Ўзини ўзи банд қилган шахснинг даромади 100 миллиондан ошса, айланмадан олинадиган солиқни қандай тўлаши ва ҳисобот бериши керак

2025 йил 15 август

Ойнинг 15-куни – ҳисобот топшириш ва ўтган ой учун айланмадан олинадиган солиқни тўлашнинг охирги куни. Агар ўзини ўзи банд қилган шахснинг ЭҲФ, онлайн-НКМ, виртуал касса ва маркетплейслар орқали ўтказилган даромадлари 100 млн сўмдан ошса, у айланмадан олинадиган солиқ тўловчига айланади ва солиқ органларига айланмадан олинадиган солиқ бўйича ҳисоботни ҳам топшириши керак.

Йил бошидан буён даромади 100 млн сўмдан ошган ўзини ўзи банд қилган шахслар ҳисоботларни қандай топшириши ҳақида buxgalter.uz йўриқномасида ўқинг:

Teлеграм-каналдаги мақолаларимизни кузатиб боринг.

Материалда:

– Ўзбекистонда ўзини ўзи банд қилганлар учун айланмадан олинадиган солиқ ставкаси;
– айланмадан олинадиган солиқ бўйича ҳисоботда 100 млн сўмни қандай чиқариб ташлаш бўйича йўриқнома;
– ўзини ўзи банд қилган шахсга айланмадан олинадиган солиқ ҳисоб-китобини қандай топшириш бўйича йўриқнома;
– ўзини ўзи банд қилган шахсларнинг айланмадан олинадиган солиқни тўлаши.

Ўзини ўзи банд қилганлар айланмадан олинадиган солиқни қандай ставкада тўлайди

Ўзини ўзи банд қилганларнинг 100 млн сўмгача бўлган даромадларига солиқ солинмайди.

Агар ўзини ўзи банд қилган шахснинг солиқ давридаги даромадлари 100 млн сўмдан ошса, бироқ 1 млрд сўмдан кўп бўлмаса, ўзини ўзи банд қилган шахс айланмадан олинадиган солиқ тўловчи деб эътироф этилади.

Агар айланмадан олинадиган солиқ тўловчи қатъий суммада тўлашни танлаган бўлса, ҳисобот топшириш шарт эмас. Бошқа айланмадан олинадиган солиқ тўловчилар белгиланган тартибда ҳисобот топширадилар.

Эътибор беринг

2026 йил 1 январдан қатъий белгиланган суммадаги айланмадан олинадиган солиқ бекор қилинади .

Даромади 100 млн сўмдан 1 млрд сўмгача бўлган, қатъий белгиланган суммада айланмадан олинадиган солиққа ўтиш тўғрисида ариза бермаган ўзини ўзи банд қилган шахслар солиқни СКнинг 467-моддасида белгиланган ставкалар бўйича тўлайдилар.

Мисол

2025 йил июль ойида ўзини ўзи банд қилганларнинг даромади 106 млн сўмни ташкил этди.

2025 йил июль ойида ўзини ўзи банд қилганларнинг даромади 100 миллион сўмдан ошди.

100 млн сўм миқдоридаги даромадларга солиқ солинмайди.

6 млн сўмдан (даромадларнинг солиқ солинмайдиган суммадан ошган қисми) ўзини ўзи банд қилганларнинг ушбу тоифаси учун белгиланган ставка бўйича айланмадан олинадиган солиқни тўлаш лозим. 4% ставка бўйича айланмадан олинадиган солиқ 240 минг сўмни ташкил этади.

Ўзини ўзи банд қилганларнинг даромади 1 млрд сўмдан ошса, улар ҚҚС ва фойда солиғини тўлашга ўтади.

Ўзини ўзи банд қилган шахс айланмадан олинадиган солиқ бўйича ҳисоботни топшириши учун:

Ҳисобот юборилгунга қадар –олдиндан – автоматлаштирилган солиқ ҳисоботига ўзгартиришлар киритиш тўғрисида мурожаат қилиш;
Ҳисоботни солиқ органларига юбориш.

Ўзини ўзи банд қилган шахс айланмадан олинадиган солиқ бўйича ҳисоботдан солиққа тортилмайдиган 100 млн сўмни қандай чиқариб ташлайди.

Ҳисоботни автоматик тузиш дастури солиқ солинмайдиган 100 млн сўмни ҳисобга олмаслиги учун солиқ бўйича автоматлаштирилган ҳисоботга ўзгартиришлар киритиш учун мурожаат қилиш керак.

Агар шундай қилинмаса, дастур автоматик равишда солиқ базасини бутунлай – чегирмасиз ҳисоблаб чиқади.

Бунинг учун:

1. Мy3.soliq.uz орқали ўзини ўзи банд қилган шахснинг шахсий кабинетига киринг;

2. "Айланмадан олинадиган солиқ бўйича автоматлаштирилган ҳисоботга ўзгартириш киритиш учун мурожаат" бандини танланг;

3. Очилган шаклни тўлдиринг:

тегишли сатрларда солиқ ва ҳисобот даврларини (йил ва ой) кўрсатинг;
"Қатор номи" устунида "Қатъий белгиланган миқдорда даромад солиғи тўловчининг давр мобайнида олган даромад суммаси"ни танланг. Сатр коди ва солиқ суммаси автоматик тарзда шакллантирилади;
"Солиқ тури" қаторида "Айланмадан олинадиган солиқ"ни танланг;
ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида рўйхатдан ўтганлик тўғрисидаги гувоҳномани тасдиқловчи ҳужжат сифатида бириктиринг;

4. Юбориш тугмасини босинг.

Ўзини ўзи банд қилган шахс айланмадан олинадиган солиқ бўйича ҳисоботни қандай тақдим этиши керак

Ҳисоботга ўзгартиришлар киритиш тўғрисида мурожаат қилганингиздан ва уни қабул қилганингиздан сўнг (бунга вақт кетади, шунинг учун ҳисоботни топширишнинг охирги кунида қилмаган маъқул), айланмадан олинадиган солиқ бўйича ҳисоботнинг ўзини топширишга киришишингиз мумкин. Бунинг учун:

Мy.soliq.uz сайтидаги солиқ тўловчининг шахсий кабинетига киринг;
"Ўзини ўзи банд қилган шахсларнинг ҳисоботларини юбориш" бандини танланг;
"Электрон шакллар" саҳифасини очинг;
"Айланмадан олинадиган солиқ"ни танланг;
Очилган шаклда "Солиқ тури," "Ҳисоб-китоб тури" сатрларини тўлдиринг. Шундан сўнг, ҳисобварақ-фактура маълумотлари, онлайн-НКТ чеклари ва "Айланмадан олинадиган солиқ бўйича автоматлаштирилган ҳисоботга ўзгартириш киритиш учун мурожаат" орқали юборилган маълумотлар асосида ҳисобот автоматик тарзда шакллантирилади;
Дастур солиқ базасидан 100 млн сўмни олиб ташлаганига ва солиқ жами даромаддан эмас, балки ортиқча суммадан ҳисобланганига ишонч ҳосил қилинг.
Юбориш тугмасини босинг.

Агар мурожаат юборилган бўлса-ю, лекин ҳисоб-китобда 100 млн рад этилмаган бўлса, нима қилиш керак

Инспекторингизга зудлик билан қўнғироқ қилинг. My.soliq.uz сайтидаги "солиқ тўловчи кабинети"да ишчи ойнанинг пастки қисмида унинг мобил телефони кўрсатилган.

Агар қўнғироқ қилишнинг иложи бўлмаса, ДСИнинг навбатчи телефонига қўнғироқ қилинг ва сизни Жисмоний шахсларни солиққа тортиш бўлими ходимлари билан боғлашларини сўранг (ўзини ўзи банд қилган шахсларни солиққа тортиш масаласи бўйича). Вазиятни тушунтиринг ва ёрдам сўранг. Сиздан ЖШШИРни кўрсатиш сўралади ва автоматлаштирилган ҳисоботга ўзгартириш киритиш тўғрисида юборилган мурожаатнинг ҳолати аниқланади.

Ўзини ўзи банд қилган шахс айланмадан олинадиган солиқни қандай тўлайди

Солиқларни солиқ тўловчининг шахсий кабинетида тўлаш мумкин (my3.soliq.uz сайтидаги "Ўзини ўзи банд қилган шахсларнинг солиқларини тўлаш" функцияси). Шунингдек, буни Soliq.uz мобил иловаси ("Солиқларни тўлаш" хизмати) орқали амалга ошириш жуда осон.