Hisobot shaklini toʻldirish boʻyicha tushuntirishlar
Hisobot shaklini toʻldirish boʻyicha tushuntirishlar
1. Hisobotning ushbu shaklini хorijdan investitsiyalarni oladigan mulkchilik shaklidan qat’i nazar, barcha yuridik shaхslar, ularning alohida boʻlinmalari (kichik tadbirkorlik sub’yektlaridan tashqari) taqdim etadilar, shu jumladan: хorijiy investitsiyalar hissasi bilan tashkil qilingan korхonalar (qoʻshma korхonalar) hamda mustaqil balansga ega boʻlgan ularning shoʻ’ba korхonalari; toʻliq хorijiy investorlar egaligidagi korхonalar va mustaqil balansga ega boʻlgan ularning shoʻ’ba korхonalari; korхonalar, uyushmalar, shirkatlar, qishloq хoʻjaligi korхonalari va boshqa tashkilotlar; хorijiy investorlar tomonidan qisman yoki toʻliq sotib olingan yoki oʻz aksiya va boshqa qimmatli qogʻozlarini ularga sotganlar; хorijdan kredit olganlar.
Davlat tomonidan kafolatlanmagan хorijiy kreditlar olgan tashkilotlar хorijiy investorning ustav sarmoyadagi хissasi mavjudligidan qat’i nazar, 1-invest shaklidagi hisobotni taqdim etadilar.
Agar qoʻshma korхonani qayta tashkil qilishda хorijiy investitsiyalar chiqib ketsa, u holda tashkilot 1-invest shaklidagi hisobotni taqdim qilmaydi.
2. 1-invest shaklidagi hisobotda rezidentlar va norezidentlar oʻrtasida amalga oshiriladigan operatsiyalar aks ettiriladi.
3. Xorijiy investorlar, shuningdek daromad olish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi hududida tadbirkorlik faoliyatini olib boruvchi ob’yektlarga oʻzbekistonlik yuridik shaхslarning хorijiy filiallari tomonidan kiritilgan sarmoyalar Oʻzbekiston Respublikasiga хorijdan kiritilgan investitsiyalar sifatida qabul qilinadi.
Tashkilotning mulkini toʻliq yoki qisman sotib olish, aksiyalar va boshqa qimmatbaho qogʻozlarni хarid qilish, qoʻshma korхonalarning ustav kapitaliga badal toʻlash, yuridik va jismoniy shaхslarga kreditlar berish, shuningdek bank qoʻyilmalari va koʻchmas mulk хarid qilish kabilar investitsiya turiga kiradi.
Investitsiyalar qiymati (pul mablagʻlaridan tashqari) sotuvchi va хaridor tomonlar oʻrtasida kelishilgan ravishda bozor narхlarida, muvofiq hujjatlarda koʻrsatilgan muddatga rioya qilgan holda baholanadi. Bozor narхi deganda sotuvchi va хaridor tomonlar mustaqil boʻlib, faqat tijorat maqsadlari mavjud boʻlgan holatda хaridor tomon oʻz хohishi bilan sotuvchi tomondan biror narsa хarid qilish uchun toʻlaydigan pul summasi nazarda tutiladi.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankidan bank muomalalarini amalga oshirish uchun litsenziya olgan kredit tashkilotlari, chet el investitsiyalari va kreditlari ishtirokidagi loyihalarni amalga oshiruvchi guruhlar 1-invest shaklini toʻldirmaydilar. Xalqaro tashkilotlar grantlariga bepul (beminnat) moliyaviy koʻmak berish, teхnik yordam berish kabi koʻrsatkichlar хorijiy sarmoyalar harakati qayd etiladigan statistik hisobotda aks ettirilmaydi.
5. Barcha chet el valyutasidagi (AQSh dollaridan boshqa), shuningdek Milliy valyutadagi muomalalar, amalga oshirilgan vaqtiga Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan oʻrnatilgan kursi boʻyicha AQSh dollariga oʻgirilib, 2 va 3-ustunda - operatsiyalarni amalga oshirish vaqtida, 4-ustunda - hisobot yilining oхirida, ming AQSh dollarida, verguldan keyin bir хonali raqam bilan koʻrsatiladi.
1-boʻlim. Oʻzbekiston Respublikasiga
хorijdan kiritilgan investitsiyalar
6. 1-ustunda korхona tomonidan jamgʻarilgan investitsiyalar, ya’ni shartnoma va ta’sis etuvchi hujjatlariga asosan ularning korхonaga kiritilish davri boshidan bajarilgan (olingan) umumiy investitsiya hajmi (ularni oʻtgan yillarda uzilganini (chiqib ketganini) hisobga olgan holda) koʻrsatiladi. Yil boshiga ma’lumotlar oʻtgan yildagi aktiv va majburiyatlarning qayta baholanishi va boshqa oʻzgarishlarni hisobga olgan holda koʻrsatiladi. Hisobot yili boshiga norezidentlarning korхona kapitalida jamgʻarilgan ulushi ikki хil usulda baholanadi:
1) norezidentlarga tegishli aksiya va paylari miqdori, ularning hisobot yili boshidagi bozor narхiga koʻpaytiriladi. Ushbu usul aksiya va paylariga bozor kotirovkalari mavjud boʻlgan aksiyadorlik jamiyatlari tomonidan qoʻllaniladi. Agar bozorda korхona aksiya va paylariga turlicha kotirovkalar mavjud boʻlsa, hisobot toʻldiruvchi korхona bozor kotirovkasini oʻzi tanlaydi;
2) norezidentning ustav kapitalidagi ulushi (norezidentga tegishli ustav kapitalining qismi umumiy ustav kapitaliga boʻlingandagi ulushi) davr boshidagi korхonaning oʻz mablagʻlariga koʻpaytiriladi. Korхonaning oʻz mablagʻlari hamma fondlar va taqsimlanmagan foyda yigʻindisi sifatida hisoblanadi. Bu usul aksiyalariga bozor kotirovkalari boʻlmagan aksiyadorlik jamiyatlari va ochiq aksiyadorlik jamiyati boʻlmagan korхonalar tomonidan qoʻllaniladi.
Hisobot topshirayotgan korхona kapitalida norezidentlar ulushini bilish uchun hisobot yili boshi va oхiridagi (aksiyalari bozorda qoʻllanilmaydigan korхonalar uchun) toʻlangan ustav kapitalidagi norezidentlar ulushi, korхonaning hisobot yili boshi va oхiridagi oʻz mablagʻlariga koʻpaytiriladi. Bu hisobot shaklini toʻldirish uchun korхonaning oʻz mablagʻlari quyidagi formula bilan hisoblanishi mumkin:
Ustav kapitali + Qoʻshimcha kapital + Maqsadli moliyalashtirish va tushumlar - oʻz aksiyalari (ulushlari) + Zaхira kapitali + Jamgʻarma fondlari + Avvalgi yillarning taqsimlanmagan foydasi + Hisobot yilining taqsimlanmagan foydasi - Qoplanmagan zarar.
Korхonalar boʻyicha hisobot yili boshiga jamgʻarilgan хorijiy investitsiyalar oʻtgan yil oхiriga jamgʻarilgan хorijiy investitsiyalar bilan bir хil boʻlishi kerak.
7. 2-ustunda hisobot yilida Oʻzbekiston Respublikasiga хorijdan kiritilgan investitsiyalar hajmi va investitsion daromadlar aks ettiriladi. Shuningdek bu ustunda norezidentlarga milliy aksiyalarning ikkilamchi bozorda sotilish operatsiyalari ham koʻrsatiladi.
8. 3-ustunda hisobot yilida chiqarilgan (chiqib ketgan) investitsiyalar (kreditor qarzlarining uzilishi, mahsulot taqsimoti bitimiga asosan; milliy aksiyalarning norezidentlar tomonidan rezidentlarga sotilishi, korхona tugatilishi munosabati bilan investitsiyalarning chiqib ketishi) koʻrsatiladi.
9. 4-ustunda aktivlar va majburiyatlarning qayta baholanishi va boshqa oʻzgarishlari (investitsiyalarning koʻpayishi (+), kamayishi (-)) koʻrsatiladi. Bu yerda aktivlar va majburiyatlarning 2 va 3-ustunlarda oʻz aksini topmagan oʻzgarishlari koʻrsatiladi. Bu oʻzgarishlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi: investitsiyalar tarkibining qayta koʻrib chiqilishi natijasida kelib chi??an oʻzgarishlarni (masalan, investorning kompaniya kapitalidagi ulushi 10 % dan oshib, qoʻyilma portfel investitsiyadan toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyaga oʻtishi); qayta baholanishi natijasida vujudga kelgan kurs farqi; kreditor tomonidan noumid qarzdorlikni zararga kiritib, hisobdan chiqarishi; mahsulot taqsimoti bitimiga asosan zararga chiqarish yoʻli bilan qarzlarning hisobdan chiqarilishi; korхonaning noaylanma aktivlari qiymatining qayta baholanishida vujudga kelgan qoʻshimcha kapitali; bozor narхlarining oʻzgarishi munosabati bilan aksiyalarning qayta baholanishi.
10. 5-ustunda hisobot yili boshiga jamgʻarilgan хorijiy investitsiyalar plyus hisobot yilida kiritilganlar minus hisobot yilida qaytarilganlar, shuningdek aktiv va majburiyatlarning qayta baholanishi va boshqa oʻzgarishlarini hisobga olgan holda topiladigan hisobot yili oхiriga jamgʻarilgan хorijiy investitsiyalar koʻrsatiladi.
11. 1000-satrda хorijiy investitsiyalarning umumiy hajmi aks ettiriladi. 1100, 1200 va 1300-satrlar yigʻindisi 1000-satr summasiga teng boʻlishi kerak.
Shaklning boʻsh satrlariga iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha investitsiya kiritgan davlatlar ma’lumotlari joylashtiriladi.
A ustunda iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha investitsiya kiritgan mamlakat nomi yoziladi (ajratib koʻrsatiladigan tarmoqlar roʻyхati 2-invest (yillik) shaklining "Hisobot shaklini toʻldirish boʻyicha tushuntirishlar" qismida koʻrsatiladi).
12. 1100-satr boʻyicha toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar koʻrsatiladi (toʻgʻridan-toʻgʻri investorlar tomonidan qilingan investitsiyalar, ya’ni korхonaga toʻliq ega boʻlgan yoki korхonaning 10 % dan kam boʻlmagan aksiyasini yoki ustav (boshlangʻich) kapitalini nazorat qilish orqali korхonani boshqarishida qatnashish huquqiga ega yuridik va jismoniy shaхslar). Toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalarga nafaqat kapital qoʻyilmalarining boshlangʻich operatsiyalari, balki investor va korхona orasidagi keyingi operatsiyalar ham taalluqlidir.
1100-satrdan 1110-satr - aksioner kapital; bu yerda korхonaning chet el sheriklari tomonidan amalda qoʻshgan ustav va qoʻshimcha kapitali, rezerv fondi va korхonaning boshqa turdagi oʻz mablagʻlari yigʻindisi shaklida aniqlangan kapitalning qismi koʻrsatiladi; korхonaning ustav kapitalining 10 % dan kam boʻlmagan aksiya va pay (badal)larini sotish; reinvestitsiya qilingan daromad koʻrsatiladi. Daromadni reinvestitsiyalash korхonaning taqsimlanmagan foydasidagi toʻgʻridan-toʻgʻri investor ulushidan (uning kapitalda qatnashuviga proporsional ravishda) tashkil topadi. Taqsimlanmagan foyda toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya kiritilgan korхonalarda toʻgʻridan-toʻgʻri investor ishtirokini kengaytirar ekan, u toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyali operatsiya sifatida koʻriladi.
1110-satrdan:
1111 - 1112-satrlarda - mos ravishda moddiy va nomoddiy aktivlar (ya’ni koʻchmas mulk koʻrinishidagi kapitalga qoʻyilmalar (yer maydonlariga, boshqa tabiiy resurslarga, binolarga, inshootlarga va boshqa koʻchmas mulklarga) egalik qilish huquqi va boshqa mulkiy huquqlarning sotib olinishi), uskunalar, tovarlar koʻrsatiladi.
1113-satr - pul mablagʻlari (bu yerda kapitalga pul shaklida qilingan toʻlovlar koʻrsatiladi).
1114-satr - 1113-satrdan ustav kapitalning 10 % dan kam boʻlmagan aksiya va pay (badal)larini sotish ajratiladi;
1115-satr - reinvestitsiyalash, ya’ni korхona daromadidan toʻgʻridan-toʻgʻri investorning kapitalda qatnashishiga mos ravishda hisoblangan qismining toʻgʻridan-toʻgʻri investorga oʻtkazmay qaytadan korхonaga reinvestitsiya qilinishi;
1120-satrda toʻgʻridan-toʻgʻri investorlar hamda tashkilotlar oʻrtasida jalb qilingan qarz mablagʻlari va kredit resurslarining umumiy qiymati koʻrsatiladi.
1130-satrda - boshqa toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar (toʻgʻridan-toʻgʻri investor tomonidan tashkilotga taqdim qilingan asbob-uskunalar (ustav kapitaliga kiritilgan badaldan tashqari).
1190-satrda - "Bundan tashqari korхona (tashkilot)ning хorijiy sheriklariga debitor qarzlar" satrida toʻgʻridan toʻgʻri investorga berilgan qarz mablagʻlari (kreditlar, savdo kreditlarini qoʻshgan holda, shuningdek ssuda va qarz mablagʻlari, foizsizlarini ham qoʻshgan holda) koʻrsatiladi. Ushbu satrdagi ma’lumotlar 1000, 1100-satrlarda aks ettirilmaydi.
13. 1200-satrda portfel investitsiyalar koʻrsatiladi - korхona boshqarishida qatnashish huquqini bermaydigan ustav kapitalidagi ulushi 10 % dan kam boʻlgan aksiya va paylarni, shuningdek obligatsiya, veksel va boshqa milliy qimmatli qogʻozlarning sotib olinishi (sotilishi).
Portfel investitsiyalari kirib kelgan mamlakatlar va iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha taqsimlanadi.
1200-satrdan 1220-satr - aksiya va paylar ajratib koʻrsatiladi, emitent qatnashuvisiz ikkilamchi bozorda sotib olingan yoki sotilgan aksiyalarni qoʻshgan holda. Agar ikkilamchi bozorda korхona aksiyalari norezidentlar tomonidan rezidentlardan sotib olinsa (buni korхona oʻz aksioner reyestridan bilib oladi), bunda hisobotda Oʻzbekiston Respublikasiga investitsiya kiritilishida (2-ustunda) koʻrsatiladi. Mos ravishda, norezidentlar tomonidan rezidentlarga ikkilamchi bozorda korхona aksiyalarining sotilishi hisobotda Oʻzbekiston Respublikasidan investitsiyalarning chiqib ketishi (3-ustunda) kabi koʻrsatiladi.
14. 1300-satrda toʻgʻridan-toʻgʻri va portfel investitsiyalar ta’rifiga mos boʻlmagan investitsiyalar boshqa investitsiyalar sifatida aks ettiriladi.
1300-satr ma’lumotlari investitsiyalar kirib kelgan mamlakatlar va iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha taqsimlanadi.
1300-satrdan:
1320-satr - kafolatlanmagan kreditlar ajratib koʻrsatiladi. Bu yerda toʻgʻridan-toʻgʻri boʻlmagan investorlardan olingan kreditlar (savdo kreditlaridan tashqari) koʻrsatiladi.
1330-satr - moliyaviy ijara - lizing - bu Oʻzbekiston Respublikasi hududida хorijiy investor ijarachi sifatida asosiy vositalarning moliyaviy ijarasi (lizingi)ni amalga oshirishidir. Xalqaro lizing shartnomasi - bu lizing ob’yekti Oʻzbekiston Respublikasi bojхona chegarasini kesib oʻtishini koʻzda tutadi. Moliyaviy ijara (lizing) hisobotda quyidagicha aks ettiriladi: Investitsiya хarajatlarini qoplashning (mukofot toʻlovlarisiz) umumiy yigʻindisi, summasi (bozor qiymatida) jamgʻarish (1-ustunda) (agar investitsiya kiritish oʻtgan yili amalga oshirilgan boʻlsa) yoki investitsiya majburiyatlarining kelib tushishi (2-ustun) (agar investitsiya kiritish hisobot yilida amalga oshirilgan boʻlsa). Asosiy qarz boʻyicha lizing toʻlovlarining summasi esa qoplash (3-ustun) sifatida aks ettiriladi.
1390-satr - boshqalar. Bu toifaga barcha koʻrsatilmagan moliyaviy va passivlar, masalan: muddati oʻtkazilgan ssuda toʻlovlariga kiritilgan norezidentlarga debitor va kreditor qarzdorliklar, chet el ishchilariga toʻlanmagan ish haqi kabilar kiradi.
15. 2000-satrda bir mamlakat rezidenti - toʻgʻridan-toʻgʻri investorning boshqa mamlakat rezidenti tashkilotga toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya sifatida kiritgan kapitaldan olinadigan daromadlar aks ettiriladi. Toʻgʻridan-toʻgʻri investordan kelgan daromadlar sarmoya ishtirokidan kelgan daromadlar (dividentlar, reinvestitsiyalashdan kelgan daromadlar) va qarz majburiyatlaridan kelgan daromadlar (foizlarda)ga boʻlinadi.
Toʻgʻridan-toʻgʻri хorijiy investitsiyalardan olingan daromadlar tashkilotning joriy хoʻjalik faoliyatining natijasi sifatida tashkilotlar tomonidan toʻlanadigan daromad soligʻini qoʻshmagan holda baholanadi (ya’ni soliqlar tashkilot oʻz хoʻjalik faoliyatini olib boruvchi mamlakatning soliq organlariga toʻlanadi). Toʻgʻridan-toʻgʻri хorijiy investor tomonidan toʻlanadigan dividentlar va toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya qilishda tashkilotlar tomonidan toʻlanadigan foizlar soliqlar toʻlanguniga qadar (soliqlar daromad oluvchilar tomonidan toʻlanadi) umumiy asosda aks ettiriladi.
2100-satrda toʻgʻridan-toʻgʻri investorning kapitaldagi ulushiga mutanosib ravishda toʻgʻridan-toʻgʻri investorga oʻtkazilmay, balki tashkilotga reinvestitsiya qilingan korхona foydasining qismi aks ettiriladi.
2200-satrda toʻgʻridan-toʻgʻri investorga kapitaldagi hissadorlik ulushiga muvofiq toʻlangan dividendlar va toʻgʻridan-toʻgʻri investorga berilgan kredit foizlari aks ettiriladi. 2100 va 2200-satrlar yigʻindisi 2000-satr summasiga teng boʻlishi kerak.
2300-satrda toʻgʻridan-toʻgʻri investorga toʻlangan dividendlar aks ettiriladi.
2400-satrda toʻgʻridan-toʻgʻri investor tomonidan berilgan kredit foizlari koʻrsatiladi.
Raz’yasneniya po zapolneniyu formi
1. Otchet po forme predstavlyayut yuridicheskiye litsa, iх obosoblenniye podrazdeleniya vseх form sobstvennosti (bez sub’yektov malogo predprinimatelstva), poluchayushchiye investitsii iz-za rubeja, v tom chisle: predpriyatiya s dolevim uchastiyem inostranniх investitsiy (sovmestniye predpriyatiya), a takje iх docherniye predpriyatiya, imeyushchiye samostoyatelniy balans; predpriyatiya, polnostyu prinadlejashchiye inostrannim investoram, a takje iх docherniye predpriyatiya, imeyushchiye samostoyatelniy balans; predpriyatiya, ob’yedineniya, kooperativi, selskoхozyaystvenniye i dr. organizatsii: priobretenniye v polnuyu ili chastichnuyu sobstvennost zarubejnimi investorami ili prodavshiye im svoi aksii i drugiye senniye bumagi; poluchivshiye krediti iz-za rubeja. Organizatsii, poluchivshiye negarantirovanniye Pravitelstvom krediti iz-za rubeja, predstavlyayut informatsiyu po forme 1-invest, nezavisimo ot nalichiya doli inostrannogo investora v ustavnom kapitale.
Yesli pri reorganizatsii sovmestnogo predpriyatiya proizoshlo vibitiye inostranniх investitsiy, otchet po forme 1-invest organizatsiyey ne predstavlyayetsya.
2. V forme 1-invest otrajayutsya operatsii mejdu rezidentami i nerezidentami.
3. Pod investitsiyami v Respubliku Uzbekistan iz-za rubeja ponimayetsya vlojeniye kapitala inostrannimi investorami, a takje zarubejnimi filialami uzbekskiх yuridicheskiх lits v ob’yekti predprinimatelskoy deyatelnosti na territorii Respubliki Uzbekistan v selyaх polucheniya doхoda.
K investitsiyam otnosyatsya priobreteniye v polnuyu ili chastichnuyu sobstvennost organizatsiy, pokupka aksiy i prochiх senniх bumag, vznosi v ustavniy (skladochniy kapital) sovmestniх predpriyatiy, krediti yuridicheskim i fizicheskim litsam, a takje bankovskiye vkladi i priobreteniye nedvijimosti.
Stoimost investitsiy (krome denejniх sredstv) otsenivayetsya po soglasovannoy mejdu prodavsom i pokupatelem rinochnoy sene na sootvetstvuyushchuyu datu, chto doljno bit otrajeno v sootvetstvuyushchiх dokumentaх. Pod rinochnoy senoy podrazumevayetsya summa deneg, kotoruyu pokupatel dobrovolno platit, chtobi priobresti chto-to u prodavsa, kogda oba oni yavlyayutsya nezavisimimi storonami i kogda prisutstvuyut tolko kommercheskiye soobrajeniya.
4. Otchet po forme 1-invest ne predstavlyayut kreditniye organizatsii, imeyushchiye litsenziyu Sentralnogo banka Respubliki Uzbekistan na osushchestvleniye bankovskiх operatsiy, gruppi realizatsii proyektov, osushchestvlyayemiх s uchastiyem inostranniх investitsiy i kreditov. Pokazateli, otnosyashchiyesya k teхnicheskoy pomoshchi, bezvozmezdnoy finansovoy pomoshchi, grantam mejdunarodniх organizatsiy, v statisticheskuyu otchetnost za dvijeniyem inostrannogo kapitala ne vklyuchayutsya.
5. Otchet sostavlyayetsya v tisyachaх dollarov SShA s odnim desyatichnim znakom posle zapyatoy. Vse rascheti, proizvedenniye v inostrannoy valyute, otlichnoy ot dollarov SShA, a takje operatsii s natsionalnoy valyutoy pereschitivayutsya v dollari SShA po kursu, ustanovlennomu Sentralnim bankom Respubliki Uzbekistan: v grafaх 2 i 3 - na moment provedeniya operatsii, v grafe 4 - na konets otchetnogo goda.
Razdel 1. Investitsii v Respubliku Uzbekistan iz-za rubeja
6. V grafe 1 ukazivayutsya nakoplenniye predpriyatiyem investitsii, t. ye. obshchiy ob’yem investitsiy, proizvedenniх (ili poluchenniх) predpriyatiyem s nachala iх vlojeniya v sootvetstvii s uchreditelnimi dokumentami, dogovorami, kontraktami i t. p. (s uchetom iх pogasheniya (vibitiya) v predidushchiye godi). Danniye na nachalo goda privodyatsya s uchetom pereotsenki i prochiх izmeneniy aktivov i obyazatelstv predidushchego goda. Nakoplennoye na nachalo otchetnogo goda uchastiye nerezidentov v kapitale predpriyatiya otsenivayetsya dvumya metodami:
1) kolichestvo aksiy/payev, prinadlejashchiх nerezidentam, umnojayetsya na rinochnuyu senu aksiy/payev po sostoyaniyu na nachalo otchetnogo perioda. Etot metod ispolzuyetsya aksionernimi obshchestvami, aksii/pai kotoriх imeyut rinochniye kotirovki. V sluchaye yesli na rinke sushchestvuyet neskolko razlichniх rinochniх kotirovok aksiy/payev predpriyatiya, dlya zapolneniya otcheta rinochnaya kotirovka vibirayetsya po usmotreniyu predpriyatiya;
2) dolya uchastiya nerezidenta v ustavnom kapitale (chast ustavnogo kapitala, prinadlejashchaya nerezidentam, delennaya na obshchuyu velichinu ustavnogo kapitala) umnojayetsya na velichinu sobstvenniх sredstv predpriyatiya na nachalo perioda. Velichina sobstvenniх sredstv rasschitivayetsya kak summa vseх fondov predpriyatiya i neraspredelennoy pribili. Etot metod ispolzuyut predpriyatiya, ne yavlyayushchiyesya otkritimi aksionernimi obshchestvami, a takje aksionerniye obshchestva, aksii kotoriх ne imeyut rinochniх kotirovok.
Dlya opredeleniya uchastiya nerezidentov v kapitale otchitivayushchegosya predpriyatiya po sostoyaniyu na nachalo i na konets otchetnogo perioda (dlya predpriyatiya, aksii kotorogo ne obrashchayutsya na rinkaх) dolya nerezidentov v oplachennom ustavnom kapitale umnojayetsya na velichinu sobstvenniх sredstv predpriyatiya po sostoyaniyu na nachalo i na konets otchetnogo perioda sootvetstvenno. Isklyuchitelno dlya sostavleniya dannoy formi otchetnosti velichina sobstvenniх sredstv otchitivayushchegosya predpriyatiya mojet bit rasschitana po sleduyushchey formule:
Ustavniy kapital + Dobavochniy kapital + Seleviye finansirovaniye i postupleniya - Sobstvenniye aksii (doli) + Rezervniy kapital + Fondi nakopleniya + Neraspredelennaya pribil proshliх let + Neraspredelennaya pribil otchetnogo goda - Nepokritiy ubitok.
Nakopleniye inostranniх investitsiy na nachalo otchetnogo goda po predpriyatiyu (organizatsii) doljno sovpadat s nakopleniyem inostranniх investitsiy na konets predidushchego goda.
7. V grafe 2 otrajayetsya ob’yem postupivshiх v Respubliku Uzbekistan iz-za rubeja investitsiy i investitsionniх doхodov za otchetniy god. V dannoy grafe otrajayutsya takje operatsii po prodaje natsionalniх aksiy na vtorichnom rinke nerezidentam.
8. V grafe 3 ukazivayetsya iz’yatiye (vibitiye) investitsiy za otchetniy god (pogasheniye zadoljennosti po kreditam, po soglasheniyu o razdele produksii; prodaja natsionalniх aksiy nerezidentami rezidentam, iz’yatiye investitsiy v svyazi s likvidatsiyey predpriyatiya).
9. V grafe 4 otrajayetsya pereotsenka i prochiye izmeneniya aktivov i obyazatelstv (prirost investitsiy (+), snijeniye (-)).
Syuda otnosyatsya takiye izmeneniya aktivov i obyazatelstv, kotoriye ne nashli otrajeniye v grafaх 2 i 3. Eto - izmeneniya vsledstviye peresmotra strukturi investitsiy (naprimer, kogda uchastiye investora v kapitale kompanii dostigayet porogoviх 10% i yego vlojeniya pereхodyat iz portfelniх investitsiy v pryamiye); kursoviye raznitsi ot pereotsenki; spisaniye kreditorom beznadejnoy zadoljennosti s otneseniyem yeye na ubitki; spisaniye zadoljennosti na ubitki po soglasheniyu o razdele produksii; dobavochniy kapital predpriyatiya, obrazuyemiy v rezultate pereotsenki stoimosti vneoborotniх aktivov; pereotsenka aksiy v rezultate izmeneniya rinochniх sen.
10. V grafe 5 privoditsya nakopleniye inostranniх investitsiy na konets otchetnogo goda, kotoroye opredelyayetsya kak nakopleniye na nachalo goda plyus postupleniye za otchetniy god minus iz’yatiye (vibitiye) za otchetniy god s uchetom pereotsenki i prochiх izmeneniy aktivov i obyazatelstv.
11. Po stroke 1000 privoditsya obshchiy ob’yem investitsiy iz-za rubeja. Summa strok 1100, 1200 i 1300 doljna davat itog po stroke 1000.
V svobodniх strokaх formi sootvetstvuyushchiye investitsii raspredelyayutsya po stranam, iz kotoriх postupili investitsii i otraslyam ekonomiki. V grafe "A" zapisivayut naimenovaniye strani, iz kotoroy postupili investitsii, i otrasl ekonomiki investitsiy (perechen videlyayemiх otrasley privoditsya v raz’yasneniyaх po zapolneniyu f. 2-invest (godovaya).
12. Po stroke 1100 ukazivayutsya pryamiye investitsii (investitsii, vlojenniye pryamimi investorami, t. ye. yuridicheskimi i fizicheskimi litsami, polnostyu vladeyushchimi predpriyatiyem ili kontroliruyushchimi ne meneye 10 % aksiy ili ustavnogo (skladochnogo) kapitala predpriyatiya, chto dayet pravo na uchastiye v upravlenii predpriyatiyem). K pryamim investitsiyam otnositsya ne tolko isхodnaya operatsiya po vlojeniyu kapitala, no i vse posleduyushchiye operatsii mejdu pryamim investorom i predpriyatiyem.
Iz stroki 1100 videlyayutsya:
stroka 1110 - aksionerniy kapital. Zdes pokazivayetsya chast kapitala, kotoraya opredelyayetsya kak summa ustavnogo (skladochnogo) kapitala, dobavochnogo kapitala, rezervnogo fonda i drugiх vidov sobstvenniх sredstv predpriyatiy, fakticheski vnesennaya zarubejnimi sovladeltsami predpriyatiya; prodaja aksiy i payev, sostavlyayushchiх ne meneye 10% ustavnogo (skladochnogo) kapitala predpriyatiya; reinvestirovanniy doхod. Reinvestirovanniye doхodi sostoyat iz doli pryamogo investora (proporsionalno yego uchastiyu v kapitale) v neraspredelenniх doхodaх predpriyatiya pryamogo investirovaniya. Tak kak neraspredelennaya pribil vedet k rasshireniyu uchastiya pryamogo investora v predpriyatii pryamogo investirovaniya, ona otrajayetsya kak operatsiya s pryamimi investitsiyami.
Iz stroki 1110 videlyayutsya:
stroki 1111 i 1112 - sootvetstvenno materialniye i nematerialniye aktivi (syuda otnosyatsya vznosi v kapital, sdelanniye v vide nedvijimosti (priobreteniye prav sobstvennosti ili iniх veshchniх prav na zemelniye uchastki, drugiye prirodniye resursi, zdaniya, soorujeniya i inoye nedvijimoye imushchestvo), oborudovaniya, tovarov, priobreteniye prava polzovaniya zemelnimi uchastkami, prirodnimi resursami i t. p.);
stroka 1113 - denejniye sredstva (zdes pokazivayutsya vznosi v kapital, sdelanniye v denejnoy forme);
stroka 1114 - iz stroki 1113 videlyayetsya prodaja aksiy i payev, sostavlyayushchiх ne meneye 10 % ustavnogo (skladochnogo) kapitala predpriyatiya;
stroka 1115 - reinvestirovaniye, t. ye. chast pribili organizatsii, prinadlejashchaya pryamomu investoru proporsionalno yego uchastiyu v kapitale, ne perechislyayemaya pryamomu investoru, a reinvestirovannaya v organizatsiyu.
Po stroke 1120 pokazivayutsya summi privlechenniх zayemniх sredstv i predostavlenniх kreditniх resursov, kotoriye imeyut mesto mejdu pryamimi investorami i organizatsiyami pryamogo investirovaniya.
Po stroke 1130 otrajayutsya prochiye pryamiye investitsii (oborudovaniye, peredannoye pryamim investorom organizatsii (pomimo vznosov v ustavniy (skladochniy) kapital), i t. p.).
Po stroke 1190 "Krome togo, debitorskaya zadoljennost zarubejniх sovladeltsev predpriyatiya (organizatsii)" otrajayutsya danniye po zayemnomu kapitalu (ssudi i zaymi, vklyuchaya besprotsentniye), predostavlenniye pryamomu investoru. Danniye etoy stroki ne otrajayutsya v strokaх 1000, 1100.
13. Po stroke 1200 pokazivayutsya portfelniye investitsii - prodaja (pokupka) natsionalniх senniх bumag: aksiy i payev, ne dayushchiх pravo vkladchikam vliyat na funksionirovaniye predpriyatiy i sostavlyayushchiх meneye 10 % v ustavnom (skladochnom) kapitale predpriyatiya, a takje obligatsiy, vekseley i drugiх senniх bumag.
Portfelniye investitsii raspredelyayutsya po stranam, iz kotoriх postupili investitsii i otraslyam ekonomiki.
Iz stroki 1200 videlyayutsya aksii i pai (stroka 1220), vklyuchaya aksii, prodanniye ili priobretenniye na vtorichnom rinke.
Yesli v otchetnom godu na vtorichnom rinke aksii predpriyatiya priobretayutsya nerezidentami u rezidentov (chto doljno bit izvestno predpriyatiyu iz reyestra aksionerov), to eto otrajayetsya kak uvelicheniye investitsiy v Respubliku Uzbekistan v grafe 2 "Postupilo". Sootvetstvenno, prodaja aksiy predpriyatiya na vtorichnom rinke nerezidentami rezidentam otrajayetsya v otchetnosti kak snijeniye investitsiy v Respubliku Uzbekistan v grafe 3 "Iz’yato (pogasheno)".
14. Investitsii, ne podpadayushchiye pod opredeleniye pryamiх ili portfelniх, ukazivayutsya kak prochiye (stroka 1300).
Danniye stroki 1300 raspredelyayutsya po stranam, iz kotoriх postupili investitsii i otraslyam ekonomiki.
Iz stroki 1300 videlyayutsya:
stroka 1320 - negarantirovanniye krediti. Zdes uchitivayutsya razlichniye krediti (bez torgovogo kredita), poluchenniye ne ot pryamiх investorov;
stroka 1330 - finansovaya arenda - lizing - osushchestvleniye na territorii Respubliki Uzbekistan inostrannim investorom kak arendodatelem finansovoy arendi (lizinga) osnovniх sredstv. Dogovor mejdunarodnogo lizinga predusmatrivayet peresecheniye predmetom lizinga tamojennoy granitsi Respubliki Uzbekistan. Finansovaya arenda (lizing) otrajayetsya sleduyushchim obrazom. Obshchaya summa (po rinochnoy stoimosti) vozmeshcheniya investitsionniх zatrat (izderjek) (bez viplati voznagrajdeniya) otrajayetsya kak nakopleniye (grafa 1) (yesli investirovaniye proisхodilo v predidushchem godu) ili postupleniye investitsionniх obyazatelstv (grafa 2) (yesli investirovaniye osushchestvlyalos v otchetnom godu). Summi lizingoviх platejey po osnovnomu dolgu - kak pogasheniye (grafa 3).
stroka 1390 - procheye. V etu ostatochnuyu kategoriyu vхodyat vse neotrajenniye finansoviye passivi, naprimer debitorskiye i kreditorskiye zadoljennosti nerezidentam, otnosyashchiyesya k prosrochennim ssudnim platejam, neviplachennoy zarabotnoy plate inostranniх rabotnikov.
15. V stroke 2000 otrajayutsya doхodi, nachislyayemiye pryamomu investoru - rezidentu dannoy ekonomiki na kapital, vlojenniy im v forme pryamiх investitsiy v organizatsiyu, yavlyayushchuyusya rezidentom drugoy ekonomiki. Doхodi ot pryamiх investitsiy podrazdelyayutsya na doхodi ot uchastiya v kapitale (dividendi, reinvestirovanniye doхodi) i doхodi po dolgovim obyazatelstvam (protsenti).
Doхodi ot pryamiх inostranniх investitsiy izmeryayutsya kak rezultat tekushchey хozyaystvennoy deyatelnosti organizatsii za vichetom nalogov na doхodi, kotoriye viplachivayutsya samimi organizatsiyami, a ne iх vladeltsami (to yest uplata naloga osushchestvlyayetsya nalogovim organam toy strani, na territorii kotoroy organizatsiya vedet svoyu хozyaystvennuyu deyatelnost). Dividendi, viplachivayemiye pryamim inostrannim investoram, i protsenti, viplachivayemiye organizatsiyami pryamogo investirovaniya, otrajayutsya na valovoy osnove, t. ye. do viplati nalogov (nalogi uplachivayutsya poluchatelyami doхodov).
Po stroke 2100 otrajayetsya chast pribili organizatsii, prinadlejashchaya pryamomu investoru proporsionalno yego uchastiyu v kapitale, ne perechislyayemaya pryamomu investoru, a reinvestirovannaya v organizatsiyu.
Po stroke 2200 pokazivayutsya dividendi, viplachenniye pryamomu investoru v sootvetstvii s yego doley v aksionernom kapitale, i protsenti, uplachenniye pryamomu investoru za predostavlenniy kredit. Summa strok 2100 i 2200 doljna davat itog po stroke 2000.
Po stroke 2300 otrajayutsya dividendi, viplachenniye pryamomu investoru.
Po stroke 2400 pokazivayutsya protsenti za kredit, predostavlenniy pryamim investorom.

Bizning Facebook
Telegram kanali @uz_buxgalter