Korxonaning hisob siyosatida mol-mulkni asosiy vositalar toifasiga kiritish uchun quyidagi mezonlar belgilangan – foydalanish muddati 1 yildan ortiq, sotib olish paytidagi qiymati har bir birlik (toʻplam) uchun BHMning 50 baravaridan yuqori boʻlishi kerak. Tekshirib koʻrilganda, 0190-asosiy vositalar hisobvaragʻiga bir necha yil oldin qiymati kam boʻlgan inventarlar notoʻgʻri kiritilganligi aniqlandi. Shunga koʻra, bu yillar davomida unga amortizatsiya hisoblangan. Ushbu mulkni 1080-hisobvaraqqa oʻtkazib, joriy moliya yilida qoldiq qiymati boʻyicha toʻliq xarajatlarga hisobdan chiqarish mumkinmi?
Buxgalter.uz tushuntiradi: ...
Toshkent shahar hokimligi matbuot xizmati reklama joyi pasportini davlat xizmatlari portali orqali qanday rasmiylashtirishni, shuningdek, tijorat ob’yektlarida peshlavhalar va logotiplarni joylashtirishning asosiy talablarini eslatdi.
Reklama konstruksiyalaringiz majburan olib tashlangan boʻlsa (juda «ijodiy» yondashuv yoki boshqa sabablarga koʻra) nima qilish kerakligini tushuntiramiz: ...
2026 yil mart oyida koʻplab kafe va restoranlar egalari toʻsatdan soliq toʻlovchining kabinetiga qoʻshimcha hisob-kitoblar bilan xatlar olishdi. Da’voning mohiyati hammada bitta: tizim 10 va 29-hisobvaraqlar boʻyicha 2025 yil oxiriga qoldiqlarni –balansning 140-satri «Tovar-moddiy zaxiralar, jami»ni oladi va ularga avtomatik ravishda 12% QQS va 15% foyda soligʻini «qoʻshib» qoʻyadi – «korxonaning tovar aylanmasi ushbu hududdagi boshqa tadbirkorlar bilan taqqoslanganda va turli manbalar asosida tahlil qilinganda, haqiqiy tovar aylanmasi toʻliq aks ettirilmaganligi aniqlandi.»
Buxgalter.uz iltimosiga binoan soliq maslahatchisi Gulnora ERGAShEVA vaziyatni sharhlab berdi: ...
Vaziyat: inventarizatsiya natijalariga koʻra, marketpleys omborida komitent tovarlarining kamomadi aniqlandi. Shartnomaga koʻra, marketpleys komitentga ushbu tovarlar qiymatini topshirish narxi boʻyicha qoplaydi. Shu bilan birga, rahbariyat zararning bir qismini aybdor xodimlardan undirish, qolgan qismini esa korxona xarajatlariga oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qildi.
Ushbu voqeani buxgalteriya hisobida qanday aks ettirish kerakligini «Norma» eksperti Oleg SOY tushuntirib berdi: ...
TMZ (tovar-moddiy zaxiralar) tannarxini hisoblash tovar narxiga, foyda marjasiga va moliyaviy natijaga bevosita ta’sir koʻrsatadi. Amalda buxgalterlar TMZni sotib olish bilan bogʻliq qoʻshimcha xarajatlarni turlicha aks ettiradilar.
Tashkilot transport-tayyorlov xarajatlarini (TTX) hisobga olish usulini tanlash – ularni zaxiralar tannarxiga kiritish yoki davr xarajatlariga kiritish huquqiga ega. Qolgan qoʻshimcha xarajatlar – bojxona bojlari va yigʻimlari, sertifikatlashtirish xarajatlari, qoplanmaydigan soliqlar tannarxga kiritiladi.
Profi Training biznes-treneri Yuliya PAKIDIShEVA (ACCA DipIFR, CAP) ikkala usulni ham tushuntirib berdi: ...
“Agar markirovkalangan tovar hamkorga realizatsiya qilish uchun topshirilsa, albatta hisobvaraq-faktura rasmiylashtirilishi lozim. Tashkilotimiz bir nechta maishiy texnika doʻkonlarini ochdi. Tovar omborda turib qolmasligi uchun uni bir savdo shoxobchasidan ushbu tovarlarga talab koʻproq boʻlgan boshqa savdo ...
Soliq qoʻmitasi test rejimida tovar-transport yuk xatini rasmiylashtirish boʻyicha xizmatni ishga tushirdi. TTYuni elektron shaklda rasmiylashtirish yirik soliq toʻlovchilar uchun 2024 yil 1 apreldan, barcha xoʻjalik yurituvchi sub’yektlar uchun esa 2024 yil 1 iyuldan boshlab majburiy boʻladi.
Bugunoq barcha funksional bilan ishlay boshlashi mumkin. Buxgalter.uz funksionalni baholadi. ...
«Bizning kompaniyamiz dori - darmon vosita lar i ning ulgurji savdosi bilan shugʻullanadi va soliq toʻlash dan ozod qilin gan . Soliq imtiyozlari 2024 yil 1 aprelda tugaydi.
Imtiyoz bekor qilinganidan keyin qolgan tovarlar boʻyicha QQS summas ini ajratish kerakmi?»
« N orm a » ekspert i Irin a ...
Qaysi tadbirkorlik sub’yektlari hozir ularda tovar-transport yuk xatlari elektron shaklda rasmiylashtirilganligini tekshirishlariga tayyor boʻlishlari kerak.
Vaziyatni buxgalter.uz iltimosiga binoan Soliq qoʻmitasida tushuntirishdi.
Materiallarimizni oʻtkazib yubormang – bizning telegram-kanalimizga ...
«Kompaniya tayyor mahsulotlarni quyish uchun kanistrlar sotib oladi. Kanistrlarning bir qismi yaroqsiz holda kelib tushdi. Yaroqsiz tarani qanday hisobdan chiqarish kerak va bunda qanday soliq oqibatlari boʻladi? Hisobga olingan QQSga tuzatish kiritishni qanday amalga oshirish va hisobotda qanday aks ettirish kerak?» ...
«Kompaniyaning faoliyat turi – ulgurji savdo. IFUT kodi 46.46.0 – Elektron hujjat aylanishi. Yukxati-hisobvaraq-faktura birlamchi, xaridordan olingan ishonchnoma esa ikkilamchi boʻlgan vaziyatlar uchraydi. Tomonlarga bogʻliq boʻlmagan ayrim sabablarga koʻra xaridordan ishonchnoma kelib tushmagan.
Tovarni ishonchnomasiz berib yuborish tovarni qabul qiluvchi kompaniya uchun qanday oqibatlarga olib kelishi mumkin?»
Buxgalter.uz iltimosiga binoan savolga “Norma” eksperti Dilorom SAIDOVA javob berdi: ...
“Tashkilotimiz turli ishlab chiqarishlar uchun Oʻzbekistonga xom ashyo olib kiradi. Mijozlarga sinash uchun tovarimiz namunalarini beramiz va ularni dalolatnoma boʻyicha hisobdan chiqaramiz.
1. Potensial xaridorga sinash uchun tovar namunalarini berish realizatsiya qilish boʻyicha aylanma hisoblanadimi?
2. Namunalarni oluvchiga toʻlovsiz EHF yuborish kerakmi?
3. Soliq hisobida hisobdan chiqarishni qanday aks ettirish kerak (QQS, foyda soligʻi)?
4. Namunalarni hisobdan chiqarish qanday buxgalteriya oʻtkazmalari bilan rasmiylashtiriladi?”
Buxgalter.uz iltimosiga binoan savollarga “Norma” eksperti Olga BUSAROVA javob berdi. ...
«Bank korporativ karta bilan toʻlash orqali mobil telefonlar, smartfonlar yoki noutbuklarni sotib olishi mumkinmi? Agar bunga yoʻl qoʻyilsa, unda buxgalteriya balansida bunday xarajatlarni qanday qilib toʻgʻri hisobga olish kerak?»
Savolga buxgalter.uz iltimosiga koʻra «Finatex» soliq maslahatchilari tashkiloti direktori Irina PODOLSKAYa javob berdi: ...
“Korxonaning omborida mavjud boʻlmagan “Daewoo” rusumidagi avtomobilning tekinga olingan ehtiyot qismlari uzoq vaqtdan buyon saqlanmoqda. Korxona – davlat unitar korxonasi (hokimlikning ulushi – 100%). Boshqa hokimlik ulushiga ega boʻlgan DUK ehtiyot qismlarni tekinga berish iltimosi bilan murojaat qildi. Rahbar tekinga berish toʻgʻrisidagi taklifni ma’qulladi.
1. Ehtiyot qismlarni topshirishda qanday hujjatlarni rasmiylashtirish kerak? Ta’sischini xabardor qilish lozimmi?
2. Qanday soliq oqibatlari yuzaga kelishi mumkin? EHF rasmiylashtirish kerakmi?
3. Qanday buxgalteriya oʻtkazmalari amalga oshiriladi?”
Buxgalter.uz iltimosiga binoan savollarga “Norma” eksperti Dilorom SAIDOVA javob berdi: ...
“Korxona asosiy vositalarni sotib oldi. Shartnoma keshbekni nazarda tutadi. Xaridor uni olish uchun shartlarni bajardi, sotuvchi qoʻshimcha hisobvaraq-faktura rasmiylashtirdi va keshbek summasini xaridorning hisobraqamiga qaytardi. Natijada xaridorda qanday soliq oqibatlari yuzaga keladi? Keshbekni buxgalteriya hisobida qanday aks ettirish kerak?”.
Savollarga “Norma” eksperti Dilorom SAIDOVA javob berdi: ...
“Tashkilot terminallarni yetkazib berishga doir import kontraktini tuzdi. Tasnifga asosan tovarning umumiy qiymati 2 000 AQSh dollarini, transport xarajatlari – 200 AQSh dollarini, tasnifning umumiy qiymati – 2 200 AQSh dollarini tashkil etadi. Tovarni yetkazib berish sharti – DAP Toshkent shahri. BYuDni rasmiylashtirishda 12-ustunda (bojxona qiymati) 2 200 AQSh dollarini, 22-ustunda esa (umumiy faktura qiymati) – 2 000 AQSh dollarini koʻrsatdik. Agar yetkazib berish shartlariga asosan transportda tashishni sotuvchi amalga oshirishi shart boʻlsa, BYuDda umumiy faktura qiymati qanchalik toʻgʻri koʻrsatilgan”.
Savolga “Norma” iltimosiga binoan Bojxona qoʻmitasi Bojxona toʻlovlari boshqarmasi bosh inspektori Jamshid ISOMURODOV javob berdi: ...
“Tashkilot kafolatli ta’mirlash uchun bepul asosda ehtiyot qismlarni import qildi. Ularni kirim qilish va sarfini buxgalteriya hisobida qanday toʻgʻri aks ettirish kerak? Bojxona rasmiylashtiruvi xarajatlari qanday hisobga olinadi? “Bojxona” QQSni hisobga olish mumkinmi?”.
Savolga “Norma” eksperti Tatyana LIMAREVA javob berdi: ...
“Tashkilotda QQS bilan xarid qilingan TMQ kamomadini aniqlashdi. Soliq hisobga olingan. Kamomad qiymati QQSsiz moddiy javobgar shaxslardan undirib olindi. Mazkur vaziyatda qanday soliq oqibatlari yuzaga keladi? Moddiy javobgar shaxslar tomonidan kamomad summasini qoplash tartibi qanday?”.
Savollarga buxgalter.uz iltimosiga binoan Moliya vazirligining Soliq-bojxona siyosati va daromadlarni prognozlashtirish departamenti bilvosita soliqlar va bojxona toʻlovlari metodologiyasi boʻlimi boshligʻi Bahodir BOYQABILOV javob berdi: ...
“Kompaniya gaz hisoblagichlarini ishlab chiqarish uchun detallarni import qiladi. Shartnoma shartlariga koʻra, yaroqsiz yoki nuqsonli detallar aniqlangan taqdirda yetkazib beruvchi TMQni kompensatsiya qilishni kafolatlaydi. Yetkazib beruvchidan yaroqsiz detallar oʻrniga detallar olinishiga foyda soligʻi solinadimi?”.
Buxgalter.uz iltimosiga binoan savolga Moliya vazirligi Soliq-bojxona siyosati va daromadlarni prognozlashtirish departamenti direktori oʻrinbosari Umid HAMROYeV javob berdi: ...
“QQS va foyda soligʻi toʻlovchisi boʻlgan chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona 20 yildan buyon 1010-schyotida oʻziga xos TMZlarni (eski namunadagi manometrlar va hokazo) hisobga oladi. Chet ellik ta’sischi ularni ma’nan eskirgan, nolikvid tovar sifatida hisobdan chiqarishga qaror qildi. Buning uchun qanday hujjatlarin rasmiylashtirish kerak va bizni qanday soliq oqibatlari kutadi?”.
Savollarga “Norma” eksperti Olga BUSAROVA javob berdi: ...