритилиб, НҲҲлар ўртасидаги тафовут бартараф этилди. Белгиланишича, ўзини ўзи банд қилган шахслар ўзини ўзи банд қилган мақомидаги фаолиятининг ҳақиқий давомийлигидан қатъи назар, йилига БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда ихтиёрий равишда ижтимоий солиқ тўлайди.
Тўланган сумма пенсияни ҳисоблашда ҳисобга олинадиган иш ҳақини аниқлаш учун ишлатилади. Ҳисоб-китоб якка тартибдаги тадбиркорлар учун белгиланган қоидалар бўйича амалга оширилади.
Йиғимларни қайси НҲҲлар билан белгилаш мумкин
Солиқ кодексига йиғимни бюджетга мажбурий тўлов сифатида белгилаш қисмига ўзгартириш киритилди. Аввалроқ йиғимлар Солиқ кодекси ва бошқа қонун ҳужжатлари билан белгиланиши мумкинлиги кўрсатилган эди. Энди эса нормада йиғимлар Солиқ кодекси ва қонунлар билан белгиланиши аниқ ёзиб қўйилди.
Бу Ўзбекистон Конституцияси қоидаларига мос келади: солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни белгилаш Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва Сенатининг биргаликдаги ваколатига киради.
Бундан ташқари, Солиқ кодексининг 17-моддасида йиғимларни тартибга солиш соҳасидаги ваколатлар ажратилган. Белгиланишича, йиғимларни жорий этиш тартиби қонунлар билан белгиланади, уларни ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш тартиби эса Солиқ кодекси ва бошқа қонун ҳужжатлари билан тартибга солинади.
Тавсия
– Ўзбекистонда йиғимлар, тўловлар ва компенсация тўловларини ҳисоблаш, тўлаш, ҳисобга олиш тартиби тўғрисида билишингиз керак бўлган барча маълумотлар – Buxgalter Pro папкасида.
Лицензия суд тартибида қанча муддатга тўхтатиб турилиши мумкин
«Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Қонуннинг 32-моддасига мувофиқ лицензиянинг ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатнинг амал қилишини тўхтатиб туриш ваколатли орган томонидан 10 кунгача муддатга, суд томонидан эса - 10 кундан ортиқ, лекин 6 ойдан кўп бўлмаган муддатга амалга оширилади.
ИПКнинг 217 ва 219-моддалари ушбу нормага мувофиқлаштирилди.
Тавсиялар
– Бухгалтер талабномани қандай тайёрлаши лозим;
– Даъво аризаси суддан кўриб чиқилмасдан қайтиб келмаслиги учун уни қандай тайёрланади;
– Бухгалтер суд жараёнида иштирок этиш ҳақида нималарни билиши керак;
– Қандай ҳолларда иқтисодий судга соддалаштирилган тартибда даъво аризаси бериш мумкин;
– Солиққа оид ҳуқуқбузарликлар бўйича даъво муддати қандай белгиланади.
