Тамаки ва алкоголь маҳсулотларига акциз маркаларини жорий этиш тартиби тўғрисидаги янги Низом нима учун қабул қилинмоқда

ҚҲТБТда 8 февралдан бошлаб алкоголь ва тамаки маҳсулотларига янги акциз маркаларини жорий этиш тартиби тўғрисидаги янги Низом умумхалқ муҳокамасига қўйилди.

Биз тушунганимиздек, бу – НҲҲнинг давлат тилига таржимаси бўлиб, бу ҳақда унинг муқаддимасида тўғридан-тўғри айтилган. Шунга кўра, 1996 йилдаги 285-сонли эски ВМҚ унинг қабул қилиниши билан ўз кучини йўқотиши аниқ. Шу билан бирга, асосий жиҳатлар ўзгармаганини текшириб кўриш керак...

Buxgalter.uz сайтида мавзуни кўриб чиқамиз:

Демак, мазкур Низом алкоголь ва тамаки маҳсулотларига янги акциз маркаларини жорий этиш тартибини белгилайди.

Бунда:

• Алкоголь ва тамаки маҳсулотларига акциз маркалари ҳар 2 йилда янгиланади.
• Муддати ўтган акциз маркалари қўйилган алкоголь ва тамаки маҳсулотлари маркаланмаган ҳисобланади ҳамда мусодара қилиниши ва йўқ қилиниши лозим.
• Ўзбекистонда янги акциз маркалари жорий этилган пайтдан бошлаб эски маркаларни сотиб олиш ва уларни ишлаб чиқариш учун аризаларни қабул қилиш тақиқланади.
• Республика ҳудудида эски намунадаги акциз маркали алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишга янги намунадаги акциз маркалари жорий этилган кундан бошлаб 17 ой давомида қуйидаги талабларни инобатга олган ҳолда рухсат берилади:

– янги акциз маркалари жорий этилгандан кейин алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчи корхоналар эски акциз маркали товарларни сотишнинг рухсат этилган муддати тугашидан 12 ой олдин эски акциз маркали маҳсулотларни сотишни тўхтатишлари керак;

– Ўзбекистонда янги акциз маркалари жорий этилиши муносабати билан унинг ҳудудига эски акциз маркали алкоголь ва тамаки маҳсулотларини олиб кириш эски акциз маркали товарларни сотишнинг рухсат этилган муддати тугашидан 12 ой олдин тўхтатилади.

• Янги намунадаги акциз маркалари ишлаб чиқарувчилар ва импорт қилувчиларнинг номлари кўрсатилган код рақамлари билан бирга белгиланган тартибга мувофиқ буюртма қилинади, алкоголли маҳсулотлар учун акциз маркаларида эса ишлаб чиқарувчи корхонанинг номи ва истеъмол сиғимининг ҳажми литрларда ҳам кўрсатилади.
• Эски намунадаги акциз маркаларини бекор қилиш харажатлари эски намунадаги акциз маркаларига ёки улар билан маркаланадиган маҳсулотларга эга бўлган ишлаб чиқарувчилар ва импорт қилувчилар зиммасида бўлади.

Ўзбекистонда ишлаб чиқариладиган маҳсулотлар бўйича:

• Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчи корхоналарда янги акциз маркалари жорий этилган куни ва эски акциз маркали товарларни сотишнинг рухсат этилган муддати тугашидан 12 ой олдин эски акциз маркали маҳсулотлар қолдиқлари, шунингдек фойдаланилмаган эски акциз маркалари қолдиқлари инвентаризация қилинади.
• Агар ишлаб чиқариш корхоналарида эски акциз маркали алкоголь ва тамаки маҳсулотлари мавжуд бўлса, қолган тайёр маҳсулотлар янги акциз маркалари билан қайта маркаланиши, эски маркалар эса эски акциз маркали товарларни сотишнинг рухсат этилган муддати тугашидан 12 ой олдин товарлардан олиб ташланиши керак.
• Эски намунадаги акциз маркали товарларни сотишнинг рухсат этилган муддати тугашидан бир кун олдин рўйхатга олинган, товардан ечиб олинган акциз маркалари ва ишлатилмаган эски намунадаги акциз маркалари қолдиқлари ёқиб юбориш йўли билан йўқ қилиниши керак. Буни корхонада тузилган махсус комиссия амалга оширади, шундан сўнг маркаларни йўқ қилиш тўғрисида далолатнома тузади.
• Инвентаризация комиссияси таркибига солиқ органлари вакиллари ва ишлаб чиқариш корхонаси ходимлари (маъмурият вакиллари, акциз маркалари учун масъул шахслар, бухгалтер) киради. Комиссия таркиби корхона раҳбарининг фармойиши билан тасдиқланади.
• Инвентаризация натижалари (далолатнома-рўйхат шаклида расмийлаштирилган) акциз маркаларини ҳисобга олиш маълумотлари билан солиштирилади. Акциз маркаларининг камомади учун корхона раҳбарияти ва моддий жавобгар шахс қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлади.

Импорт маҳсулотлари бўйича:

• Эски намунадаги фойдаланилмаган акциз маркаларининг қолдиқлари улар инвентаризациядан ўтказилгандан кейин божхона ва импортчи вакилларидан иборат комиссия томонидан йўқ қилиниши керак.
• Импортёр товарларни сотишнинг рухсат этилган муддати тугашидан 12 ой олдин экспорт қилувчидан эски намунадаги фойдаланилмаган акциз маркалари қолдиқларини олиши керак.
• Талаб қилинган эски намунадаги акциз маркалари божхона ва импортчи вакилларидан иборат комиссия томонидан ёқиб юбориш йўли билан йўқ қилинади. Эски намунадаги акциз маркаларини йўқ қилиш тўғрисида тегишли далолатнома тузилади.
• Комиссия таркиби акциз маркалари йўқ қилинган жойдаги ҳудудий божхона бошқармаси бошлиғининг фармойиши билан тасдиқланади.

Савдо корхоналари учун: 

• Алкоголь ва тамаки маҳсулотларига янги акциз маркалари жорий этилган пайтдан бошлаб савдо ташкилотлари, шу жумладан улгуржи сотувчилар ушбу товарларни ишлаб чиқарувчилардан ҳам янги, ҳам эски акциз маркалари билан сотиб оладилар. Савдо ташкилотлари томонидан эски намунадаги акциз маркали товарларни харид қилиш эски намунадаги акциз маркали товарларни сотишнинг рухсат этилган муддати тугашидан 12 ой олдин тўхтатилади.
• Савдо ташкилотлари эски намунадаги акциз маркали маҳсулотларни Ўзбекистон ҳудудида эски намунадаги акциз маркали алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиш учун белгиланган муддат тугагунга қадар сотишлари мумкин.
• Эски намунадаги акциз маркали товарларни сотишнинг белгиланган муддати тугаган куни савдо ташкилотлари эски намунадаги акциз маркали алкоголь ва тамаки маҳсулотлари қолдиқларини инвентаризациядан ўтказадилар (унинг натижалари ҳисобот-рўйхат шаклида расмийлаштирилади).
• Савдо ташкилотларида инвентаризация ўтказиш учун солиқ органлари вакиллари ва савдо ташкилотининг масъул ходимлари (раҳбар, моддий жавобгар шахс, бухгалтер)дан иборат комиссия тузилади ва ушбу савдо ташкилоти раҳбариятининг фармойиши билан тасдиқланади.
• Инвентаризация пайтида савдо ташкилотларида бўлган муддати ўтган акциз маркали алкоголь ва тамаки маҳсулотлари олиб қўйилади ва йўқ қилинади.

Шунингдек, янги Низом «Агробанк» АТБнинг ҳудудий бўлинмаларида акциз маркаларини йўқ қилиш қоидаларини тасдиқлайди.

Лойиҳа муҳокамаси 18 февраль куни якунланади.