Muddatli bitim standart bitimdan shunisi bilan farq qiladiki, majburiyatlarning bajarilishi darhol sodir boʻlmaydi. Bunday bitimlar boʻyicha buxgalter QQS boʻyicha soliq bazasini toʻgʻri aniqlashi va bitimning bozor qiymatini tasdiqlashi muhimdir.
Maqolada muddatli bitimlar nima ekanligini, ular boʻyicha QQS soliq bazasini qanday aniqlashni va soliqni qanday hisoblab chiqarishni koʻrib chiqamiz. ...
Vaziyat: Oʻzbekiston korxonasi Toshkentda xorijiy kompaniyadan yuk mashinasini 20 kunga ijaraga oladi. Ishlarni amalga oshirish joyini qanday aniqlash mumkin? Oʻzbekiston korxonasi QQS toʻlashi shartmi?
Buxgalter.uz tushuntiradi: ...
«Korxona xizmat avtotransporti uchun benzinni korporativ karta orqali toʻlagan. Ammo buxgalter keyingi oyning 10-sanasigacha NKT chekini roʻyxatdan oʻtkazishga ulgurmadi. Bunday holatda QQSni hisobga olishni hisobotda aks ettirish uchun yetkazib beruvchidan EHF taqdim etishni talab qilish mumkinmi?»
Buxgalter.uz tushuntiradi: ...
Korxona import tovarni toʻliq boʻlmagan BYuD ND-40 bilan rasmiylashtirgan. QQS bojxona toʻlovlari tarkibida toʻlangan. Biroq QQS hisob-kitobida toʻlangan soliq hisobga olinadigan soliq sifatida aks ettirilmagan. Bunda korxona tovarni toʻliq boʻlmagan BYuD rasmiylashtirilgandan keyin realizatsiya qiladi. Bu vaziyatda buxgalter qanday yoʻl tutishi kerak?
Buxgalter.uz tushuntiradi: ...
Vaziyat mantiqqa zid, biroq – ha, amalda soliq organlari tuzilgan bitimdan keyin bir necha yil oʻtgach (va kontragent uni tuzish paytida tekshirilgan va har jihatdan toza boʻlganida), agar siz ushbu bitim boʻyicha QQSni hisobga olishga rozi boʻlgan boʻlsangiz, aynan sizni jazolaydilar.
Bunday masalalar boʻyicha sud qarorlari ham shundan dalolat beradi.
Buxgalter.uz iltimosiga binoan soliq maslahatchisi Gulnora ERGAShEVA vaziyatni sharhlab berdi: ...
Vaziyat: umumiy ovqatlanish korxonasi ishlab chiqarish xodimlarini maxsus kiyimlar bilan bepul ta’minlaydi. Bunda rahbariyatning buyrugʻiga muvofiq va mehnat shartnomasiga muvofiq xodim ishdan boʻshatilganda uning ish haqidan maxsus kiyim qiymatining bir qismi – undan foydalanishning qolgan muddatiga mutanosib ravishda ushlab qolinadi.
Ishdan boʻshayotgan xodimning ish haqidan maxsus kiyim qiymatini ushlab qolish QQSni hisoblab chiqarish maqsadida tovarlarni realizatsiya qilish boʻyicha aylanma hisoblanadimi?
Buxgalter.uz tushuntiradi: ...
Aylanma sanasini belgilashdagi xatolar soliq bazasini buzib koʻrsatadi, QQSning toʻliq toʻlanmasligiga va natijada jarimalarga sabab boʻladi.
Buxgalterlar aylanma sanasida xatoga yoʻl qoʻyishi mumkin boʻlgan tipik vaziyatlarni va buning kompaniya uchun qanday oqibatlarga olib kelishi mumkinligini koʻrib chiqamiz: ...
Aylanmadan olinadigan soliq toʻlovchi boʻlgan korxona QQS toʻlovchisi boʻlgan komitentning tovarlarini realizatsiya qiladi. 23 yanvarda uning jami daromadi (komissiya haqi summasi, realizatsiya qilingan tovar qiymatining 10%i) 100,8 mln soʻmni (1 008 x 10%) tashkil etdi. 23 yanvardan korxona QQSga oʻtishi kerakligi toʻgʻrimi?
Buxgalter.uz tushuntiradi: ...
Oʻzbekiston korxonasi Qozogʻiston qurilish kompaniyasi bilan Qozogʻistondagi oʻz vakolatxonasi binosini ta’mirlashga doir shartnoma tuzdi. Bu holda QQSni kim toʻlashi kerak?
Buxgalter.uz tushuntiradi: ...
Korxona chet ellik jismoniy shaxs bilan maslahat xizmatlari koʻrsatishga doir shartnoma tuzdi. U oʻz mamlakatida tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtmagan.
Oʻzbekiston korxonasi soliq agenti sifatida chet ellik jismoniy shaxs koʻrsatgan xizmatlar boʻyicha QQS toʻlashi kerakmi?
Buxgalter.uz tushuntiradi: ...
«Vaziyat: aylanmadan olinadigan soliqni toʻlovchi Oʻzbekiston qurilish kompaniyasi pudrat shartnomasi boʻyicha chet el kompaniyasiga qurilish xizmatlarini koʻrsatadi. Uning doirasida pudratchi buyurtmachi manziliga import qilingan materiallarni bojxonadan oʻtkazishni amalga oshiradi. Buyurtmachi tomonidan tuzilgan import shartnomasida pudratchi yuk oluvchi sifatida koʻrsatilgan. Buyurtmachi pudratchiga bojxona toʻlovlari boʻyicha xarajatlarni alohida invoys boʻyicha qoplab beradi».
Pudratchi QQS va foyda soligʻini toʻlashga oʻtishi shartmi?
Buxgalter.uz tushuntiradi: ...
Asosiy vositalar yetkazib beruvchisi hisobvaraq-fakturada QQSni aks ettirgan va korxona uni hisobga qabul qilgan. Keyinchalik kameral tekshiruv natijalari boʻyicha soliq organi bitimni – soxta, yetkazib beruvchining hisobvaraq-fakturasini esa haqiqiy emas deb topgan.
Ushbu vaziyatda QQS hisobga qabul qilish summasini tuzatishni qanday aks ettirish kerakligini «Norma» ekspertlari tushuntirdi: ...
QQS toʻlovchisi boʻlgan korxona joriy oyda import boʻyicha sotib olingan asbob-uskunalar (AV) uchun kreditorlik qarzini hisobdan chiqarmoqda. Yukning bojxona rasmiylashtiruvi chogʻida QQS toʻlangan va hisobga olingan. Shartnoma va yetkazib beruvchi mamlakatining qonunchiligi boʻyicha da’vo muddati oʻtgan.
Mazkur vaziyatda QQSga tuzatish kiritish (tiklash) kerak yoki yoʻqligini «Norma» ekspertlari tushuntirishdi: ...
«Korxona-distribyutor tovarlar yetkazib berishga import shartnomasi tuzdi. Shartnomada yetkazib beruvchi (OʻzR norezidenti) xaridorga (OʻzR rezidenti) shartnoma shartlarini bajarganlik uchun mukofot va bonuslar toʻlashi nazarda tutilgan (ragʻbatlantiruvchi toʻlovlar: sodiqlik uchun ragʻbatlantirish, xarid hajmi, yakuniy xaridorlarga xizmat koʻrsatish standartlariga rioya qilish). Yetkazib beruvchidan mukofotlar xaridorning valyuta hisobvaragʻiga tushadi. Bank bunday toʻlovni boshqa tushumlar sifatida oʻtkazadi. Bu summa TSOYaEATda roʻyxatga olinmaydi. Korxona yetkazib beruvchidan pul mablagʻlarining tushishini boshqa daromad sifatida aks ettiradi va foyda soligʻi boʻyicha soliq solinadigan bazaga kiritadi. Korxona biron-bir qoʻshimcha xizmatlar koʻrsatmaydi. Yetkazib beruvchining mukofotlari distribyutor tomonidan yakuniy iste’molchilarga tovarlarni yetkazib beruvchi tomonidan belgilangan chegirma bilan sotishdan olinmagan daromadlarni qoplashga qaratilmagan. U ulgurji sotuvchining yangi tovar partiyalarini xarid qilish hajmini oshirish va umuman bozordagi sotish hajmini oshirish boʻyicha iqtisodiy manfaatini saqlab turishga moʻljallangan. Aslida operatsiya valyutada toʻlangan keshbek kabi koʻrinadi. ...
Tovar 168 000 ming soʻmga sotildi. Hisobvaraq-fakturada 18 000 ming soʻm QQS summasi koʻrsatilgan (168 000 : 112 x 12). Tovarni bojxonada rasmiylashtirishda toʻlangan QQS 22 680 ming soʻmni tashkil etdi.
Bu summalarni qanday hisobga olish va buxgalteriya hisobida aks ettirish mumkin?
Buxgalter.uz tushuntiradi: ...
Chorvachilik va parrandachilik xoʻjaliklariga byudjetga toʻlangan QQSning bir qismini qaytarish toʻgʻrisidagi Vaqtinchalik nizom tasdiqlandi.
Barcha muhim tafsilotlar va qaytarish tartibi – buxgalter.uz sharhida: ...
Koʻplab imtiyozlardan 29 - Xorijiy shaxslardan olingan tovarlar (xizmatlar) boʻyicha QQSni hisoblash kodi boʻyicha hisobotda hozir bitta imtiyoz – moliyaviy xizmatlar uchun 996 kodi bilan aks ettiriladi.
Boshqa asoslarga koʻra imtiyozga ega boʻlgan soliq toʻlovchilar nima qilishi kerakligini buxgalter.uz soʻrovi boʻyicha soliq maslahatchisi Gulnora ERGAShEVA tushuntirib berdi: ...
Ijarachi tashkilotlar soʻnggi paytlarda soliq organidan xatlar olishmoqda. Bu xatlarda ijara narxining koeffitsiyent bilan hisoblangan va uning haqiqiy narxi oʻrtasidagi farqdan QQSni qoʻshimcha toʻlash talabi bildirilgan.
Vaziyatni buxgalter.uz iltimosiga binoan soliq maslahatchisi Gulnora ERGAShEVA sharhlab berdi. Agar bunday xat olgan boʻlsangiz, nima qilish kerakligini aniqlaymiz: ...
2024 yil aprel oyida soliq ma’muriyatchiligi avtomatlashtirilgan tizimida QQS boʻyicha joriy soliq hisobotini topshirish imkoniyatini cheklovchi texnik filtr joriy etildi. Natijada, tizimda kiruvchi EHF va ilgari topshirilgan hisobotlar oʻrtasida nomuvofiqliklar yuzaga kelganda – hatto bunday farqlar byudjetga QQS qoʻshimcha hisoblanishiga olib kelmagan hollarda ham – navbatdagi davr uchun hisobot topshirish bloklanar edi.
Idora muammo haqidagi xabarga tezkor munosabat bildirdi. Joriy holat haqida «ICONSULTANT» MChJ soliq maslahatchilari tashkilotining direktori Irodaxon ABBOSXONOVA quyidagilarni ma’lum qildi: ...
Soliq organlari xizmatlar importidan toʻlangan QQSni, agar shu oyda soliq boʻyicha salbiy farq qaytarilgan boʻlsa, SK 255-moddasining «yangi» talqiniga asoslanib, hisobga qabul qilishni rad etmoqda.
«Arkad audit» kompaniyasi direktori Natalya TURALINOVA vaziyatni buxgalter.uz uchun sharhlab, Soliq kodeksining amaldagi normalari asosida muammoning yechimini taklif qildi: ...