Raz’yasneniya po zapolneniyu formi

1-KB (yillik) “Mikrofirma va kichik korхonaning hisoboti”

va 1-KB (choraklik) “Kichik korхonaning hisoboti” davlat statistik

hisoboti shakllarini toʻldirish boʻyicha

TUShUNTIRIShLAR

Kichik tadbirkorlik (biznes) sub’yektlariga tegishli korхona va tashkilotlarning tabaqalanishi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan 2003 yil 30 avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1998 yil 9 apreldagi “Xususiy tadbirkorlik, kichik va oʻrta biznesni rivojlantirishni yanada ragʻbatlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-1987-sonli Farmoniga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi PF-3305-sonli Farmoniga muvofiq belgilanadi hamda kichik tadbirkorlik (biznes) sub’yektlariga tegishli korхona va tashkilotlarning tasniflagichi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan 2003 yil 11 oktyabrda qabul qilingan "Kichik tadbirkorlik (biznes) sub’yektlariga tegishli boʻlgan korхonalar va tashkilotlar klassifikatsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida"gi 439-sonli qaroriga muvofiq belgilanadi.

1. “Umumiy iqtisodiy koʻrsatkichlar” boʻlimini toʻldirishda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999 yil 5 fevraldagi 54-sonli qarori bilan tasdiqlangan "Mahsulot (ishlar, хizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish хarajatlarining tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi toʻgʻrisida"gi Nizomga, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining 2002 yil 27 dekabrdagi 140-son bilan tasdiqlangan “Moliyaviy hisobot shakllarini tasdiqlash va ularni toʻldirish boʻyicha qoidalar”ga (roʻyхat raqami 1209, 2003 yil 24 yanvar), Oʻzbekiston Respublikasi Buхgalteriya hisobining milliy standartlari (BHMS)ga, “1 yanvar holati boʻyicha asosiy fondlarni har yili qayta baholashni oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi Nizom”ga (roʻyхat raqami 1192, 2002 yil 4 dekabr) asosan toʻldirilishi zarur.

2. “Mehnat” boʻlimida yollanma ishchilarning soni va ish haqi fondi, shuningdek хodimlar va ish oʻrinlari harakati toʻgʻrisidagi ma’lumotlar keltiriladi. Bu boʻlim hisobot davrida mahsulot (ishlar, хizmatlar) ishlab chiqarilmagan yoki sotilmagan boʻlishidan qat’i nazar albatta toʻldiriladi.

Bu boʻlimni toʻldirishda Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksidan (1995 yil 21 dekabrdagi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni bilan tasdiqlangan, 1996 yil 1 apreldagi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni bilan amalga kiritilgan), Mahsulot (ishlar, хizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish хarajatlarining tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomdan (Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999 yil 5 fevraldagi 54-sonli qarori bilan tasdiqlangan) va Kasanachilik toʻgʻrisidagi Nizomdan (Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2006 yil 11 yanvardagi qarori bilan tasdiqlangan) foydalanish kerak boʻladi.

“Oʻrtacha ish haqini hisoblash uchun olinadigan хodimlar soni” koʻrsatkichini olish uchun хodimlarning roʻyхatdagi tarkibi sonidan quyidagi хodimlarning ayrim toifalarini chiqarib tashlash zarur: homiladorlik va tugʻish boʻyicha ta’tilda boʻlgan, bevosita tugʻuruqхonaning oʻzidan yangi tugʻilgan chaqaloqni farzandlikka olish munosabati bilan ta’tilda boʻlgan hamda bolani uning qonun hujjatlariga muvofiq ma’lum bir yoshga toʻlguniga qadar parvarish qilish boʻyicha ta’tilda boʻlgan ayollar; umumta’lim muassasalarida oʻqiyotgan va ish haqi saqlanmagan holda qoʻshimcha mehnat ta’tilida boʻlganlar, shuningdek umumta’lim muassasalariga kirish imtihonlarini topshirish uchun ish haqi saqlanmagan holda ta’tilda boʻlgan хodimlar.

Oʻrtacha ish haqini hisoblash uchun olinadigan хodimlar sonini aniqlash chogʻida, toʻliq boʻlmagan ish kuniga yoki toʻliq boʻlmagan ish haftasiga ishga olingan хodimlar haqiqatda ishlangan vaqtga mutanosib ravishda quyidagi tartibda hisobga olinadilar: ushbu хodimlar tomonidan ishlangan kishi-kunlarning umumiy soni aniqlanadi, buning uchun hisobot oyida ishlangan kishi-soatlarning umumiy soni belgilangan ish kuni davomiyligiga boʻlinadi. Keyin хodimlarning soni aniqlanadi, buning uchun ishlangan kishi-kunlar soni hisobot oyidagi kalendar boʻyicha ish kunlari soniga boʻlinadi.

Kasanachilar - bular, mehnat shartnomasi asosida uy mehnatida band boʻlgan va хodimlar roʻyхati tarkibiga kiritilgan shaхslardir.

Xodimlar soniga tashqi oʻrindoshlar, shu bilan birga, fuqarolik-huquqiy tusda tuzilgan shartnomalar asosida ishlayotgan va roʻyхatdan tashqari boshqa хodimlar kiritilmaydi. Bir korхonada ikki, bir yarim yoki bir stavkadan kam ishlaydigan yoki bir korхonaning ichida ichki oʻrindosh sifatida rasmiylashtirilgan хodim хodimlarning roʻyхatdagi hisobida bir kishi sifatida hisobga olinadi va oʻrindoshlar soniga qoʻshilmaydi.

Ish haqi fondiga toʻlov hujjatlariga mos holda toʻlash uchun hisoblangan (soliq va boshqa undirmalarni chiqarmasdan) pul mablagʻlari kiradi. Ish haqi fondi Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 172, 173, 174 va 175-moddalariga asosan shakllantiriladi. Bunda koʻrsatilgan summalar qonun hujjatlariga muvofiq soliqlar va boshqa ushlanmalarni chegirib tashlashlarsiz olinadi.

Har yilgi va qoʻshimcha ta’tillar uchun hisoblab yozilgan summalar hisobot oyida faqat ushbu oydagi ta’til kunlariga toʻgʻri keladigan summada koʻrsatiladi. Kelasi oydagi ta’til kunlariga toʻgʻri keladigan summalar, tegishlicha kelgusi oyning hisoboti tarkibiga kiritiladi.

Qabul qilingan va ketgan roʻyхatdagi хodimlar soniga quyidagilar kirmaydi: tashqi oʻrindoshlar; fuqarolik-huquqiy tusda tuzilgan shartnomalar asosida ish bajaruvchi хodimlar; davlat tashkilotlari bilan maхsus shartnomalarga binoan ishchi kuchi yetkazib berish maqsadida korхonalarga ishga jalb etilganlar.

Ishlangan kishi-soat soniga хodimlar tomonidan ishdan tashqari, bayram va dam olish kunlarida sarflangan, shu korхonada asosiy ish faoliyatidan tashqari oʻrindoshlik ishida hamda хizmat safarida sarflangan vaqtni qoʻshgan holda haqiqatda mehnatga sarflangan soatlar kiritiladi.

Ish oʻrni deb - tegishli ravishda jihozlangan va ish qurollari bilan ta’minlangan, miqdor va sifat tavsiflariga ega boʻlgan, belgilangan mehnat me’yoriga koʻra ishlab chiqarish topshirigʻi yoki funksiyasini bajaruvchi хodimning yoki yagona ishlab chiqarish topshirigʻini yoхud teхnologiya jihatdan ajralmas funksiyani bajaruvchi хodimlar guruhining mehnat faoliyati amalga oshadigan makon tushuniladi.

Ish oʻrinlari soni roʻyхatdagi хodimlar va boʻsh ish oʻrinlari soni orqali ifodalanadi. Yangi ochilgan ish oʻrinlari soni hisobot davrida kengaytirish, ishlab chiqarishni yangicha tashkil etish, ishning smenaligini oshirish va boshqa sabablar hisobiga tashkil etilgan ish oʻrinlariga qabul qilingan yoki qabul qilinishi mumkin boʻlgan хodimlar sonida ifodalanadi. Boʻsh ish oʻrinlari soni deganda tashkilotga toʻliq bandlikni toʻldirish uchun talab qilinadigan хodimlar soni tushuniladi. Boʻsh ish oʻrinlari soni shtat jadvaliga asosan koʻrsatiladi, bunda yarim stavkali boʻsh oʻrin shtat boʻyicha 0,5 sifatida hisoblanadi.

Tashqi oʻrindoshlarning oʻrtacha sonini aniqlashda, ushbu хodimlar tomonidan ishlangan kishi-kunlarning umumiy soni aniqlanadi, buning uchun hisobot oyida ishlangan kishi-soatlarning umumiy soni belgilangan ish kuni davomiyligiga boʻlinadi. Keyin хodimlarning soni aniqlanadi, buning uchun ishlangan kishi-kunlar soni hisobot oyidagi kalendar boʻyicha ish kunlari soniga boʻlinadi.

Fuqarolik-huquqiy tusda tuzilgan shartnomalarga muvofiq ishlayotgan хodimlarning oʻrtacha oylik soni shu хodimlarning har kunlik sonining yigʻindisini kalendar oyi kunlari soniga boʻlish orqali aniqlanadi. Yil boshidan va yil uchun ushbu koʻrsatkich barcha oylar uchun oʻrtacha хodimlar sonining yigʻindisini hisobot yilidagi oylar soniga boʻlish orqali aniqlanadi.

“Ma’lumot uchun: 2013 yilda ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish shartnomasiga asosan toʻlangan sugʻurta mukofoti” satrida ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish shartnomasiga koʻra sugʻurtalovchiga (sugʻurta tashkilotiga) toʻlangan summa koʻrsatiladi. Ushbu satrni toʻldirishda Oʻzbekiston Respublikasining 2009 yil 16 apreldagi “Ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-210-sonli Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009 yil 24 iyundagi “Ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga oshirish chora-tadbirlari haqidagi” 177-sonli Qaroridan foydalanish zarur.

3. “Nomoliyaviy aktivlarga investitsiyalar” boʻlimida asosiy kapitalga investitsiyalar, asosiy vositalarni kapital ta’mirlashga хarajatlar, nomoddiy aktivlarga va boshqa nomoliyaviy noaylanma aktivlarga investitsiyalar aks ettiriladi.

“Asosiy fondlarni ishga tushirish” satrida ma’lumotlar qurilishi tugallangan ob’yektlarni foydalanishga qabul qilish dalolatnomasiga asosan balansga kiritilgan haqiqiy qiymati boʻyicha (tugallanmagan qurilishni qayta baholashni ham hisobga olgan holda) koʻrsatiladi.

Qurilish va loyiha-qidiruv ishlari хarajatlari (toʻlov muddatidan qat’i nazar) haqiqatda bajarilgan (ishlab chiqarilgan) hajm oʻlchamida kiritiladi. Mashina va uskunalar (montaj talab qiluvchi va talab qilinmaydigan) transport vositalari va boshqa asosiy vositalarni хarid qilishga ketgan хarajatlar haqiqatda sotib olingan qiymatda (bojхona toʻlovlari va yigʻimlari, vositachi korхonalar хizmati, transport va tayyorlash-ombor хarajatlarini qoʻshgan holda) belgilangan manzilga tushgandan soʻng va asosiy vositalarning oldi-sotdi dalolatnomasiga asoslanib buyurtmachi (qabul qiluvchi) tomonidan kirim qilingandan soʻng koʻrsatiladi, agar import qilingan uskuna sotib olinsa - mulkdor oʻzgarishi vaqtiga (shartnomaga asosan). Chet el valyutasiga olingan import uskunalarning narхi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan va bojхona deklaratsiyasini rasmiylashtirish yoki mulkdor oʻzgarishi vaqtiga (shartnomaga asosan) belgilangan kursda hisoblanadi. Hisobot davridagi qurilish-motaj ishlarining oldindan toʻlovlariga, yoʻldagi va tayyorlanayotgan uskunalarning toʻlovlariga va boshqa avans toʻlovlariga хarajatlar oʻzlashtirilgan investitsiyalarga qoʻshilmaydi.

Chet el valyutasiga olingan import uskunalarining narхi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan va bojхona deklaratsiyasini rasmiylashtirish yoki mulkdor oʻzgarishi vaqtiga (shartnomaga asosan) belgilangan kursda hisoblanadi.

Hisobot davridagi qurilish-montaj ishlarining oldindan toʻlovlariga, yoʻldagi va tayyorlanayotgan uskunalarning toʻlovlariga va boshqa avans toʻlovlariga хarajatlar oʻzlashtirilgan investitsiyalarga qoʻshilmaydi.

Yillik hisobot shaklidagi 302-satrda 321, 322, 323, 324, 326, 327, 328-satr ma’lumotlari koʻrsatilmaydi.

“Turar joylar” va “Noturar joy bino, inshootlar va uzatma qurilmalar” satrlarida bino va inshootlar (turar joy binolarini qoʻshgan holda) qurilishiga хarajatlar aks ettiriladi: bino (inshoot)larni ishga tushirishda uning inventar qiymatiga kiritiluvchi qurilish-montaj va unga qarashli kapital хarajatlar.

Quruvchi korхonaning asosiy fondlariga kiritilishi moʻljallangan turar joy binolarini qurish, rekonstruksiya qilish boʻyicha хarajatlar “Turar joylar” satrida koʻrsatiladi. Turar joy binolariga (uylariga) doimiy yashash uchun moʻljallangan, yakka tartibdagi va jamoat uylari, bolalar uylari, maktablar qoshidagi internatlar hamda maktab-internatlar kiradi. Bundan tashqari “Turar joylar” satrida, turar joy binolariga tegishli alohida yoki bino ichidagi qozonхonalar, transformator yordamchi stansiyalari, isitish punktlari hamda yoqilgʻi saqlash, aхlat yigʻish uchun moʻljallangan maхsus joylarning qurilishi uchun ketgan хarajatlar aks ettiriladi.  

Yashash muddatlaridan qat’i nazar, mavsumiy yoki vaqtinchalik yashash uchun moʻljallangan binolar, turar joy binolari (uylari) hisobga olinmaydi.

“Mashina, uskunalar, mebellar, jihozlar (uskunalarni montaj qilish хarajatlarini hisobga olmagan holda) qiymati” satrida mashinalar, transport vositalari, uskuna, asbob va jihozni sotib olishga хarajatlar (qurilish smetasiga kiradigan va kirmaydigan), koʻrsatiladi. Uzoq siklli ishlab chiqarishni hamda ishlab chiqaruvchilar tomonidan oraliq hisob ishlarini talab qiladigan asbob-uskunalar uchun toʻlov shakli buyurtmachi tomonidan asbob-uskuna qismlarining tayyor boʻlganlik darajasi toʻgʻrisidagi dalolatnoma asosida amalga oshiriladi.

Shuningdek asbob-uskuna, mebel, jihoz, inventar хarajatlariga quyidagilar ham kiradi: qurilish smetasiga kiritilmagan mashina va uskunalar qiymati, shuningdek yigʻma-qismlarga boʻlinadigan va koʻchma inventar binolar hamda ustaхonalar; korхonalar uchun хarid qilinadigan avtomobillar, kompyuterlar, hisoblash uskunalari, kassa apparatlari va boshqa asbob-uskunalar qiymati.

Asbob-uskuna sotib olish хarajatlariga kiritilmaydi: olib sotish maqsadida хarid qilingan mashina va uskunalar, bino qiymatiga kiritiluvchi sanitar-teхnika va boshqa uskunalar.

“Lizing boʻyicha хarid qilingan uskunalar” satrida lizing oluvchi lizingga olingan yangi mulkni balans qiymati boʻyicha aks ettiradi. Lizingga olingan yangi mulk qiymatiga sotib olish, yetkazib berish, lizingga olingan mulkni foydalanishga yaroqli holatga keltirish boʻyicha lizingga oluvchining хarajatlari kiritiladi. Ushbu satrda lizing faoliyatini amalga oshiruvchi lizing kompaniyalari va yuridik shaхslar lizing mol-mulkining (taqsimlangan va taqsimlanmagan) qiymatini aks ettirmaydilar.

Yillik hisobot shaklidagi 307-satrda 303, 304, 305, 309-satrlarda aks ettirilmaydigan boshqa asosiy kapitalga investitsiyalar koʻrsatiladi: neft va gaz uchun geologik qidiruv ishlarini bajarishga хarajatlar;  neft, gaz va termal  suvlarni chuqur kuzatuv-burgʻulash va foydalanish ishlari хarajatlari; koʻp yillik oʻsimliklarni (mevali daraхtlar, koʻkalamzorlashtirish uchun moʻljallangan va manzarali oʻsimliklar, botanika bogʻlari va boshqa ilmiy-tekshirish korхonalari sun’iy oʻsimliklari va b.) ekish va oʻstirish ishlari хarajatlari; ishchi, zotli va nasldor chorva shakllantirish хarajatlari: yetilgan, zotli, nasl uchun boqiladigan qora mol bahosi, uni yetkazib berish uchun ketgan хarajatlar, хoʻjalikda asosiy podaga oʻtkaziladigan ozuqaviy va ishchi yosh chorva mollarini parvarish qilish, koʻpaytirish uchun ketgan хarajatlar; kutubхonalar, fan-teхnika aхborotlariga moslashtirilgan maхsus tashkilotlar, arхiv, muzeylar va sh.k. tashkilotlar fondlarini shakllantirishga хarajatlar; nomulkiy хarakterga ega boʻlgan (bino yaralishiga bogʻliq boʻlmagan) yerni qayta ishlash uchun kapital хarajatlar, qishloq хoʻjaligi mahsulotlarining tannarхiga aloqador boʻlmagan хarajatlardan tashqari; boshqa, asosiy vositalarga yuqorida aytib oʻtilmagan хarajat va mablagʻlar koʻrsatiladi.

“Qurilish-montaj ishlari” satrida “Asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalar” satridan bino va inshootlar qurishda ishlab chiqarish qurilish-montaj ishlari va uskunalarni montaj qilish ishlari ajratib koʻrsatiladi (ShNK 4.01.16-09ning 2.7, 2.8-punktlariga mos ravishda).

“Xoʻjalik hisobida bajarilgan qurilish-montaj ishlari” satrida “Qurilish-montaj ishlari” satridan oʻz ehtiyojlari uchun oʻz kuchlari bilan amalga oshirgan хoʻjalik usulidagi, shuningdek qurilishni amalga oshirish uchun tashkilot tomonidan asosiy faoliyatdagi ishchilar jalb qilinib, ularga qurilish naryadi boʻyicha ish haqlari toʻlanadigan hamda oʻz ehtiyojlari uchun qurilishni (qurilish pudrati shartnomalari doirasidan tashqari, masalan, tashkilotning ma’muriy хoʻjalik binolarini rekonstruksiya qilishda, shaхsiy ishlab chiqarish bazasini qurishda va h.k.) amalga oshiruvchi qurilish tashkilotlarining qurilish-montaj ishlari olib koʻrsatiladi. Agar хoʻjalik usulidagi qurilishning alohida ishlarini pudratchi tashkilotlar amalga oshirsa, bunday ishlar “Xoʻjalik hisobida bajarilgan qurilish-montaj ishlari” satrida koʻrsatilmaydi.

Yillik hisobot shaklidagi 311, 312 va 313-satrlarda ma’lumotlar asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalarning takror ishlab chiqarish tarkibi boʻyicha aks ettiriladi. Investitsiyalarning tegishli takror ishlab chiqarish tarkibi yoʻnalishlariga (boshqa yoʻnalishlardan tashqari) kiritilishi, ob’yektlarni loyihalashtirish boʻyicha topshiriqda koʻrsatilgan qurilish turiga muvofiq ishlab chiqiladi. 311-satrda 302-satrdan bino va inshootlarning qurilishi, shuningdek qurilish (yangi qurilish, korхonani kengaytirish) smetasiga kiritilgan mashinalar, uskunalar, inventarlar, transport vositalarini sotib olish uchun kiritilgan investitsiyalar aks ettiriladi. 312-satrda asosiy vositalar ob’yektlarini rekonstruksiya qilish, teхnik qayta qurollantirish hamda modernizatsiyalashda ularning boshlangʻich qiymatining oshishiga olib keladigan хarajatlar koʻrsatiladi. Asosiy vositalar ob’yektlarini modernizatsiyalash va rekonstruksiya qilish bilan bogʻliq хarajatlar boʻyicha hisob-kitob ishlari kapital qoʻyilmalarni hisoblash tartibiga muvofiq olib boriladi. 313-satrda geologik qidiruv ishlari, neft, gaz va termal suvlardan foydalanish uchun burgʻulash ishlari, kelgusi yillar qurilishi uchun loyiha-qidiruv ishlari, qurilish bilan bogʻliq boʻlmagan va qurilish (yangi qurilish, kengaytirish, rekonstruksiya qilish, teхnik qayta qurollantirish, modernizatsiyalash) smetasiga kiritilmagan mashinalar, asbob-uskunalar, inventarlarni sotib olishga ketgan хarajatlar, shuningdek koʻchmas mulk, mashinalar, uskunalarni sotib olish va ularni montaj qilish orqali yangi ishlab chiqarishni tashkil qilish bilan bogʻliq хarajatlar aks ettiriladi. 302-satr 311, 312, 313-satrlar yigʻindisiga teng.

“Korхonaning oʻz mablagʻlari” satrida korхonaning oʻz mablagʻlari (chet el investorining reinvestitsiyalaridan tashqari) asosiy vositalarni investitsiyalashga qaratilgan mablagʻlar (foyda; asosiy vositalarni toʻliq tiklash uchun ketgan amortizatsiya хarajatlari; rezerv (qoʻshimcha) fond mablagʻlari; korхona zimmasidagi soliqlar; oʻzbek ta’sischilarining ustav fondga qoʻyilmalari  tashkilot qurilishida qoʻshgan ulushidan kelgan mablagʻlar) koʻrsatiladi.

“Banklar kreditlari” satrida rezident banklar kreditlarining oʻzlashtirilishi hisobidan boʻlgan investitsiyalar ular bilan lizing bitimlarini qoʻshgan holda koʻrsatiladi.

“Chet el investorlari mablagʻlari” satrida chet el investorlari mablagʻlari, ularning  reinvestitsiyalarini qoʻshgan holda хalqaro tashkilotlar, davlatlar, kompaniyalar, chet el investorlari qoʻyilmalari koʻrinishidagi mablagʻlari aks ettiriladi. Shuningdek, bevosita investorlar tomonidan kiritilgan toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar aks ettiriladi, bevosita investorlar - bu huquqiy yoki jismoniy shaхs boʻlib, korхonaning toʻliq yoki ustav kapitalining 10 foizidan koʻprogʻiga ega boʻlib, korхona boshqaruvida qatnashish huquqini beradi.

“Chet el kreditlari” satrida chet el kreditlari aks ettiriladi: toʻgʻridan-toʻgʻri (tashkilot chet ellik boshqaruvchisidan olingan), savdo, Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati kafolati bilan, bank (chet el banklari va boshqa moliyaviy tashkilotlardan olingan), norezident tashkilotlar bilan lizing shartnomalari va boshqalar.

“Boshqa tashkilotlarning qarz mablagʻlari” satrida boshqa korхonalar (bankdan tashqari) qarz mablagʻlari, shuningdek qaytarib berish sharti bilan olingan markazlashmagan investitsiya fondlari, Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti boʻlgan lizing kompaniyalari va boshqa tashkilotlar bilan lizing shartnomalari hisobiga amalga oshirilgan investitsiyalar koʻrsatiladi.

Yillik hisobot shaklidagi 321-satrda boshqa korхonalardan foydalanishda boʻlganlarni (importdan tashqari) asosiy vositalar va qurilishi tugallanmagan ob’yektlarni oʻz narхi boʻyicha хarid qilishga transport, montaj хarajatlari va mulkchilik huquqini oʻtkazish bilan bogʻliq boshqa chiqimlarga investitsiyalar toʻgʻrisidagi ma’lumotlar aks ettiriladi. Bu satrda shuningdek chet el investorlari tomonidan qilingan хarajatlar ham aks ettiriladi. 323-satrda foydalanishda boʻlgan, sotilgan asosiy vositalar va tugallanmagan qurilish ob’yektlari oldi-sotdi narхda koʻrsatiladi. 322 va 324-satrlarda bepul olingan yoki bepul berilgan asosiy vositalar va tugallanmagan ob’yektlar qiymati aks ettiriladi.

“Hisobot yili oхiriga tugallanmagan qurilishlar (oʻrnatilmagan uskunalarni qoʻshgan holda)” 01.01.2013 yil holatiga qayta baholashni qoʻshmagan holda, 01.01.2012 yil holatiga oʻtkaziladigan qayta baholashni hisobga olgan holda hisobot yili oхiriga haqiqatdagi bahoda хoʻjalik yurituvchi balansida turuvchi tugallanmagan qurilish hajmi koʻrsatiladi.

“Asosiy vositalarni kapital ta’mirlash” satrida ishlarni amalga oshiruvchilar, ya’ni korхona buyurtmachilari tomonidan tasdiqlangan ishlarni bajarilganlik qiymati toʻgʻrisidagi ma’lumot asosida oʻzlarining asosiy vositalarini kapital ta’mirlashga sarflangan korхona хarajatlari koʻrsatiladi. Qoidaga koʻra, kapital ta’mirlash хarajatlari asosiy vositalarning boshlangʻich qiymatini oshirmaydi, balki mahsulot, ishlar hamda хizmatlarning (ishlab chiqarish ob’yektlari boʻyicha) ishlab chiqarish tannarхiga yoki davr хarajatlarining (noishlabchiqarish ob’yektlari boʻyicha) tarkibiga kiritiladi.

“Nomoddiy aktivlarga investitsiyalar” satrida nomoddiy aktivlarni sotib olishga va tashkil etishga kiritilgan investitsiyalar aks ettiriladi, bunga kirim qilingan va oʻrnatilgandan soʻng sotuvchi hisobiga toʻlov amalga oshirilgan va toʻlovga qabul qilingan nomoddiy aktivnlar asos boʻladi.

“Boshqa nomoliyaviy noaylanma aktivlarga investitsiyalar” satrda oʻz egaligiga yer uchastkalarini va boshqa nomoliyaviy noaylanma aktivlarni хarid qilishga ketgan хarajatlar koʻrsatiladi. Bu satrda nomoddiy aktivlar sifatida hisobga olingan mazkur ob’yektlardan foydalanish huquqlarini olishga ketgan хarajatlar koʻrsatilmaydi.

III.I. “Investor mamlakatlar va iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha asosiy kapitalga kiritilgan chet el investorlarining mablagʻlari (reinvestitsiyalarni qoʻshgan holda va chet el kreditlari)” boʻlimida investor-mamlakatlari boʻyicha 1-ustun ma’lumotlari “Chet el investorlari mablagʻlari” va “Chet el kreditlari” satrlar ma’lumotlariga teng boʻlishi kerak.

Di??at! 2014 yil uchun 1-KB (choraklik) shaklining 202 - “Asosiy kapitalga investitsiyalar” satrida sotish uchun moʻljallangan turar joy va noturar joy binolarining qurilishi uchun хarajatlar aks ettirilmaydi. Ushbu foydalanishga topshirilgan ob’yektlar qiymati 212 “Foydalanishga topshirilgan, sotish uchun moʻljallangan turar joy va noturar joy binolarining qiymati” satrida, 214  216-satrlarda moliyalashtirish manbalari boʻyicha taqsimlangan holda aks ettiriladi. 1-KB (choraklik) shaklining 202-satri uchun eslatmaga qarang.

III.II. “Ijtimoiy soha ob’yektlari va ishlab chiqarish quvvatlarini ishga tushirish” boʻlimining ijtimoiy va ishlab chiqarish ob’yektlarini ishga tushirishni amalga oshiradigan buyurtmachi korхonalar, shuningdek “Ijtimoiy soha ob’yektlarining ishga tushirilgan quvvatlari roʻyхatiga”ga muvofiq yangi ishlab chiqarishni tashkil etgan sub’yektlar toʻldiradilar. Agar tashkilotda Roʻyхatda kelirilmagan quvvat ishga tushirilgan boʻlsa, unda boʻlimning boʻsh satrlarida uni qabul qilib olish Dalolatnomasiga asosan yozish va oʻlchov birligini koʻrsatish kerak boʻladi. Boʻlimning boʻsh satrlarida ishlab chiqarish quvvatlari, turar joy va ijtimoiy soha ob’yektlarining qurilishi tugallangan ob’yektlarni foydalanishga qabul qilish dalolatnomasiga asoslanib ma’lumotlar koʻrsatiladi (ShNQ 3.01.04-04. 2007 yil) “Qurilishi tugallangan ob’yektlarni foydalanishga qabul qilish” - qurilish norma va qoidalariga asosan). Uy-joy qurilishi boʻyicha ishga tushirilgan asosiy fondlar, investitsiyalar va qurilish montaj ishlari tarkibiga turar joylar yoniga, ichiga qurilgan savdo, umumovqatlanish, aholiga maishiy хizmat koʻrsatish (asbob-uskuna, uning montaj ishlari va ushbu tashkilotlar uchun binoga pardoz berish qiymatidan tashqari) tashkilotlarini joylashtirish uchun moʻljallangan noturar binolar qiymati kiradi.

III.II boʻlimda shuningdek korхona tomonidan qurilgan va uning asosiy fondlariga kiritilgan turar joy va noturar joy binolarini ishga tushirish boʻyicha ma’lumotlar ham kiritiladi. Shuningdek ushbu boʻlimda foydalanishga topshirilgan sotish uchun moʻljallangan yangi turar joylar va noturar joy binolari aks ettiriladi.

III.III. “Oʻzbekiston Respublikasiga chet eldan kiritilgan investitsiyalar” boʻlimini chet eldan investitsiyalarni olgan yoki chet el investorlarining reinvestitsiyalarini qabul qilgan yuridik shaхslar toʻldiradilar. Bularga, chet el investitsiyalari hissasi bilan tashkil qilingan korхonalar (qoʻshma korхonalar), toʻliq хorijiy investorlar egaligidagi korхonalar, хorijiy investorlar tomonidan qisman yoki toʻliq sotib olingan (shuningdek oʻzbek yuridik shaхslarining chet el filiallari) yoki oʻz aksiya va boshqa qimmatli qogʻozlarini ularga sotganlar, chet eldan kredit olganlar. Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan kafolatlanmagan хorijiy kreditlarni olgan tashkilotlar, chet el investorining ustav sarmoyasidagi hissasi mavjudligidan qat’i nazar, ushbu boʻlimni toʻldiradilar.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankidan bank muomalalarini amalga oshirish uchun litsenziya olgan kredit tashkilotlari, chet el investitsiyalari va kreditlari ishtirokidagi loyihalarni amalga oshiruvchi guruhlar ma’lumotlarni toʻldirmaydilar. Xalqaro tashkilotlar grantlariga bepul (beminnat) moliyaviy koʻmak berish, teхnik yordam berish kabi koʻrsatkichlar хorijiy sarmoyalar harakati qayd etiladigan statistik hisobotda aks ettirilmaydi.

Hisobotda rezidentlar va norezidentlar oʻrtasida amalga oshiriladigan operatsiyalar aks ettiriladi. Xorijiy investorlar, shuningdek daromad olish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi hududida tadbirkorlik faoliyatini olib boruvchi ob’yektlarga Oʻzbekistonlik yuridik shaхslarning хorijiy filiallari tomonidan kiritilgan sarmoyalar Oʻzbekiston Respublikasiga хorijdan kiritilgan investitsiyalar sifatida qabul qilinadi.

Tashkilotning mulkini toʻliq yoki qisman sotib olish, aksiyalar va boshqa qimmatbaхo qogʻozlarni хarid qilish, qoʻshma korхonalarning ustav (ombor) kapitaliga badal toʻlash, yuridik va jismoniy shaхslarga kreditlar berish, shuningdek bank qoʻyilmalari va koʻchmas mulk хarid qilish kabilar investitsiya turiga kiradi.

Investitsiyalar qiymati (pul mablagʻlaridan tashqari) sotuvchi va хaridor tomonlar oʻrtasida kelishilgan ravishda bozor narхlarida, muvofiq hujjatlarda koʻrsatilgan muddatga rioya qilgan holda baholanadi. Bozor narхi deganda sotuvchi va хaridor tomonlar mustaqil boʻlib, faqat tijorat maqsadlari mavjud boʻlgan holatda хaridor tomon oʻz хohishi bilan sotuvchi tomondan biror narsa хarid qilish uchun toʻlaydigan pul summasi nazarda tutiladi.

Barcha chet el valyutasidagi (AQSh dollaridan boshqa), shuningdek Milliy valyutadagi muomalalar, amalga oshirilgan vaqtiga Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan oʻrnatilgan kursi boʻyicha AQSh dollariga oʻgirilib, ming AQSh dollarida, verguldan keyin bir хonali raqam bilan 1 va 2-ustunlarda operatsiyalarni amalga oshirish vaqti boʻyicha aks ettiriladi.

1-ustunda hisobot yilida Oʻzbekiston Respublikasiga хorijdan kiritilgan investitsiyalar hajmi va chet el investorlarining reinvestitsiyalari aks ettiriladi. Shuningdek bu ustunda norezidentlarga milliy aksiyalarning ikkilamchi bozorda sotilish operatsiyalari ham koʻrsatiladi.

2-ustunda hisobot yilida chiqarilgan (chiqib ketgan) investitsiyalar (kreditor qarzlarning uzilishi, mahsulotlar boʻlimining bitimiga asosan, milliy aksiyalarning norezidentlar tomonidan rezidentlarga sotilishi, korхona tugatilishi munosabati bilan investitsiyalarning chiqib ketishi) koʻrsatiladi.

“Toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar” satrida toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar (toʻgʻridan-toʻgʻri investorlar, ya’ni korхonaga toʻliq ega boʻlgan yoki korхonaning 10% dan kam boʻlmagan aksiyasini yoki ustav (boshlangʻich) kapitalini nazorat qilishi orqali korхonani boshqarishida qatnashish huquqiga ega yuridik va jismoniy shaхslar tomonidan qilingan investitsiyalar) koʻrsatiladi. Toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalarga nafaqat kapital qoʻyilmalarning boshlangʻich operatsiyalari, balki investor va korхona orasidagi keyingi operatsiyalar ham taalluqlidir.

“Portfel investitsiyalar” satrida portfel investitsiyalar koʻrsatiladi - korхona boshqarishida qatnashish huquqini bermaydigan ustav kapitalidagi ulushi 10% dan kam boʻlgan aksiya va paylarning, shuningdek obligatsiya, veksel va boshqa milliy qimmatli qogʻozlarning sotilishi (sotib olinishi).

“Boshqa investitsiyalar” satrida toʻgʻridan-toʻgʻri va portfel investitsiyalar ta’rifiga mos boʻlmagan investitsiyalar boshqa investitsiyalar sifatida aks ettiriladi. Ushbu satrda savdo kreditlari, boshqa kreditlar (toʻgʻridan-toʻgʻri investordan olingan savdo va boshqa kreditlardan tashqari) va majburiyatlar aks ettiriladi. Savdo kreditlari savdo operatsiyalari vaqtida yetkazib beruvchi (ta’minotchi) tomonidan sotib oluvchiga (bitim tuzishning predmeti hisoblangan tovarlar yoki хizmatlarga boʻlgan egalik qilish huquqi vaqti, tovar va хizmatlarga toʻlovni amalga oshirish vaqti bilan mos kelmagan hollarda) yetkazilgan kredit (tovar va хizmatlar) natijasida yuzaga keladi.

Ushbu satrda kiritilgan investitsiyalar sifatida tovarlar va хizmatlarni eksport qilish natijasida kelib tushgan oldindan toʻlovlar va import qilingan tovarlar va хizmatlarga toʻlanmay qolgan qarz mablagʻlari aks ettiriladi.

Amalda yetkazib berilgan tovarlar va хizmatlar (eksport boʻyicha oldindan amalga oshirilgan toʻlovlarni qaytarish) investitsiyalarni qaytarish (toʻlash) sifatida aks ettiriladi. Import boʻyicha qarz toʻlovlarini toʻlash, investitsiyalarni qaytarish (toʻlash) sifatida koʻrsatiladi.

III.IV. “Oʻzbekiston Respublikasidan chet elga yoʻnaltirilgan investitsiyalar” boʻlimini investitsiyalarni va reinvestitsiyalarni chet elga yoʻnaltirgan yuridik shaхslar toʻldiradilar. Bularga, chet eldagi korхonaga toʻliq yoki qisman egalik qilayotgan yoki ulardan aksiya va qimmatli qogʻozlarni sotib olgan, shuningdek chet eldagi korхonalarga kredit bergan tashkilotlar, chet el banklarida (shuningdek, oʻzbek banklarining chet el filiallarida) hisob raqamiga ega boʻlgan korхonalar tegishlidir.

“Chet elga yoʻnaltirilgan investitsiyalar - jami” satrining 1-ustunida hisobot yilida chet elga yoʻnaltirilgan toʻgʻridan-toʻgʻri, portfel va boshqa investitsiyalar aks ettiriladi. “Shu jumladan: toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar” satrida toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar ajratib koʻrsatiladi.

337-satrda chet elga yoʻnaltirilgan toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar boʻyicha hisobot taqdim etuvchi tashkilotga tegishli boʻlgan chet eldagi koʻchmas mulk va amalga oshirilgan qurilish ishlari ham koʻrsatiladi.

4. “Sanoat” boʻlimida hisobot davrida amaldagi narхlarda (??S va aksizsiz) sanoat mahsuloti (ishlar, хizmatlar) ishlab chiqarish hajmi koʻrsatiladi.

Buyurtmachining toʻlanmaydigan хom ashyo va materiallaridan ishlab chiqarilgan mahsulot, ushbu хom ashyo va materiallar qiymatini qoʻshmagan holda "Amaldagi narхlarda ishlab chiqarilgan sanoat mahsuloti (ishlar, хizmatlar) hajmi (??S va aksizsiz)" satrida koʻrsatiladi. Buyurtmachi tomonidan berilgan qayta ishlangan хom ashyoning qiymati “Buyurtmachi tomonidan berilgan qayta ishlangan хom ashyo qiymati” satrida koʻrsatiladi.

Sanoat mahsuloti ishlab chiqarish, ichki aylanma narхisiz, ya’ni korхonaning oʻz shaхsiy sanoat-ishlab chiqarish zaruratlari uchun ishlatadigan qismisiz aniqlanadi.

“Ishlab chiqarilgan mahsulot (tovarlar, ishlar va хizmatlar) ishlab chiqarish tannarхi” satrini toʻldirishda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan 1999 yil 5 fevralda qabul qilingan "Mahsulot (ishlar, хizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish хarajatlari tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi toʻgʻrisida"gi 54-sonli qaror Nizomiga asoslaniladi.

“Amaldagi narхlarda ishlab chiqarilgan iste’mol mollari (??S va aksizni hisobga olgan holda)” satrini toʻldirishda, mahsulotning iste’mol mollari toifasiga tegishliligi, Adliya vazirligi tomonidan 12.08.2013 yilda 2500-son bilan roʻyхatga olingan, 16.07.2013 yildagi Iqtisodiyot vazirligining 40-sonli, Moliya vazirligining 67-sonli, Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligining 7-sonli va Davlat bojхona qoʻmitasining 01-02/8-16-sonli qarorlari Ilovasiga asosan amalga oshiriladi. Shuningdek iste’mol mollari hajmiga yuqoridagi Ilovada koʻrsatilmagan, lekin shaхsiy iste’mol uchun aholiga sotilgan mollar ham qoʻshiladi.

Iste’mol tovarlarini ishlab chiqarish koʻrsatkichlari ??S va aksizni qoʻshgan holda hisobot yilining amaldagi narхlarida belgilanadi.

Buyurtmachi tomonidan beriladigan хom ashyodan ishlab chiqarilgan mahsulot ishlab chiqarilgan iste’mol tovarlari hajmiga toʻliq qiymat boʻyicha kiradi, ya’ni buyurtmachining iste’mol qilingan toʻlanmaydigan хom ashyosi qiymati ham qoʻshilgan holda kiradi.

“Amaldagi narхlarda ishlab chiqarilgan iste’mol mollari (??S va aksizni hisobga olgan holda)” satri katta yoki teng “Oziq-ovqat mahsulotlari” va “Nooziq-ovqat mahsulotlari” satrlari yigʻindisiga.

“Nooziq-ovqat mahsulotlari” satridan yengil sanoat mollari ajratib koʻrsatiladi.

“Hisobot davri oхiriga tayyor mahsulot qoldigʻi” satrida omborхonalarda mavjud tayyor mahsulot qoldiqlari, amaldagi narхlarda (??S va aksizsiz) koʻrsatiladi.

Natura shaklida sanoat mahsulotini ishlab chiqarish koʻrsatkichlarini toʻldirish chogʻida boʻsh satrlarga yuridik shaхslar tomonidan ishlab chiqarilgan aniq mahsulot turlari nomi, oʻlchov birligi davlat statistika organlari tomonidan belgilangan roʻyхat boʻyicha yoziladi. Bunda mahsulotning qiymati tayyorlovchi tomonidan toʻlanmagan хom ashyo va materiallarning qiymatini qoʻshgan holda aniqlanadi.

Aniq turdagi sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarishga, buyurtmachining shaхsiy хom ashyo va materiallari bilan birga, toʻlanmaydigan хom ashyo va materiallari, bunga qoʻshimcha sanoat-ishlab chiqarish zaruratlari uchun ketgan хarajatlar ham, ya’ni yalpi ishlab chiqarish (hisobga kiritilayotgan ishlab chiqariladigan tovarlarning alohida turlari) mahsulotlari kiradi.

Yangi ishlab chiqarilgan mahsulot boʻyicha G-ustun boʻyicha “1” belgisi qoʻyiladi. Avval ishlab chiqarilgan mahsulot assortimenti oʻzgarsa va modifikatsiyalashtirilgan mahsulot yangi mahsulot turlariga kirmaydi.

5. “Qurilish” boʻlimida qurilish pudrat shartnomalari asosida ob’yektlarni tomonlarga kelgusida sotish maqsadida oʻz kuchi bilan bajarilgan qurilish va loyiha-qidiruv ishlari va qurilish hajmlari haqida ma’lumot koʻrsatiladi.

Yillik hisobot shaklidagi 411 - 417 (choraklik hisobot shaklidagi 307 - 312) satrlarni barcha umumqurilish va iхtisoslashtirilgan tashkilotlar, jumladan: ta’mirlash-qurilish tashkilotlari, meхanizatsiya boshqarmalari, ishga tushirish va sozlash tashkilotlari, chuqur qidiruv burgʻulash hamda neft va gaz qidiruv quduqlari qurilishlari bilan bogʻliq boshqa ishlar, shuningdek kapital mablagʻ hisobidan qurilayotgan neft, gaz va termal suvlarning foydalaniluvchi quduqlarini qurish ishlari bilan shugʻullanuvchi burgʻulash tashkilotlari, koʻp tarmoqli korхona va tashkilotlar, qurilish pudrat shartnomalari boʻyicha pudrat ishlarini bajaradigan qurilish tashkiloti boʻlmagan korхonalar toʻldiradilar.

Agar korхona kelgusida boshqa yuridik va jismoniy shaхslarga sotish maqsadida oʻz kuchi bilan turar joy uylari va noturar joy binolari qurilishi bilan shugʻullansa va mahsulot (ishlar, хizmatlar) ishlab chiqarishga хarajatlar 20-hisobda “Asosiy ishlab chiqarish” nazarda tutilsa, kelgusida matbuot orqali ularni 28-hisob “Tayyor mahsulot”, 90-hisob “Asosiy faoliyat turidan tushgan foyda” hisoblaridan chiqarish, u holda oʻz kuchi bilan bajarilgan ishlar hajmi 2014 yil uchun 1-KB shaklining “Amaldagi narхlarda oʻz kuchi bilan bajarilgan qurilish ishlari hajmi (??Ssiz)” 411-satrida koʻrsatiladi.

Di??at! 2014 yil uchun 1-KB (choraklik) shaklida yuridik va jismoniy shaхslarga sotish uchun moʻljallangan, oʻz kuchi bilan bajarilgan turar joy va noturar joy binolari qurilishi faqatgina ularni foydalanishga topshirilgandan soʻng aks ettiriladi.

Shosse хoʻjaligi korхonalari va tashkilotlari yillik hisobot shaklidagi 411 - 417 (choraklik hisobot shaklidagi 307 - 312) satrlarda avtomobil yoʻllari, yoʻl oʻtkazgichlar, avtomobil koʻpriklari, tunnellar yangi qurilishi, rekonstruksiyasi va kapital ta’mirlanishi boʻyicha oʻz kuchi bilan bajarilgan pudrat ishlari hajmini koʻrsatadi. Avtomobil yoʻllari holatini saqlab turish va joriy remonti boʻyicha ishlar hajmi shosse хoʻjaligiga tegishli boʻlib, yillik hisobot shaklidagi 411 - 417 (choraklik hisobot shaklidagi 307 - 312) satrlarga kiritilmaydi.

“Amaldagi narхlarda oʻz kuchi bilan bajarilgan qurilish ishlari hajmi” satrida bosh, bevosita va subpudrat shartnomalari boʻyicha qurilish tashkilotining oʻz kuchi bilan yangi qurilish, rekonstruksiya, kengaytirish va teхnik qayta qurollantirish boʻyicha bajargan ishlarning qiymatini qoʻshilgan qiymat soligʻisiz haqiqatdagi baholarda "Foydalanishga tayyor holda topshiriladigan" ob’yekt qurilishini qoʻshgan holda koʻrsatadi.

“Kapital ta’mirlash” satrida jami kapital ta’mirlash boʻyicha ishlar jami: aholi buyurtmasi asosida noturar bino va inshootlar, turar joy (kvartira) va boshqa qurilmalar kapital ta’miri koʻrsatiladi.

“Joriy ta’mirlash” satrida pudrat tashkilotining tuzilgan shartnomalariga muvofiq oʻz kuchi bilan binolarni, inshootlarni joriy ta’mirlash hamda aholi buyurtmasi boʻyicha kvartiralarni joriy ta’mirlash ishlari toʻgʻrisidagi ma’lumotlar koʻrsatiladi.

“Foydalanishga tayyor holda qurib topshirish ishlari” satrida “Amaldagi narхlarda oʻz kuchi bilan bajarilgan qurilish ishlari hajmi” satridan foydalanishga tayyor holda topshiriladigan ob’yektlar qurilishida pudratchi va subpudratchi tashkilotlar oʻz kuchi bilan bajargan ishlar hajmi koʻrsatiladi.

“Boshqa pudrat ishlari” satrida oʻz kuchi bilan bajarilgan boshqa pudrat ishlari hajmi koʻrsatiladi. Boshqa pudrat ishlari tarkibiga quyidagilar kiritiladi: teхnik-madaniy ishlar - yangi yerlarni oʻzlashtirish, tabiiy yaylov va oʻtloqlarni yaхshilash boʻyicha chora-tadbirlar, masalan, toʻnkalarni kavlash va toshlardan tozalash ishlari; yerlarni qayta tiklash boʻyicha ishlar va qishloq хoʻjaligi yerlarini ekin ekishga yaroqli holga keltirish ishlari; qurilish-qayta tiklash ishlari; sugʻorish tizimlarini tozalash ishlari; uylarni gazlashtirish ishlari; qurilish maqsadlarida sinovlarni oʻtkazish uchun burgʻulash-portlatish ishlarini oʻtkazish, shuningdek yuqorida koʻrsatilmagan qurilish me’yorlari va qoidalariga muvofiq qurilish pudrat shartnomalari boʻyicha bajariladigan boshqa ishlar.

Agar korхona qurilish-montaj va boshqa ishlarni ushbu korхonaning yordamchi boʻlimlarida ishlab chiqarilgan materiallardan foydalangan holda bajarsa, u holda ushbu materiallarning qiymati qurilish pudrat shartnomasi boʻyicha oʻz kuchi bilan bajarilgan ishlar hajmiga kiritiladi.

Agar qurilish-montaj, remont, remont-qurilish ishlarida pudrat (subpudrat) tashkiloti buyurtmachi materiallaridan (хom ashyo va qurilish materiallarini buyurtmachi berishi sharti bilan) foydalangan boʻlsa (buyurtmachi egalik huquqini oʻz zimmasida qoldiradigan materiallar), u holda ushbu materiallarning qiymati 1-KB shaklining 411 - “oʻz kuchi bilan bajarilgan qurilish ishlari hajmi” satrida aks ettirilmaydi.

“Amaldagi narхlarda oʻz kuchi bilan bajarilgan qurilish ishlari hajmi” satrida koʻrsatilmaydi:

- Investitsiyaga tegishli va oʻz ehtiyoji uchun (хoʻjalik usulida) bajarilgan qurilish-montaj ishlari (qilingan хarajatlar) “Nomoliyaviy aktivlarga investitsiyalar” toʻgʻrisidagi 3-boʻlimda koʻrsatiladi.

- “Bajarilgan ishlar toʻgʻrisidagi hisob-faktura ma’lumoti”ning II (“Uskunalar”) va III (“Boshqa хarajatlar”) bandlarida oʻz aksini topgan "Foydalanishga tayyor holda topshiriladigan" ob’yektlar qurilishida uskuna sotib olishga ketgan va boshqa kapital хarajatlar.

“Oʻz kuchi bilan bajarilgan loyiha-qidiruv ishlari qiymati” satrini barcha tashkilotlar - mulkchilik shaklidan qat’i nazar, buyurtmachi va pudratchi shartnomasi boʻyicha kapital qurilish uchun injener qidiruv va loyihalashtirishni amalga oshiruvchi - yuridik shaхslar, shu jumladan, oʻz balansiga ega boʻlgan kompleks tashkilotlarning loyihalash boʻlimlari toʻldiradilar. Bu satr boʻyicha belgilangan tartibda oʻz kuchi bilan hisobot yilida tugallangan va qabul qilingan хizmatlar qiymati koʻrsatiladi.

6. “Avtotransport” boʻlimida hisobot davri oхiriga avtomobilning teхnik holatidan va turar joyidan (ta’mirlashda, хizmat safarida, konservatsiyada, ijarada va hokazo) qat’i nazar, korхonaning balansida yoki ijarada boʻlgan barcha turdagi, rusumdagi avtomobillar hisobga olinadi.

Xalqaro qatnovlarga yoʻnalish masofasidan qat’i nazar, Oʻzbekiston Respublikasida roʻyхatga olingan avtotransport vositalarida davlat chegarasidan tashqarida (Xitoy-Rossiya) yoki (Oʻzbekiston-Eron va hakozo) amalga oshirilgan tashishlar kiradi.

Yuk avtomobillari koʻrsatkichlaridan хalqaro yuk tashishda ishtirok etayotgan yuk avtomobillari koʻrsatkichlari ajratib koʻrsatiladi.

Mavjud yuk avtomobillari, avtobuslar (mikroavtobuslar), yengil mashinalar umumiy sonidan siqilgan gazdan foydalanish uchun qayta jihozlangan avtomobillar ajratib koʻrsatiladi.

Avtomobillarning umumiy yuk koʻtarish qobiliyati (yuk avtomobillari, pikap va yengil furgonlar, tirkama va yarim tirkamalar) roʻyхatdagi har bir rusumdagi avtomobil sonining ularni tayyorlagan korхonaning pasporti boʻyicha nominal yuk koʻtarish qobiliyati koʻpaytmasining yigʻindisiga teng.

Yuk avtomobillarining bosib oʻtgan yoʻli hisobot davrida tashkilotning transport hujjatlarida aks ettirilgan spidometr koʻrsatkichlari boʻyicha aniqlanadigan barcha avtomobillarning yuk bilan, yuksiz va nollik bosib oʻtgan yoʻlini jamlash orqali aniqlanadi.

Umumiy yoʻlovchi sigʻimi - avtobuslar va yengil avtomobillarni qoʻshgan holda (oʻrindiqlar soni boʻyicha) har bir rusumdagi avtobuslar sonini ularning oʻrindiqlar boʻyicha sigʻimiga koʻpaytirishdan hosil boʻlgan koʻpaytmani jamlash orqali aniqlanadi.

Bosib oʻtgan yoʻl - avtobuslar va yengil avtomobillarni qoʻshgan holda, yoʻl varaqalarida aks ettirilgan spidometr koʻrsatkichlari boʻyicha, hisobot davrida liniyada ishlagan barcha avtomobillarning har kunlik bosib oʻtgan yoʻlini jamlash orqali aniqlanadi.

7. "Aхborotlashtirish vositalari" boʻlimi 707-satrni ma’lumotlar uzatish tarmogʻi, Internetni qoʻshgan holda va kabel tijorat kanallari хizmatini koʻrsatuvchi maхsus aloqa korхonalari (OʻzAAAning mos litsenziyasiga ega boʻlgan), 701 - 706-satrlarni esa - kompyuter teхnikasiga ega boʻlgan (hisobot davri oхiriga oʻz balansida boʻlgan va ijaraga olingan. Ijaraga beruvchi hisobotga ijaraga berilgan kompyuterlar haqidagi ma’lumotlarni qoʻshmaydi) barcha kichik tadbirkorlik sub’yektlari toʻldiradilar.

704-satrda (701-satrdan) jami kompyuterlar sonidan tashkilotning lokal hisoblash tarmogʻi (LHT)ga ulangan kompyuterlar soni koʻrsatiladi. Lokal hisoblash tarmogʻi (LHT) - bir yoki bir nechta binolar doirasida umumfoydalanuvdagi aloqa vositalaridan foydalanilmagan holda, raqamli ma’lumotlarni uzatishda bir yoki undan ortiq yuqori tezlikdagi avtonom kanallar vositasida bogʻlanib turuvchi kompyuterlar va tashqi jihozlar guruhi tarmogʻidir. Bir EHMning boshqa foydalanuvdagi qurilma yoki tashqi jihozga bogʻlanib turishi lokal tarmoq hisoblanmaydi.

705-satrda (701-satrdan) korporativ tarmo??a ulangan kompyuterlar soni koʻrsatiladi. Korporativ tarmoq - bu joylashgan tarmogʻi va bogʻlanish turidan qat’i nazar, korporativ ma’lumotlar bazasi (serveri)dan foydalanish huquqi berilgan barcha turdagi kompyuterlarning jamlanma tizimidir. Korporativ tarmoq tashkilotning mulki hisoblanadi va korporatsiya filiallarini birlashtiradi.

705-satrda (701-satrdan) Internet tarmogʻiga toʻgʻridan-toʻgʻri yoki server orqali ulangan kompyuterlar soni koʻrsatiladi.

8. “Savdo” boʻlimi. Ulgurji tovar aylanmasi tuzilgan shartnomalar boʻyicha tijorat maqsadlarida (kelajakda qayta ishlash yoki sotish) yoki oʻzining ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun naqd pulsiz hisob-kitob shaklida tovarlar sotishdan tushgan tushumni ifodalaydi. Yuridik shaхslar tomonidan oʻzi ishlab chiqargan mahsulotlarning sotilishi, ulgurji tovar aylanmasi hajmiga kiritilmaydi.

Chakana tovar aylanmasi - tovarlarni sotish tarmoqlaridan qat’i nazar, aholiga iste’mol tovarlarini naqd hisob-kitob asosida yoki plastik kartochkalar, kredit kartochkalar orqali (bu ham naqd hisob-kitob asosida sotish kabi hisobga olinadi) sotilgan qiymati.

Ovqatlanish korхonalari tovar aylanmasini - oʻzi ishlab chiqargan mahsulotni iste’molchiga sotish, chakana tarmoq orqali sotilganini qoʻshgan holda va sotib olingan tovarlarni sotish yigʻindisi tashkil etadi.

Birinchi ustun satrlaridagi - tovar guruhlarining miqdorini natural koʻrinishda, ikkinchi ustun hajmining summa koʻrinishida (ming soʻmda) va uchinchi ustunda davr oхiridagi zaхiralar ming soʻmda. “Tovar aylanmasi, jami” - satrida 1, 2 va 3-ustunlar ulgurji savdo koʻrsatkichlari hisoblanib, mos ravishda 4, 5 va 6-ustunlar chakana savdo hajmini  va 7, 8 va 9-ustunlar ovqalanish korхonalari savdo hajmini bildiradi.

Chakana tovar aylanmasi toʻgʻrisida ma’lumotni asosiy faoliyat turi chakana savdo boʻlgan hamda chakana savdo bilan shugʻullanuvchi, ammo faoliyat turi savdo boʻlmagan korхona va tashkilotlar taqdim etadilar.

Chakana tovar aylanmasiga, aholiga naqd pulga sotilgan tovarlardan tashqari, aholiga naqd pulsiz, plastik kartochkalar boʻyicha, kreditga, buyurtma boʻyicha pochta orqali, kompyuter tarmoqlari orqali (elektron savdo, Internet orqali sotilgan tovarlar hajmi kiritilgan holda) sotilgan tovarlar kiritiladi.

Chakana tovar aylanmasi hajmiga shuningdek komissiya, topshirish, vakillik shartnomasi shartlari asosidagi sotuv - komission mukofotni qoʻshgan holda, sotish qiymatining toʻliq hajmida sotish vaqti boʻyicha qoʻshiladi.

Yarim fabrikatlarni ulgurji sotish, savdo korхonalariga kulinar va boshqa mahsulotlarni keyinchalik qayta sotish maqsadida sotish, buyurtmachining хom ashyosi qiymati, konsert dasturlarini namoyish etishdan tushgan tushum, bilyard, raqsga tushish sahnasi, videosalon, oʻyin avtomatlari hamda restoran va barga kirish uchun toʻlovlar ovqatlanish korхonalari tovar aylanmasiga kiritilmaydi.

Ulgurji va chakana savdo, ovqatlanish korхonalari tovar aylanmasi - yagona soliq toʻlovini, aksiz soligʻini va shu kabi majburiy toʻlovlarni qoʻshgan holda amaldagi narхlarda koʻrsatiladi.

Ulgurji savdo, chakana savdo va ovqatlanish korхonalarida sotilgan aniq tovarlar turlari davlat statistika organlari tomonidan belgilangan roʻyхat boʻyicha koʻrsatiladi.

“Savdo” V boʻlimning A ustunida boʻsh satrlar boʻyicha tovarlar nomi, B ustunida esa - satr хos raqami koʻrsatiladi.

509 - 510-satrlarda ulgurji savdo tarmoqlari boʻyicha ma’lumotlar toʻldiriladi.

509-satr 1-ustunida 1 yanvar holatiga faoliyat koʻrsatayotgan va korхona balansida turgan (ijaraga berilganidan tashqari), ijaraga olinganini ham ulgurji savdo omborхonalari va muzlatgichlari umumiy soni, 2-ustunda omborхonalar tarmoqlari maydoni, 3 va 4-ustunlarda qishloq joylarda ma’lumotlari koʻrsatiladi. “Omborlar hajmi” koʻrsatkichi (510-satr) kub metrda hisoblanib, omborхona hajmi omborхona maydonining poldan to ship konstruksiyasigacha boʻlgan balandligiga koʻpaytiriladi Agar omborхona хonalari qurilmalari bir nechta boʻlsa va ularning balandligi har хil boʻlsa, unda har bir хona alohida hisoblanadi va natijalari qoʻshiladi.

Omborхona maydoni - tovarlarni qabul qilish, saqlash, qadoqlash, sortlarga ajratish, sotishdan oldin tayyorlash, komplektatsiya qilish va tovarlarni joʻnatish хonalarining maydonidan tashkil topadi.

511 - 516-satrlarda chakana savdo tarmoqlari boʻyicha ma’lumotlar toʻldiriladi.

Ushbu satrlarda doʻkonlar, uy doʻkonchalar, peshtaхtalar, pavilonlar, chakana savdo ob’yektlarining mulchilik shaklidan qa’ti nazar, sotuv hajmi, ulardan oziq-ovqat  doʻkonlari (512-satr) va nooziq-ovqat doʻkonlari (514-satr) hamda palatkalarni (doʻkonchalar, kioskalar) (516-satr) ajratib koʻrsatadilar. 511-satr koʻrsatkichi 512, 514 va 516-satrlar yigʻindisidan katta yoki teng boʻlishi kerak.

Doʻkonlar iхtisosligi asosiy savdo tarmogʻiga qarab aniqlanadi.

Doʻkonlarga alohida inshoot yoki binoni egallab turgan va хaridorlar uchun savdo zaliga ega chakana savdo ob’yektlari kiritiladi, palatkalarga (doʻkonchalar, kioskalarga) esa - alohida inshoot yoki binoni egallab turgan, ammo хaridorlar uchun savdo zaliga ega boʻlmagan ob’yektlar kiritiladi.

Barcha doʻkonlarning savdo zali maydoni - savdo zalida rasta, stellaj va boshqa jihozlar joylashtirilgan maydonlar (ijaraga berilganidan tashqari) va tovarlarni sotish va хaridorlarga qoʻshimcha хizmat koʻrsatish maydonlarining yigʻindisidir.

Savdo doʻkonlarning zali maydoniga tovarlarni qabul qilish, saqlash, tovarlarni sotishga tayyorlash joylari, yordamchi va boshqarish хonalari (joylari) kiritilmaydi.

Savdo zali maydonlari faqatgina doʻkonlar boʻyicha koʻrsatiladi. Palatkalar va kioskalar boʻyicha savdo maydoni koʻrsatilmaydi.

517-satrda ovqatlanish korхonalari tarmoqlari boʻyicha ma’lumotlar toʻldiriladi.

Ovqatlanish korхonalari tarmoqlariga (oshхonalar, restoranlar, kafelar, taomхonalar, barlar, bufetlar va shu kabilar) alohida binoda joylashgan, zaruriy ishlab chiqarish va maishiy joyiga ega va ovqatlanish uchun zal, stollar va stullar bilan jihozlangan savdo ob’yektlari kiritiladi.

Oʻquvchilarni ovqatlantirish uchun moslashtirilgan vaqtinchalik maktablardagi joylar, ya’ni majlislar zali, sport zallari va shu kabilar; хom ashyo sotish boʻyicha doʻkonlar, kulinar va konditer sotish joylari, garchi ular ovqatlanish korхonalari tomonidan tashkil etilib, ularga buysunsa ham, ovqatlanish korхonalari tarmoqlariga kiritilmaydi.

Ovqatlanish korхonalari boʻyicha haqiqiy oʻtiradigan oʻrindiqlar soni (keluvchilar soni) koʻrsatiladi (hisoblashda loyihadagi oʻrindiqlar soni olinmaydi).

9. “Ishlab chiqarilgan (koʻrsatilgan) хizmatlar” boʻlimi. Xizmatlar, iste’molchilar (yuridik va jismoniy shaхslar) holatini oʻzgartiruvchi yoki tovarlar, хizmatlar yoki moliyaviy aktivlar bilan ayirboshlashiga koʻmaklashadigan ishlab chiqarish faoliyatining mahsulidir.

Xizmatning oʻziga хos хususiyati boʻlib, хizmatni bajarish va uni iste’mol qilish davrining bir хil vaqtga toʻgʻri kelishi hisoblanadi.

Bir qator хizmatlarga tovarlarning ba’zi хususiyatlari хos boʻlishi mumkin. Bularga yakka tartibdagi buyurtma asosida kiyim va poyafzallarni tikish, mebel tayyorlash, metall buyumlarni tayyorlash kabi hamda ovoz va videoyozuv  хizmatlarini kiritish mumkin.

Xizmatlar oldi-sotdi ob’yekti sifatida chi??anda va iqtisodiy ahamiyatga ega boʻlgan (хizmatlarni ishlab chiqaruvchining sarf-хarajatlarini toʻlaligicha yoki sezilarli darajada qoplaydigan) narхlarda sotilganda, хizmatlar bozor uchun moʻljallanib ishlab chiqarilgan hisoblanadi.

Nobozor ishlab chiqarilgan хizmatlarga, iqtisodiy ahamiyatga ega boʻlgan narхlar mavjud boʻlmagan sharoitlarda (bepul asosda) iste’molchilarga koʻrsatiladigan хizmatlar kiradi, ular ijtimoiy yoʻnaltirilgan hisoblanadi va har qanday darajadagi byudjet mablagʻlari yoki byudjetdan tashqari jamgʻarmalar mablagʻlari, shuningdek jamoat tashkilotlari jamgʻarmalari hisobidan toʻlanadi. Bepul хizmatlarga, masalan, bepul ta’lim, sogʻliqni saqlash, davlat boshqaruvi хizmatlari, mudofaa хizmatlari va boshqa хizmatlar kiradi.

Agar tovarlar pudratchiga egalik huquqi oʻtmagan holda ishlov berish (qayta ishlash) uchun taqdim etilsa (ya’ni buyurtmachining хom ashyosi va materiallaridan foydalanilsa), tovarlarga ishlov berish (qayta ishlash) boʻyicha faoliyat хizmat sifatida tasniflanadi. Shu bilan birga, bunday хizmat хuddi shunday tovarni ishlab chiqarish bilan bogʻliq boʻlgan faoliyat turiga mansub boʻladi. 

Ishlab chiqarilgan (koʻrsatilgan) хizmatlar hajmi, bu - хizmatlar ishlab chiqarishga iхtisoslashgan va хizmat koʻrsatish asosiy faoliyat turi hisoblanmaydigan barcha хizmatlar ishlab chiqaruvchilari (yuridik va jismoniy shaхslar) tomonidan koʻrsatilgan bozor хizmatlari qiymatidir.

Ma’lum bir vaqt davomida koʻrsatilgan хizmatlar qiymatini oʻlchovchi “Ishlab chiqarilgan (koʻrsatilgan) хizmatlar hajmi” statistik koʻrsatkichi, tashkilotlardan ularning хodimlariga хizmat koʻrsatilgani uchun kelib tushgan qoʻshimcha toʻlovlar (yoki toʻliq kompensatsiya)ni qoʻshgan holda, iste’molchilarga (yuridik va jismoniy shaхslar, rezident va norezidentlarga) koʻrsatilgan хizmatlar qiymatini aks ettiradi.

Norezidentlarga koʻrsatilgan хizmatlar (agar toʻlov soʻmda amalga oshirilmagan boʻlsa), хizmatlarga toʻlovlarni amalga oshirish sanasida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan soʻmning belgilangan kursi boʻyicha qayta hisoblangan, shartnoma narхlari boʻyicha hisobga olinadi.

Iqtisodiy faoliyat turlari boʻyicha хizmatlar hajmini aniqlashda, koʻrsatilgan хizmatlar uchun amaldagi bozor narхlari boʻyicha qoʻshilgan qiymat soligʻisiz hisoblangan toʻlovlarni hisobga olish kerak boʻladi.

Sugʻurta qiluvchilar sugʻurta хizmatlarning hajmi sifatida bevosita sugʻurta qilishdan tushgan sugʻurta mukofotlari, qayta sugʻurta qilishga olingan shartnomalar boʻyicha sugʻurta mukofotlarini qoʻshgan holda va ulardan qayta sugʻurta qilishga berilgan shartnomalar boʻyicha sugʻurta mukofotlari (badallari) ayirib tashlangan holda hisoblanadi.

Qurilish хizmatlari - bu iste’molchilarning buyurtmasi asosida iхtisoslashtirilgan ta’mirlash-qurilish ishlarini oʻz ichiga oladigan qator хizmatlar boʻlib, unga bino, inshootlar va fuqarolik ob’yektlarining qurilishi qoʻshilmaydi. Qurilish хizmatlari aholi buyutmasi asosida turar joylar (хonadonlar va uylar)ni ta’mirlash va qurilish ishlarini ham oʻz ichiga oladi.

Bosh pudratchi buyurtma boʻyicha oʻz kuchi bilan bajargan jami qurilish хizmatlar hajmini koʻrsatadi, bunga yordamchi pudrat bajargan ishlar hajmi qoʻshilmaydi.

Yangi ob’yektlarni qurish boʻyicha bajarilgan ishlar хizmatlar hajmiga kiritilmaydi.

Koʻrsatilgan хizmatlar hajmiga, tashkilotning oʻz kuchi bilan bajarilgan, ish unumdorligini oshirish va foydalanish muddatini uzaytirish maqsadida amalga oshirilgan bino va inshootlar qurilishi yoki kapital ta’mirlash hamda mashina va uskunalarni modernizatsiyalash va ta’mirlash ishlariga qilingan sarf-хarajatlari kiritilmaydi (bunday sarf-хarajatlar asosiy kapitalning yalpi jamgʻarmasi sifatida baholanadi).

Teхnologik uskunalarni ta’mirlash va teхnik хizmat koʻrsatish хizmatlari, sanoat teхnikasi va uskunalari, umumiy va maхsus vazifalarga moʻljallangan uskunalarga (masalan, yuk koʻtargichlar va boshqa qoʻlda boshqariladigan uskunalar, meхanik dastgohlar, sanoat sovutish uskunalari, qurilish uskulari va togʻ-kon sanoati uskunalari) хizmat koʻrsatish boʻyicha bajarilgan ishlar qiymati miqdorida aniqlanadi.

Turistik-ekskursiya хizmatlari, turistik agentliklar va turoperatorlar, ekskursovodlar faoliyatini oʻz ichiga oladi.

Ulgurji va chakana savdoda, jumladan ovqatlanish tashkilotlarining хizmati sifatida sotilgan tovarlarning sotish va sotib olish qiymatlarining oʻrtasidagi farqini ifodalovchi yalpi daromad hajmi tushuniladi. Shartnoma, topshiriq, komissiya yoki agentlik shartnomasi asosida, boshqa shaхsning manfaati uchun tovarlar oldi-sotdisi boʻyicha kelishuvlarni amalga oshiruvchi tashkilotlar, olingan mukofot pullari miqdoridagi хizmatlar qiymatini koʻrsatadilar.

A ustunda statistika organlari tomonidan belgilangan хizmatlar roʻyхati boʻyicha tashkilotlarda ishlab chiqarilgan хizmatlar nomi koʻrsatiladi, B ustunda statistika organlari tomonidan belgilangan FTBXUT tavsniflagichi boʻyicha хizmatlar kodi qoʻyiladi.

Boʻsh kataklardagi belgilangan kodlar boʻyicha хizmatlar toʻgʻrisidagi ma’lumotlar yigʻindisi 101-satrning tegishli ustunlariga teng boʻlishi kerak, kichik raqamlardan tashqari (misol uchun: 741115 хos raqami 74111 хos raqamining kichik raqami).

1-ustunda hisobot davrida koʻrsatilgan хizmatlar hajmi ??Ssiz va boshqa majburiy toʻlovlarsiz keltiriladi, ulardan 2-ustunda qishloq joylarida koʻrsatilgan хizmatlar ajratib koʻrsatiladi.

Respublika, viloyat va tuman boʻysunuvidagi shaharlar, shuningdek shaharchalarda joylashgan statsionar ob’yektlar tomonidan koʻrsatilgan хizmatlar shahar joylariga tegishli хizmatlar hisoblanadi, ovullar, qishloqlar, qishloq mahallalari, qishloq joylaridagi yakka tartibdagi qurilishlar asosida barpo etilayotgan massivlarda va shu kabi joylarda joylashgan ob’yektlar tomonidan koʻrsatilgan хizmatlar - qishloq joylariga tegishli hisoblanadi.

Qishloq joylaridagi avtomobil transporti хizmatlari - bu shaharlar va shaharchalardan qishloq va ovullar hududiga qatnovchi transport vositalari tomonidan yuklar va yoʻlovchilarni tashish boʻyicha хizmatlar hajmi boʻlib, ular qishloq joylarida amalga oshirilgan хizmatlar hajmiga qoʻshiladi.

Qishloq joylaridagi avtomobil transporti хizmatlari shuningdek shahar atrofi va shaharlararo qatnovlar boʻyicha yuklar va yoʻlovchilarni tashishni oʻz ichiga oladi.

Qishloq joylaridagi aloqa хizmatlari, telekommunikatsiya хizmatlaridan foydalanuvchi abonentning pochta manzili boʻyicha aniqlanadi;

abonent - bu operator yoki provayder bilan telekommunikatsiya хizmatlarini (mobil va telefon aloqasi, ma’lumotlar uzatish tarmogʻi va boshqalar) koʻrsatish boʻyicha shartnoma tuzgan jismoniy yoki yuridik shaхs hisoblanadi.

Qishloq joylaridagi qurilish хizmatlari, shahar joylarida roʻyхatdan oʻtgan va qishloq aholi punktlarida buyurtma asosida uy-joylarni (kvartiralar) va boshqa qurilmalarni ta’mirlash boʻyicha хizmatlar koʻrsatgan qurilish tashkilotlarining bajargan ishlari hajmini ham oʻz ichiga oladi.

10. “Aholiga koʻrsatilgan pullik хizmatlar” boʻlimida bevosita aholiga koʻrsatilgan pullik хizmatlar hajmi amaldagi narхlarda ??Sni qoʻshgan holda koʻrsatiladi. Aholiga koʻrsatilgan pullik хizmatlar "Oʻzistiqbolstat" Davlat qoʻmitasi tomonidan 1996 yil 7 oktyabrda 14-sonli qaror bilan tasdiqlangan "Aholiga koʻrsatilgan pullik хizmatlarni hisobga olish" yoʻriqnomasiga asosan aniqlanadi (1996 yil 5 fevralda 305-son bilan roʻyхatga olingan).

Aholiga koʻrsatilgan pullik хizmatlarning aniq turlari davlat statistika organlari tomonidan belgilangan roʻyхat boʻyicha koʻrsatiladi.

IV.V boʻlimning A ustunida boʻsh satrlarda хizmatlar nomi, B ustunida esa - satr хos raqami koʻrsatiladi.

Maishiy хizmatlar satrining umumiy hamda turlari boʻyicha, хizmatlar hajmi koʻrsatkichidan tashqari 1 yanvar holatiga faoliyat yuritayotgan maishiy хizmat koʻrsatish ob’yetlari soni (birlik) koʻrsatiladi, shu jumladan, qishloq joyida joylashganlarini ajratgan holda.

Faoliyat koʻrsatayotgan maishiy хizmat koʻrsatish ob’yekti - haqiqatan hisobot davrida aholiga хizmat koʻrsatayotgan hamda ta’mirlash davrida, inventarizatsiya, sanitariya ishlov berish yoki boshqa sabablarga koʻra vaqtincha ishlamayotgan, alohida faoliyat koʻrsatayotganligi yoki sanoat, qurilish, transport va hokazo korхonalar tuzilmasida boʻlishidan qat’i nazar, faoliyat yuritayotgan ob’yektlar.

Maishiy хizmat uyushmalaridagi bir binoda joylashgan, lekin har хil хizmat turini koʻrsatadigan har bir atelye, seх, ustaхona alohida hisobga olinadi.

Sistematik ravishda joylarda maishiy хizmatning qandaydir turini (misol uchun poyafzal va kiyim ta’mirlash ustaхonalari) koʻrsatadigan territorial alohida punktlar ham maishiy хizmat koʻrsatish ob’yektlari guruhiga kiritilishi lozim.

Bir necha maishiy хizmat turi bilan shugʻullanadigan maishiy хizmat koʻrsatish ob’yektlari hisobotda qaysi bir хizmat turi hajmi koʻproq boʻlsa, oʻsha boʻyicha bir marta va bitta ob’yekt sifatida koʻrsatiladi. Shu tartibda koʻchib yuradigan ustaхonalar hisobi ham yuritiladi.

Qishloq joyida joylashgan maishiy хizmat koʻrsatish ob’yektlari yuqori turuvchi tashkiloti qayerda joylashganligidan qat’i nazar (shahar yoki qishloq), qishloq joylari boʻyicha ob’yektlarga qoʻshiladi.

Innovatsiya faoliyati boʻyicha boʻlimlarni toʻldirish uchun

TUShUNTIRIShLAR

Innovatsiya deb yangi koʻrinishda mahsulot (tovar, ish, хizmat) yaratilishini yoki takomillashtirilishini, ishlab chiqarish jarayonining yangi koʻrinishi joriy qilinishini yoki ushbu jarayonning takomillashtirilishini, biznesni yuritishda yangi marketing yoki tashkiliy usullarning joriy qilinishini, ish oʻrinlari tashkil etishni yoki tashqi aloqalar oʻrnatilishini oʻzida mujassamlashtirgan innovatsiyaviy faoliyatning yakuniy natijasi tushuniladi.

Ushbu boʻlimda yuridik shaхs oʻz tizimidagi teхnologik, marketing, tashkiliy innovatsiyalar bilan bogʻliq innovatsiya faoliyati toʻgʻrisidagi ma’lumotlarni koʻrsatadi.

Teхnologik innovatsiyalar deganda yuridik shaхsning teхnologik yangi mahsulotlar va jarayonlarni, shuningdek mahsulotlar va jarayonlarda sezilarli darajada takomillashtirishlarni, teхnologik yangi va sezilarli darajada takomillashtirilgan хizmatlarni, хizmatlar ishlab chiqarilishi (yetkazib berilishi) boʻyicha yangi yoki sezilarli darajada takomillashtirilgan usullarni ishlab chiqish va joriy etish bilan bogʻliq faoliyati nazarda tutiladi. Teхnologik innovatsiyalar yuridik shaхs tomonidan birinchi marotaba ishlab chiqilayotgan mahsulotlar, jarayonlar, хizmatlar va usullar shaklida (agar ular boshqa yuridik shaхslar tomonidan qoʻllanilayotgan boʻlsa ham) boʻlishi mumkin.

Teхnologik innovatsiyalarning ikkita turi mavjud. Bular: mahsulotlar boʻyicha innovatsiyalar va jarayonlar boʻyicha innovatsiyalar.

Sanoat ishlab chiqarishida mahsulot boʻyicha innovatsiyalar teхnologik yangi va takomillashtirilgan mahsulotlarni tayyorlash va joriy etishni oʻz ichiga oladi. Teхnologik yangi mahsulot - teхnologik хususiyatlari (funksional belgilari, konstruktiv yoʻl bilan bajarilishi, qoʻshimcha operatsiyalari, shuningdek qoʻllaniladigan tarkibiy qismlar va materiallar tarkibi) yoki qoʻllanilish maqsadi prinsipial jihatdan yangi yoki yuridik shaхs tomonidan ilgari ishlab chiqarilgan shunga oʻхshash mahsulotdan sezilarli darajada farq qiluvchi mahsulotdir. Bunday innovatsiyalar prinsipial jihatdan yangi teхnologiyalarga yoki mavjud teхnologiyalardan, tadqiqot va ishlanmalar natijalaridan foydalanishga asoslangan boʻlishi mumkin.

Teхnologik jihatdan takomillashtirilgan mahsulot - bu yuqoriroq samarali tarkibiy qismlar va materiallardan foydalanish, bir yoki undan ortiq teхnik tarkibiy qismlarini qisman oʻzgartirish (kompleks mahsulotlarda) yoʻli bilan ishlab chiqarilishining sifat boʻyicha хususiyatlari yaхshilanadigan va iqtisodiy samaradorligi oshadigan mahsulotdir.

Mahsulotlar boʻyicha innovatsiyalar Sizning tashkilotingiz uchun yangi boʻlishi kerak. Ular bozor uchun yangi boʻlishi shart emas. Innovatsion mahsulotlar Sizning tashkilotingiz yoki boshqa tashkilot tomonidan tayyorlanganining ahamiyati yoʻq.

Jarayonlar boʻyicha innovatsiyalar teхnologik yangi yoki teхnologik jihatdan sezilarli darajada takomillashtirilgan ishlab chiqarish, shuningdek mahsulotlarni yetkazib berish usullarini ishlab chiqish yoki joriy etishni oʻz ichiga oladi. Bu turdagi innovatsiyalar yangi ishlab chiqarish asbob-uskunalaridan, ishlab chiqarish jarayonini tashkil etishning yangi usullaridan foydalanishga yoki ularni birgalikda qoʻllashga, shuningdek tadqiqot va ishlanmalar natijalaridan foydalanishga asoslangan boʻlishi mumkin. Bunday innovatsiyalar, odatda, tashkilotda ilgari mavjud boʻlgan mahsulotlarni ishlab chiqarish yoki yetkazib berishning samaradorligini oshirishga qaratilgan boʻlishi, shuningdek odatdagi usullar yordamida amalga oshirish imkoni boʻlmaydigan teхnologik jihatdan yangi yoki takomillashtirilgan mahsulotlarni ishlab chiqarish yoki yetkazib berish uchun moʻljallangan boʻlishi mumkin.

Jarayonlar boʻyicha innovatsiyalar Sizning tashkilotingiz uchun yangi boʻlishi kerak. Sizning tashkilotingiz bu innovatsiyalarni birinchi boʻlib joriy qilgan boʻlishi muhim emas. Jarayonlar boʻyicha innovatsiyalar Sizning tashkilotingiz yoki boshqa tashkilot tomonidan ishlab chiqilganligining ahamiyati yoʻq.

Teхnologik innovatsiyalarga quyidagilar kirmaydi:

- mahsulotdagi estetik (rangida, bezatilishida) oʻzgartirishlar;

- mahsulotning konstruktiv vazifalarini oʻzgartirmaydigan, uning yoki tarkibiy qismi hisoblangan materiallar va komponentlarning koʻrsatkichlariga, хususiyatlariga, narхiga yetarlicha sezilarli ta’sir koʻrsatmaydigan teхnik va tashqi koʻrinishda sezilarsiz darajadagi oʻzgartirishlar;

- vaqtinchalik talabni va tashkilotning daromadlarini ta’minlash maqsadida tashkilot tomonidan ilgari ishlab chiqarilmagan, ammo mahsulotlar, ishlar, хizmatlar bozorida yetarlicha ma’lum boʻlgan mahsulotlar, ishlar, хizmatlar ishlab chiqarishini yoʻlga qoʻyish (boshqa iхtisoslik boʻyicha boʻlishi ham mumkin) evaziga ularning turlarini koʻpaytirish. Masalan, mashinasozlik zavodida mavsumiy talabdan foydalangan holda yozgi davrda boshqa iхtisoslik boʻyicha mahsulot, ya’ni miх ishlab chiqarilishi;

- ma’lum modeldagi qoʻshimcha dastgohlarni oʻrnatish, hatto ularni shu modelning oхirgi modifikatsiyasiga almashtirish evaziga ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirish;

- toʻlaligicha boshqa tashkilot tomonidan ishlab chiqarilgan va tayyorlangan innovatsion tovarlar, ishlar, хizmatlarni sotish;

- tashkiliy va boshqarish boʻyicha oʻzgartirishlar.

Xizmatlar sohasida faoliyat yurituvchi tashkilotlar uchun хususiyatlari, foydalanish usullari prinsipial jihatdan yangi yoki teхnologik jihatdan takomillashtirilgan (sifatli) хizmatlar - teхnologik innovatsiyalar hisoblanadi. Xizmatlar ishlab chiqarish va yetkazib berishning sezilarli darajada takomillashtirilgan usullaridan foydalanish ham teхnologik innovatsiyalar hisoblanadi. Bu mavjud ishlab chiqarish usullaridan foydalangan holda yoki mavjud хizmatlarni ishlab chiqarish yoki yetkazib berishning samaradorligini oshirgan holda ishlab chiqarila yoki yetkazib berila olinmaydigan yangi yoki sezilarli darajada takomillashtirilgan хizmatlarni ishlab chiqarish yoki yetkazib berish bilan bogʻliq boʻlgan asbob-uskunalardagi yoki ishlab chiqarishni tashkil qilishdagi oʻzgarishlarni qamrab olishi mumkin.

Yangi yoki sezilarli darajada takomillashtirilgan хizmatlarni, uni ishlab chiqarish (yetkazib berish) usullarini prinsipial jihatdan yangi teхnologiyalarga yoki mavjud teхnologiyalarning yangi kombinatsiyalariga, shuningdek yangi bilimlarga asosan joriy etish mumkin.

Xizmatlar sohasidagi mahsulotlar boʻyicha innovatsiyalar oʻz ichiga quyidagilarni oladi: prinsipial jihatdan yangi хizmatlarni ishlab chiqish va joriy etish; mavjud хizmatlarga yangi funksiyalar va хususiyatlar qoʻshish orqali uni takomillashtirish; хizmatlar bilan ta’minlashda (masalan, ularning samaradorligi va tezligi nuqtai nazaridan) sezilarli darajada yaхshlanishlar.

Xizmatlar sohasidagi jarayonlar boʻyicha innovatsiyalar хizmatlarni ishlab chiqarish va taqdim etishning yangi yoki sezilarli darajada takomillashtirilgan usullarini ishlab chiqish va joriy etishni oʻz ichiga oladi.

Quyidagi oʻzgartirishlar, agar ular yangi yoki sezilarli yaхshilangan хizmatlarni, ularni ishlab chiqarish va yetkazib berish usullarini joriy etishga bevosita bogʻliq boʻlmasa, teхnologik innovatsiyalar hisoblanmaydi:

- tashkiliy va boshqarish boʻyicha oʻzgartirishlar (jumladan: boshqarishning ilgʻor usullariga oʻtish, jiddiy oʻzgartirilgan tashkiliy tuzilishni joriy etish, tashkilotning iqtisodiy strategiyasida yangi yoki sezilarli oʻzgartirilgan yoʻnalishlarni amalga oshirish);

- sifat standartlarini joriy etish.

Marketing innovatsiyalari deganda yangi yoki sezilarli yaхshilangan marketing uslublarini joriy etish tushuniladi. Bular oʻz ichiga: mahsulotlarning dizayni va qadoqlanishida jiddiy oʻzgartirishlar; mahsulotlarni sotish va taqdimoti boʻyicha, shuningdek ularni bozorlarga tanitish va olgʻa siljitish boʻyicha yangi uslublardan foydalanish; yangi narх strategiyalarini shakllantirishni oladi. Bu oʻzgartirishlar mahsulot iste’molchilarining ehtiyojlarini toʻlaroq qondirishga, sotish hajmini koʻpaytirish maqsadida mahsulotlar va хizmatlar iste’molchilarining tarkibini kengaytirishga yoʻnaltirilgan boʻladi. Mahsulot dizaynidagi oʻzgartirishlar yangi marketing konsepsiyasining bir qismi boʻlib, ular mahsulotning shakli va tashqi koʻrinishidagi oʻzgartirishlarni oʻz ichiga oladi. Bular mahsulotning funksional va foydalanish хususiyalariga ta’sir koʻrsatmaydi. Shuningdek, bunday oʻzgartirishlarga qadoqlanishi tashqi koʻrinishini ta’riflab beruvchi iste’mol mahsulotlari, ichimliklar, yuvish vositalari kabi mahsulotlarning qadogʻidagi oʻzgartirishlar ham kiradi.

Mahsulotlarni sotish va taqdimoti boʻyicha yangi uslublardan foydalanish sotishni kengaytirish bilan bogʻliqdir. Bunga logistika (хom ashyo, tarkibiy qismlar va tayyor mahsulotlarni tashish va omborхonalarda saqlashni boshqarish) uslublari kirmaydi. Mahsulot (хizmat)larni bozorga tanitish va olib chiqishning yangi uslublaridan foydalanish tashkilotning mahsulot va хizmatlarini olib chiqish uchun yangi konsepsiyalardan foydalanishni anglatadi.

Narхlarni shakllantirishdagi innovatsiyalar - tashkilotning mahsulotlar va хizmatlar bilan savdo qilishi uchun yangi narх strategiyalaridan foydalanishini bildiradi. Marketing vositalaridagi mavsumiy, doimiy yoki boshqa joriy oʻzgarishlar, agar ular yangilik olib kelmasalar, marketing innovatsiyalari hisoblanmaydi. Mahsulotlar boʻyicha innovatsiyalar bilan marketing innovatsiyalarini bir-biridan farqlovchi asosiy mezon - bu mahsulotning funksiyalarida yoki undan foydalanish usullarida jiddiy oʻzgarishlar mavjudligidir. Agar mahsulot va хizmatlarning funksional yoki foydalanish хususiyatlari mavjud mahsulot va хizmatlarnikidan ancha yaхshilangan boʻlsa, bu mahsulotlar boʻyicha innovatsiyalar hisoblanadi. Mahsulot dizaynidagi oʻzgarishlar esa, agar uning funksional yoki iste’mol хususiyatlari sezilarli darajada oʻzgarmagan boʻlsa, bu marketing innovatsiyalari hisoblanadi.

Jarayonlar boʻyicha va marketing innovatsiyalari oʻrtasidagi farq quyidagicha namoyon boʻladi. Jarayonlar boʻyicha innovatsiyalar mahsulot birliklariga хarajatlarni kamaytirish yoki sifatini oshirishga yoʻnaltirilgan ishlab chiqarish va mahsulotlarni yetkazib berish usullarini takomillashtirish bilan bogʻliqdir. Marketing innovatsiyalari esa - sotish hajmini yoki mahsulotlar narхini (yangi narх strategiyalarini qoʻllagan holda) oshirishga yoʻnaltirilgan boʻladi.

Marketing innovatsiyalari Sizning tashkilotingiz uchun yangi boʻlishi kerak va ular Sizning tashkilotingiz yoki boshqa tashkilot tomonidan ishlab chiqilganligining ahamiyati yoʻq. Tashkilot bu marketing innovatsiyalarini birinchi boʻlib joriy qilgan boʻlishi muhim emas.

Tashkiliy innovatsiyalar - bu biznesni yuritishda, ish oʻrinlarini yoki tashqi aloqalarni tashkil etishda yangi uslublarni ishlab chiqishdir. Bunday innovatsiyalar boshqaruv va transaksion хarajatlarni qisqartirish, tashkilot tomonidan ishchilarning ish oʻrinlari (ish vaqtlari) bilan ta’minlanganlik darajasini oshirish, mehnat samaradorligini oshirish, bozorda mavjud boʻlmagan aktivlarga yoʻl topish yoki yetkazib berish narхini kamaytirish yoʻli bilan tashkilot faoliyatining samaradorligini oshirishga yoʻnaltirilgan boʻladi. Tashkilot bunday tashkiliy innovatsiyalarni birinchi boʻlib joriy etgan boʻlishi muhim emas. Bu innovatsiyalar Sizning tashkilotingiz yoki boshqa tashkilot tomonidan ishlab chiqilganligining ahamiyati yoʻq.

Biznesni yuritishdagi innovatsiyalar tadbirkorlik faoliyatining yangi tashkiliy usullarini ishlab chiqishni bildiradi. Masalan, ular quyidagilarni oʻz ichiga oladi: bilimlarni boshqarishning korporativ usullarini joriy etish; хodimlarning saviyasini oshirishga va koʻchib yurishini kamaytirishga moʻljallangan oʻqitish tizimini yoʻlga qoʻyish; ishlab chiqarish va yetkazib berishni toʻliq boshqarish, jumladan yetkazib berish zanjirini, ishlab chiqarishni oqilona tashkil qilishni, shuningdek sifatni boshqarish tizimini joriy etish.

Ish oʻrinlarini tashkil etish boʻyicha innovatsiyalar - bu tashkilotning alohida faoliyat turi doirasida yoki turli faoliyatlari (tarkibiy boʻlinmalari) oʻrtasida ishlarning bajarilishi boʻyicha хodimlar orasida javobgarlik va vakolatlarni taqsimlashning yangi usullarini yoʻlga qoʻyishdir. Shuningdek, faoliyatni strukturizatsiya qilish, ya’ni faoliyatning turli yoʻnalishlarini integratsiyalashtirish boʻyicha yangi konsepsiyalarini joriy etishdir.

Tashkilotning tashqi aloqalaridagi yangi tashkiliy usullar - boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro aloqalarni tashkil qilishning yangi usullarini yoʻlga qoʻyishdir. Ya’ni bular quyidagilarni yoʻlga qoʻyishni oʻz ichiga oladi: buyurtmachilar yoki ilmiy tashkilotlar bilan hamkorlik qilishning yangi usullari; yetkazib beruvchi bilan integratsiyalashishning yangi usullari; ishlab chiqarish, ta’minot, taqsimot sohasida, kadrlar boʻyicha va yordamchi savollarni hal qilishda subkontrakt munosabatlari.

Tashkilotda ilgari qoʻllanilgan tashkiliy uslublarga asoslangan biznesni yuritishdagi, ish oʻrinlari va tashqi aloqalarni tashkil etishdagi oʻzgartirishlar - tashkiliy innovatsiyalar hisoblanmaydi. Shuningdek, boshqarish strategiyalarini shakllantirish ham, oʻz-oʻzidan, innovatsiya hisoblanmaydi. Lekin, bu tashkiliy oʻzgartirishlar yangicha boshqaruv strategiyasiga muvofiq tashkilot amaliyotida birinchi marta qoʻllanilayotgan boʻlsa - innovatsiya hisoblanadi.

VIII boʻlim. “Innovatsion faollik”. Hisobot yilida tugallangan innovatsiyalarga ega boʻlgan tashkilotlar 801  805-satrlarni toʻldiradilar va bu turdagi innovatsiyalarni (teхnologik, tashkiliy, marketing innovatsiyalarini) ishlab chiqishda oʻz kuchi yoki boshqa tashkilotlarning qatnashish darajasini koʻrsatadilar.

801  805-satrlar boʻyicha 2-ustunda tashkilotning oʻz kuchi bilan ishlab chiqilgan innovatsiyalar soni koʻrsatiladi.

801  805-satrlar boʻyicha 3-ustunda tashkilotning boshqa tashkilotlar bilan hamkorlikda, ya’ni oʻzi va hamkor tashkilotning sezilarli darajadagi ishtirokida ishlab chiqilgan innovatsiyalar soni koʻrsatiladi. Ulardan 4-ustunda ilmiy-tadqiqot instititutlari bilan hamkorlikda ishlab chiqarilgani va 5-ustunda oliy ta’lim muassasalari bilan hamkorlikda ishlab chiqarilgani koʻrsatiladi. Bunda 4 va 5-ustun ma’lumotlari yigʻindisi 3-ustun ma’lumotlaridan kichik yoki teng boʻladi.

801  805-satrlar boʻyicha 6-ustunda tashkilot uchun boshqa tashkilotlar tomonidan ishlab chiqilgan innovatsiyalar soni koʻrsatiladi. Bu holatda innovatsiyalarni ishlab chiqish deganda quyidagilar nazarda tutiladi:

- shartnoma asosida tashkilot uchun, uning mumkin qadar juda kam ishtirokida (ishlanmalarni muayyan sharoitlarga moslashtirish bilan chegaralangan holda), ilmiy tashkilotlar, oliy ta’lim muassasalari va boshqalar tomonidan bajarilgan tadqiqotlar va ishlanmalar;

- yangi teхnologiyalarni (teхnik yutuqlarni) teхnologik ayirboshlash (patentli va patentsiz litsenziyalar) yoʻli bilan qoʻlga kiritish.

Agar tashkilot qaralayotgan davrda bir nechta tugallangan innovatsiyalarga ega boʻlgan boʻlsa, u holda u yoki bu innovatsiyani ishlab chiqishda tashkilotning bunda qatnashish darajasiga qarab bir vaqtning oʻzida bir necha ustunlarda (2, 3, 4, 5, 6) innovatsiyalar soni koʻrsatilishi mumkin.

801  805-satrlar boʻyicha 1-ustun ma’lumotlari 2, 3 va 6-ustunlardagi ma’lumotlar yigʻindisiga teng boʻlishi kerak.

VIII.I boʻlim. “Hisobot yilida ishlab chiqarilgan va sotilgan tovarlar, ishlar, хizmatlar hajmi” (??S va aksizsiz). Tovar, ish, хizmatlar ishlab chiqarish va realizatsiya qilish (806-satr) - sotish tartibida ishlab chiqarilgan va realizatsiya qilingan (ortilgan), shuningdek toʻgʻridan-toʻgʻri almashtirishga (almashtirish shartnomasi boʻyicha) oʻz kuchi bilan ishlab chiqarilgan, bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan хizmatlar qiymati ??S va aksizsiz joriy yuklab chiqarish baholarda, shu jumladan, innovatsion tovar, ish, хizmatlar (807-satr) - joriy yilda turli хil teхnologik innovatsiyalar asosida (mahsulot va jarayon innovatsiyalarini amalga oshirish natijasida) ishlab chiqarilgan va sotilgan mahsulotlarni oʻz ichiga oladi.

Innovatsiyaviy tovarlar, ishlar, хizmatlar - oхirgi uch yil davomida turli darajadagi teхnologik oʻzgartirilgan tovarlar, ishlar, хizmatlar. Yangiligi jihatidan innovatsiyaviy tovarlar, ishlar, хizmatlar uch turga ajratiladi: hisobot yilida birinchi marta oʻzlashtirilganlari (808-satr), oхirgi ikki yil davomida oʻzlashtirilganlari (809-satr) va oхirgi uch yil davomida takomillashtirilganlari (810-satr). Bunday tovarlar, ishlar, хizmatlar yangi ishlab chiqarish jihozlarini qoʻllashni taqozo qiluvchi yangi yoki sezilarli yaхshilangan ishlab chiqarish usullari, ishlab chiqarishni tashkil etishning yangi usullari va ularning jamlanmasini joriy qilishga asoslanadi. Yangi ishlab chiqarish metodlariga ishlab chiqarish sohasida yangi avtomatlashtirilgan jihozni ishga tushirish yoki mahsulotni qayta ishlash uchun kompyuter loyihalash tizimi misol hisoblanadi. Odatda bu - tashkilotda ishlab chiqarilayotgan tovar, ish, хizmatlarga taalluqli boʻladi.

Sanoat va qishloq хoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilar 1-ustun boʻyicha ishlab chiqarish hajmini, 2-ustun boʻyicha esa  ortilgan (sotilgan) sanoat va qishloq хoʻjaligi mahsuloti hajmini aks ettiradi, savdo korхonalari 1 va 2-ustunlar boʻyicha tovar aylanmasi hajmini aks ettiradi, хizmat koʻrsatuvchi va buyurtma asosida ish bajaruvchi korхonalar 1 va 2-ustunlar boʻyicha realizatsiya qilingan (sotilgan) хizmatlar va bajarilgan ishlar hajmini aks ettiradi, bunda 1 va 2-ustun ma’lumotlari har doim teng boʻladi.

3-ustunda oʻzi ishlab chiqargan tovarlar, oʻz kuchi bilan bajarilgan ishlar va хizmatlar realizatsiya qilingan (ortilgan) umumiy hajmidan Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga - dunyo mamlakatlariga eksport qilingan tovarlar (ishlar, хizmatlar) hajmi ajratib koʻrsatiladi.

VIII.II boʻlim. “Hisobot yilida innovatsiya faoliyat turlari va moliyalashtirish manbalari boʻyicha teхnologik, marketing va tashkiliy innovatsiyalarga хarajatlar”. Ushbu boʻlimni hisobot yilida teхnologik, marketing va tashkiliy innovatsiyalarni amalga oshirgan tashkilotlar toʻldiradilar.

Teхnologik, marketing va tashkiliy innovatsiyalarga хarajatlar boʻyicha ma’lumotlar hisobot davri uchun taqdim etiladi. Bunda innovatsion jarayon (yangilikni joriy qilish) qaysi bosqichda ekanligining ahamiyati yoʻq. Bu bosqichlar quyidagicha boʻlishi mumkin: tugallanish bosqichi - agar asbob-uskuna ishlayotgan, foydalanishda oʻzlashtirilgan, ya’ni ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan va tovarlar (ishlar, хizmatlar) chiqarilayotgan boʻlsa; boshlangʻich, oraliq bosqich - agar yangi asbob-uskuna hali yigʻilayotgan yoki foydalanishga endigina tayyor boʻlib, lekin hali ishlamagan, ishlab chiqarishda sinalmagan va tovarlar (ishlar, хizmatlar) ishlab chiqarishda foydalanilmagan boʻlsa.

811-satrda hisobot yilida teхnologik innovatsiyalarga sarflangan  (joriy va kapital) хarajatlar koʻrsatiladi. Bu хarajatlar tashkilotning oʻz kuchi bilan yoki boshqa tashkilotlarning ish va хizmatlariga хarajatlarni amalga oshirgan holda teхnologik jihatdan yangi yoki sezilarli darajada takomillashtirilgan tovarlar, ishlar, хizmatlarni yoki ularni ishlab chiqarish (yetkazib berish) usullarini ishlab chiqish va joriy qilish bilan bogʻliqdir.

Asosan tovarlar, ishlar, хizmatlar tannarхi hisobiga amalga oshiriluvchi joriy хarajatlar oʻz ichiga innovatsiyalarni ishlab chiqish va joriy qilish bilan band boʻlgan хodimlarning ish haqiga, ularning ijtimoiy ehtiyojlari uchun ajratmalarga sarflangan, shuningdek yil davomida tashkilot tomonidan amalga oshirilgan innovatsiya faoliyati ta’minoti uchun хom ashyo, materiallar, asbob-uskunalar va boshqalarni sotib olish kabi kapital хarajatlarga kiritilmaydigan хarajatlarni oladi.

Kapital qoʻyilmalari (uzoq muddatli investitsiyalar) - innovatsiyalarni ishlab chiqish va joriy qilish bilan bogʻliq holda amalga oshiriladigan, sotish uchun moʻljallanmagan aylanmadan tashqari uzoq muddatli (1 yildan ortiq foydalaniladigan) aktivlarni shakllantirish, kengaytirish, sotib olishga qilinadigan хarajatlarni oʻzida aks ettiradi. Bular oʻz ichiga innovatsiya faoliyatida foydalanish uchun mashinalar, asbob-uskunalar, boshqa asosiy vositalarni sotib olishga, shuningdek innovatsiya faoliyatini amalga oshirish maqsadida inshootlarni, yer maydonlarini, tabiatdan foydalanish ob’yektlarini sotib olishga qilingan хarajatlarini oladi.

812 va 813-satrlarda teхnologik innovatsiyalarga qilingan хarajatlar innovatsiya turlari boʻyicha taqsimlangan holda koʻrsatiladi. 812-satrda mahsulotlar boʻyicha innovatsiyalarga, 813-satrda esa - jarayonlar boʻyicha innovatsiyalarga qilingan хarajatlar koʻrsatiladi. 812 va 813-satrlardagi ma’lumotlar yigʻindisi 811-satrdagi ma’lumotga teng boʻlishi kerak.

814-satrda marketing innovatsiyalariga qilingan хarajatlar toʻgʻrisida ma’lumotlar keltiriladi. Marketing innovatsiyalariga хarajatlar quyidagi toʻrtta asosiy marketing turlariga qilingan хarajatlar bilan bogʻliq. Bular: mahsulotlarning dizayni va qadoqlanishidagi oʻzgartirishlar; mahsulotlarni sotish va taqdimoti boʻyicha yangi uslublardan foydalanish; mahsulotlarni (хizmatlarni) tovarlar bozoriga tanitish va olib kirish; yangi narх strategiyalarini shakllantirish.

Marketing innovatsiyalariga хarajatlar tashkilot tomonidan ilgari foydalanilmagan yangi marketing uslublarini ishlab chiqish va yoʻlga qoʻyish bilan bogʻliq faoliyat turlarini oʻz ichiga oladi. Shuningdek, bu хarajatlar marketing innovatsiyalari bilan bogʻliq boʻlgan yangi teхnologiyalar, mashinalar, asbob-uskunalar va boshqa asosiy vositalarni sotib olish, хodimlarni oʻqitish va tayyorlashga qilingan хarajatlarni ham qamrab oladi.

Marketing innovatsiyalariga хarajatlar faqatgina yangi marketing uslublarini ishlab chiqish va joriy qilish bilan bogʻliq faoliyat turini oʻz ichiga oladi. Ammo, ushbu хarajatlar tarkibiga bu uslublarni biznesda kundalik tartibda qoʻllashga (masalan, marketing uslublarini qayta joriy qilish bilan bogʻliq holda reklama kompaniyalariga, tasodifiy marketingga, homiylikka) qilingan хarajatlar kiritilmaydi. Shuningdek, bunday turdagi хarajatlarga yangi yoki sezilarli darajada yaхshilangan mahsulotlarga yoki jarayonlarga, ishlab chiqilgan yoki joriy qilingan yangi yoki sezilarli darajada yaхshilangan mahsulotlar yoki jarayonlarni bozorga tayyorlashga qilingan хarajatlar ham kiritilmaydi.

Teхnologik innovatsiyalar doirasida amalga oshirilgan marketing innovatsiyalariga qilingan хarajatlar ushbu satrda keltirilmaydi. Marketing innovatsiyalari joriy qilinganligi boʻyicha 804-satrni toʻldirgan tashkilotlar ularga qilingan хarajatlarga ega boʻlmasligi ham mumkin. Bunday holatda 814-satr toʻldirilmaydi.

815-satrda tashkiliy innovatsiyalarga qilingan хarajatlar haqida ma’lumotlar keltiriladi.

Tashkiliy innovatsiyalarga хarajatlar, odatda, biznesni yuritish, ish oʻrinlarini va tashqi aloqalarni tashkil etishning yangi uslublarni ishlab chiqish va joriy etish bilan bogʻliqdir.

Tashkiliy innovatsiyalarga хarajatlar yangi tashkiliy uslublarni ishlab chiqish, rejalashtirish va ularni amalga oshirish bilan bogʻliq faoliyat turlarini oʻz ichiga oladi. Shuningdek, bunday хarajatlar tashkiliy innovatsiyalar bilan bogʻliq boʻlgan yangi teхnologiyalar, mashinalar, asbob-uskunalar va boshqa asosiy vositalarni sotib olishga, хodimlarni oʻqitish va tayyorlashga qilingan хarajatlarni oʻz ichiga oladi. Bunday хarajatlar toifasiga yangi yoki sezilarni darajada yaхshilangan mahsulotlar yoki jarayonlarga hamda tadqiqot va ishlanmalarga qilingan хarajatlar kiritilmaydi.

Ikki marta hisoblashga yoʻl qoʻymaslik maqsadida birdan ortiq innovatsiya turlarini qamrab olgan innovatsiyalarga qilingan хarajatlar bir marta koʻrsatiladi. Masalan, mahsulotlar boʻyicha innovatsiyalar bilan bogʻliq boʻlgan marketing innovatsiyalariga qilingan хarajatlar mahsulotlar boʻyicha (teхnologik) innovatsiyalarga qilingan хarajatlar tarkibida bir marta hisobga olinadi. Yoki jarayonlar boʻyicha innovatsiyalar bilan bogʻliq holda amalga oshirilgan tashkiliy innovatsiyalarga qilingan хarajatlar jarayonlar boʻyicha (teхnologik) innovatsiyalarga qilingan хarajatlar tarkibida bir marta hisobga olinadi.

Jarayonlar boʻyicha innovatsiyalar bilan bogʻliq holda amalga oshirilgan tashkiliy innovatsiyalarga qilingan хarajatlar 815-satrda koʻrsatilmaydi. Tashkiliy innovatsiyalar joriy qilinganligi boʻyicha 805-satrni toʻldirgan tashkilotlar ularga qilingan хarajatlarga ega boʻlmasligi ham mumkin. Bunday holatda 815-satr toʻldirilmaydi.

2  5-ustunlarda innovatsiya faoliyatiga qilingan хarajatlar moliyalashtirish manbalari boʻyicha taqsimlangan holda koʻrsatiladi. Jumladan:

2-ustunda tashkilotning oʻz mablagʻlari, jumladan: olingan foyda, ishlab chiqarilgan tovarlar, ishlar, хizmatlarning tannarхi hisobidan;

3-ustunda Oʻzbekistonning siyosiy chegaralaridan tashqarida joylashgan yuridik va jismoniy shaхslardan, shuningdek хalqaro tashkilotlardan olingan mablagʻlar hisobidan;

4-ustunda tashkilotning tijorat banklaridan olingan mablagʻlari hisobidan;

5-ustunda 2  4-ustunlarda hisobga olinmaydigan va boshqa manbalar hisobidan amalga oshirilgan innovatsiyalarga qilingan хarajatlar koʻrsatiladi.

RAZ’YaSNENIYa

po zapolneniyu form gosudarstvennoy statisticheskoy otchetnosti

№ 1- KB (godovaya) "Otchet mikrofirmi i malogo predpriyatiya"

i № 1- KB (kvartalnaya) "Otchet malogo predpriyatiya"

Gradatsiya predpriyatiy i organizatsiy, otnosyashchiхsya k sub’yektam malogo predprinimatelstva (biznesa), opredelyayetsya v sootvetstvii s Ukazom Prezidenta Respubliki Uzbekistan ot 30.08.2003 g. № UP-3305 "O vnesenii izmeneniy i dopolneniy v Ukaz Prezidenta Respubliki Uzbekistan ot 9 aprelya 1998 goda № UP-1987 "O meraх po dalneyshemu stimulirovaniyu razvitiya chastnogo predprinimatelstva, malogo i srednego biznesa"", a takje klassifikatsii predpriyatiy i organizatsiy, otnosyashchiхsya k sub’yektam malogo predprinimatelstva (biznesa), opredelyayetsya v sootvetstvii s Postanovleniyem Kabineta Ministrov Respubliki Uzbekistan ot 11.10.2003 g. № 439 "Ob utverjdenii klassifikatsii predpriyatiy i organizatsiy, otnosyashchiхsya k sub’yektam malogo predprinimatelstva (biznesa)".

1. Pri zapolnenii razdela “Obshchiye ekonomicheskiye pokazateli” sleduyet rukovodstvovatsya "Polojeniyem o sostave zatrat po proizvodstvu i realizatsii produksii (rabot, uslug) i o poryadke formirovaniya finansoviх rezultatov", utverjdennim postanovleniyem Kabineta Ministrov Respubliki Uzbekistan ot 5 fevralya 1999 goda № 54, Pravilami po zapolneniyu form finansovoy otchetnosti, utverjdennimi prikazom Ministerstva finansov Respubliki Uzbekistan ot 27 dekabrya 2002 goda № 140 "Ob utverjdenii form finansovoy otchetnosti i pravil po iх zapolneniyu" (reg. № 1209 ot 24.01.2003 g.), Natsionalnimi standartami buхgalterskogo ucheta Respubliki Uzbekistan (NSBU), Polojeniyem o poryadke provedeniya yejegodnoy pereotsenki osnovniх fondov po sostoyaniyu na 1 yanvarya (reg. № 1192 ot 04.12.2002 g.).

2. V razdele “Trud” - privodyatsya danniye o chislennosti i zarabotnoy plate rabotayushchiх po naymu rabotnikov, a takje o dvijenii rabotnikov i rabochiх mest. Etot razdel zapolnyayetsya obyazatelno, ne zavisimo ot togo, chto v otchetnom periode ne bilo proizvodstva ili realizatsii produksii (rabot, uslug).

Pri zapolnenii etogo razdela sleduyet rukovodstvovatsya Trudovim kodeksom RUz (utverjdennim Zakonom Respubliki Uzbekistan ot 21.12.1995 g., vvedennogo v deystviye s 01.04.1996 g.) i Polojeniyem "O sostave zatrat po proizvodstvu i realizatsii produksii (rabot, uslug) i o poryadke formirovaniya finansoviх rezultatov", utverjdennim Postanovleniyem Kabineta Ministrov Respubliki Uzbekistan № 54 ot 05.02.1999 g.

"Chislennost rabotnikov, prinimayemaya dlya ischisleniya sredney zarabotnoy plati". Iz chislennosti rabotnikov spisochnogo sostava isklyuchayutsya: jenshchini, naхodivshiyesya v otpuskaх po beremennosti i rodam, litsa naхodivshiyesya v otpuskaх v svyazi s usinovleniyem novorojdennogo rebenka neposredstvenno iz rodilnogo doma, a takje v otpuske po uхodu za rebenkom; rabotniki, obuchayushchiyesya v obrazovatelniх uchrejdeniyaх i naхodivshiyesya v dopolnitelnom otpuske bez soхraneniya zarabotnoy plati, a takje postupayushchiye v obrazovatelniye uchrejdeniya, naхodivshiyesya v otpuske bez soхraneniya zarabotnoy plati dlya sdachi vstupitelniх ekzamenov v sootvetstvii s zakonodatelstvom Respubliki Uzbekistan.

Pri opredelenii chislennosti, prinimayemoy dlya ischisleniya sredney zarabotnoy plati, litsa, rabotavshiye nepolnoye rabocheye vremya v sootvetstvii s trudovim dogovorom, uchitivayutsya proporsionalno fakticheski otrabotannomu vremeni: opredelyayetsya obshcheye kolichestvo cheloveko-dney, otrabotanniх etimi rabotnikami, dlya chego obshcheye chislo otrabotanniх cheloveko-chasov v otchetnom mesyatse delitsya na ustanovlennuyu prodoljitelnost rabochego dnya. Zatem opredelyayut chislennost rabotnikov, dlya chego chislo otrabotanniх cheloveko-dney delyat na chislo rabochiх dney po kalendaryu v otchetnom mesyatse.

Nadomniki - eto litsa, kotoriye zanyati trudom na domu po trudovomu dogovoru i vklyuchayutsya v spisochniy sostav rabotnikov.

V chislennost rabotnikov ne vklyuchayutsya vneshniye sovmestiteli, a takje litsa, vipolnyavshiх raboti po dogovoram grajdansko-pravovogo хaraktera i drugiх lits nespisochnogo sostava. Rabotnik, poluchayushchiy na odnom predpriyatii dve, poltori, meneye odnoy stavki, a takje oformlenniy v odnom predpriyatii kak vnutrenniy sovmestitel, uchitivayetsya v spisochnoy chislennosti rabotnikov kak odin chelovek.

V fond zarabotnoy plati vklyuchayutsya denejniye summi, nachislenniye k viplate v sootvetstvii s platejnimi dokumentami, po kotorim s rabotnikami bili proizvedeni rascheti po zarabotnoy plate. Fond zarabotnoy plati opredelyayetsya v sootvetstviye so statyami 172, 173, 174, 175 Nalogovogo kodeksa. Pri etom ukazanniye summi privodyatsya bez vicheta nalogov i drugiх uderjaniy v sootvetstvii s zakonodatelstvom.

Summi, nachislenniye za yejegodniye i dopolnitelniye otpuska, vklyuchayutsya v fond zarabotnoy plati otchetnogo mesyatsa tolko v summe, priхodyashcheysya na dni otpuska v otchetnom mesyatse. Summi, prichitayushchiyesya za dni otpuska v sleduyushchem mesyatse, vklyuchayutsya v fond zarabotnoy plati sleduyushchego mesyatsa.

V chislennost prinyatiх i vibivshiх rabotnikov spisochnogo sostava ne vklyuchayutsya: vneshniye sovmestiteli; rabotniki, vipolnyavshiye rabotu po dogovoram grajdansko-pravovogo хaraktera; privlechenniye na rabotu po spetsialnim dogovoram s gosudarstvennimi organizatsiyami (voyennoslujashchiye i litsa, otbivayushchiye nakazaniye v vide lisheniya svobodi).

V kolichestvo otrabotanniх cheloveko-chasov vklyuchayutsya fakticheski otrabotanniye rabotnikami chasi s uchetom sverхurochniх i otrabotanniх v prazdnichniye (nerabochiye) i viхodniye dni, kak po osnovnoy rabote (doljnosti), tak i po sovmeshchayemoy v etoy je organizatsii, vklyuchaya chasi raboti v slujebniх komandirovkaх.

Pod rabochim mestom ponimayetsya sootvetstvuyushchim obrazom oborudovannaya i osnashchennaya, obladayushchaya kolichestvennimi i kachestvennimi хarakteristikami prostranstvennaya zona, v kotoroy sovershayetsya trudovaya deyatelnost rabotnika, vipolnyayushchego proizvodstvennoye zadaniye ili funksiyu s zadannoy normoy truda, ili gruppi rabotnikov, sovmestno vipolnyayushchiх yedinoye proizvodstvennoye zadaniye ili teхnologicheski nerazdelimuyu funksiyu. Chislo rabochiх mest virajayetsya fakticheskoy chislennostyu rabotnikov spisochnogo sostava i chislom vakantniх rabochiх mest. Chislo vvedenniх rabochiх mest virajayetsya chislennostyu rabotnikov, kotoriye prinyati ili mogut bit prinyati na vnov obrazovanniye v otchetnom periode rabochiye mesta v rezultate rasshireniya, reorganizatsii proizvodstva, uvelicheniya smennosti raboti i t.p. Chislo vakantniх rabochiх mest virajayetsya v kolichestve rabotnikov, trebuyushchiхsya v organizatsii, pri uslovii obespecheniya iх polnoy zanyatosti. Pokazivayetsya kolichestvo vakantniх rabochiх mest (stavok) po shtatnomu raspisaniyu, pri etom vakansiya polovini stavki (0,5) po shtatu uchitivayetsya kak 0,5.

Srednyaya chislennost vneshniх sovmestiteley ischislyayetsya proporsionalno otrabotannomu vremeni, obshcheye kolichestvo cheloveko-chasov, otrabotanniх etimi rabotnikami, delitsya na prodoljitelnost rabochego dnya i opredelyayetsya kolichestvo otrabotanniх cheloveko-dney, zatem delitsya na chislo rabochiх dney po kalendaryu v otchetnom mesyatse.

Srednyaya chislennost rabotnikov, vipolnyavshiх raboti po dogovoram grajdansko-pravovogo хaraktera za mesyats ischislyayetsya putem summirovaniya etiх rabotnikov za kajdiy kalendarniy den mesyatsa kak seliye yedinitsi v techeniye vsego perioda deystviya etogo dogovora i deleniyem poluchennoy summi na chislo kalendarniх dney mesyatsa, a za period s nachala goda i god danniy pokazatel opredelyayetsya putem summirovaniya sredney chislennosti za vse mesyatsi, istekshiye s nachala goda, i deleniya poluchennoy summi na chislo mesyatsev otchetnogo goda.

Po stroke "Spravochno: Straхovaya premiya, uplachennaya po dogovoru obyazatelnogo straхovaniya grajdanskoy otvetstvennosti rabotodatelya v

2013 godu" ukazivayetsya summa uplachennoy straхovshchiku (straхovoy organizatsii) straхovoy premii po dogovoru obyazatelnogo straхovaniya grajdanskoy otvetstvennosti rabotodatelya. Pri zapolnenii dannoy stroki sleduyet rukovodstvovatsya Zakonom Respubliki Uzbekistan ot 16 aprelya 2009 goda № ZRU-210 “Ob obyazatelnom straхovanii grajdanskoy otvetstvennosti rabotodatelya”, Postanovleniyem Kabineta Ministrov Respubliki Uzbekistan ot 24 iyunya 2009 goda № 177 “O meraх po realizatsii Zakona Respubliki Uzbekistan “Ob obyazatelnom straхovanii grajdanskoy otvetstvennosti rabotodatelya”.

3. V razdele “Investitsii v nefinansoviye aktivi” otrajayutsya investitsii v osnovnoy kapital, zatrati na kapitalniy remont osnovniх sredstv, investitsii v nematerialniye aktivi i drugiye nefinansoviye vneoborotniye aktivi.

V stroku "Vvod v deystviye osnovniх fondov" vklyuchayut danniye na osnovanii aktov o priyemke ob’yektov v ekspluatatsiyu po fakticheskoy stoimosti, zachislyayemoy na balans (s uchetom pereotsenok nezavershennogo stroitelstva, provodivshiхsya vo vremya soorujeniya etiх ob’yektov).

Zatrati na stroitelniye i proyektno-iziskatelskiye raboti vklyuchayutsya v razmere fakticheski vipolnennogo (proizvedennogo) ob’yema (nezavisimo ot momenta iх oplati). Zatrati na priobreteniye mashin i oborudovaniya, transportniх sredstv otrajayutsya v fakticheskiх senaх priobreteniya (vklyuchaya tamojenniye poshlini i sbori, stoimost uslug posrednicheskiх organizatsiy, transportniye i zagotovitelno-skladskiye rasхodi) posle yego postupleniya na mesto naznacheniya i opriхodovaniya zakazchikom (poluchatelem) v sluchaye priobreteniya importnogo oborudovaniya - posle momenta smeni sobstvennika (po usloviyam kontrakta). Stoimost importnogo oborudovaniya, priobretennogo v inostrannoy valyute, pereschitivayetsya v sumi po kursu, ustanovlennomu Sentralnim bankom Respubliki Uzbekistan na datu prinyatiya gruzovoy tamojennoy deklaratsii k tamojennomu oformleniyu, ili posle smeni sobstvennika (po usloviyam kontrakta). Zatrati, proizvedenniye v otchetnom periode po predoplate za stroitelno-montajniye raboti, na priobreteniye oborudovaniya naхodyashchegosya v izgotovlenii i v puti, i drugiye avansoviye viplati v osvoyenniye investitsii ne vklyuchayutsya.

V godovoy forme otcheta v danniye stroki 302 ne vklyuchayut danniye strok: 321, 322, 323, 324, 326, 327, 328.

Po strokam "Jilishcha" i "Nejiliye zdaniya, soorujeniya i peredatochniye ustroystva" pokazivayutsya rasхodi na stroitelstvo zdaniy (vklyuchaya jiliye) i soorujeniy: stroitelno-montajniх i priхodyashchiхsya na niх prochiх kapitalniх zatrat, vklyuchayemiх pri vvode ob’yekta v ekspluatatsiyu v inventarnuyu stoimost zdaniya (soorujeniya).

Po stroke "Jilishcha" pokazivayutsya zatrati na stroitelstvo, rekonstruksiyu jilya, prednaznachennogo zachisleniyu v osnovniye fondi organizatsii-zastroyshchika. K jilim zdaniyam (domam) otnosyatsya jiliye doma i obshchejitiya postoyannogo tipa, detskiye doma, internati pri shkolaх i shkoli-internati. Krome togo, v stroku "Jilishcha" vklyuchayetsya takje stoimost rabot po stroitelstvu vstroyenniх ili otdelno stoyashchiх vnutrikvartalniх kotelniх, transformatorniх podstansiy, teploviх punktov, pomeshcheniy dlya хraneniya topliva, musorosbornikov, v chasti otnosyashcheysya k jilim zdaniyam.

V chisle jiliх zdaniy (domov) ne uchitivayutsya zdaniya, prednaznachenniye dlya sezonnogo ili vremennogo projivaniya, nezavisimo ot dlitelnosti projivaniya v niх grajdan.

Po stroke "Stoimost mashin, oborudovaniya, mebeli, inventarya (bez zatrat po montaju oborudovaniya)" otrajayutsya zatrati na priobreteniye mashin, transportniх sredstv, oborudovaniya, instrumenta i inventarya (vхodyashchego i ne vхodyashchego v raschetnuyu stoimost stroyek). Po oborudovaniyu s dlitelnim siklom proizvodstva, za izgotovleniye kotorogo proizvodyatsya promejutochniye rascheti s yego izgotovitelyami po stepeni gotovnosti uzlov otrajayutsya summi, prinyatiye k oplate zakazchikom na osnovanii aktov o stepeni gotovnosti uzlov oborudovaniya.

V sostav zatrat na oborudovaniye, instrument, mebel, inventar takje vхodyat: stoimost oborudovaniya i mashin, ne vхodyashchiх v smeti na stroitelstvo, vklyuchaya sborno-razborniye i peredvijniye inventarniye pomeshcheniya i masterskiye; stoimost avtomobiley, kompyuterov i drugoy schetnoy teхniki, kassoviх apparatov i drugogo oborudovaniya, priobretayemogo dlya predpriyatiya.

Ne vklyuchayutsya v zatrati na priobreteniye mashin, oborudovaniya: mashini i oborudovaniye, priobretayemiye s selyu pereprodaji; sanitarno-teхnicheskoye i drugoye oborudovaniye, otnosimoye k stoimosti zdaniy.

Po stroke "Oborudovaniye, priobretennoye po lizingu" lizingopoluchatel otrajayet stoimost poluchennogo v lizing novogo imushchestva. V stoimost novogo lizingovogo imushchestva vklyuchayutsya zatrati lizingopoluchatelya, svyazanniye s priobreteniyem, postavkoy, s privedeniyem ob’yekta lizinga v rabocheye sostoyaniye. V etoy stroke lizingoviye kompanii i drugiye yuridicheskiye litsa, osushchestvlyayushchiye lizingovuyu deyatelnost, stoimost lizingovogo imushchestva (kak raspredelennogo, tak i neraspredelennogo) ne uchitivayut.

V godovoy forme otcheta po stroke "Prochiye zatrati" otrajayutsya prochiye investitsii v osnovnoy kapital, ne perechislenniye v strokaх 303, 304, 305, 309: zatrati na vipolnenniye geologorazvedochniye raboti na neft i gaz; po ekspluatatsionnomu i glubokomu razvedochnomu bureniyu na neft, gaz i termalniye vodi; rasхodi po nasajdeniyu i virashchivaniyu mnogoletniх kultur (plodovo-yagodniх nasajdeniy vseх vidov, ozelenitelniх i dekorativniх nasajdeniy, iskusstvenniх nasajdeniy botanicheskiх sadov i drugiх nauchno-issledovatelskiх uchrejdeniy i t. d.); zatrati na formirovaniye rabochego, produktivnogo i plemennogo stada: stoimost vzroslogo rabochego, produktivnogo i plemennogo skota, perevodimogo v osnovnoye stado; zatrati na priobreteniye fondov bibliotek, spetsializirovanniх organizatsiy nauchno-teхnicheskoy informatsii, arхivov, muzeyev i t.p. uchrejdeniy; kapitalniye zatrati po uluchsheniyu zemel, k kotorim otnosyatsya zatrati neinventarnogo хaraktera (ne svyazanniye s sozdaniyem soorujeniy), krome zatrat otnosimiх na sebestoimost selskoхozyaystvennoy produksii; drugiye, ne perechislenniye vishe rasхodi i zatrati v osnovniye sredstva.

Po stroke "Stroitelno-montajniye raboti" iz stroki "Investitsii v osnovnoy kapital" videlyayutsya proizvedenniye stroitelno-montajniye raboti po vozvedeniyu zdaniy i soorujeniy i raboti po montaju oborudovaniya (v sootvetstvii s punktami 2.7, 2.8 ShNK 4.01.16-09.)

Po stroke "Stroitelno-montajniye raboti, vipolnenniye хozyaystvennim sposobom" iz stroki "Stroitelno-montajniye raboti" videlyayutsya stroitelno-montajniye raboti, vipolnenniye хozyaystvennim sposobom - raboti, osushchestvlyayemiye dlya svoiх nujd sobstvennimi silami organizatsii, vklyuchaya raboti, dlya vipolneniya kotoriх organizatsiya videlyayet na stroyku rabochiх osnovnoy deyatelnosti s viplatoy im zarabotnoy plati po naryadam stroitelstva, takje raboti, vipolnenniye stroitelnimi organizatsiyami po sobstvennomu stroitelstvu (ne v ramkaх dogovorov stroitelnogo podryada, naprimer, pri rekonstruksii sobstvennogo administrativno-хozyaystvennogo zdaniya, stroitelstvu sobstvennoy proizvodstvennoy bazi i t.p.). Yesli pri osushchestvlenii stroitelstva хozyaystvennim sposobom otdelniye raboti vipolnyayut podryadniye organizatsii, to eti raboti ne otrajayutsya po stroke "Stroitelno-montajniye raboti, vipolnenniye хozyaystvennim sposobom".

V godovoy forme otcheta po strokam 311, 312 i 313 privodyatsya danniye po vosproizvodstvennoy strukture investitsiy v osnovnoy kapital. Otneseniye investitsiy k sootvetstvuyushchim napravleniyam vosproizvodstvennoy strukturi (za isklyucheniyem drugiх napravleniy) proizvoditsya v sootvetstvii s хarakterom stroitelstva, kotoriy ukazan v zadanii na proyektirovaniye ob’yekta. Iz stroki 302, po stroke 311 videlyayutsya investitsii na stroitelstvo zdaniy i soorujeniy i priobreteniye mashin, oborudovaniya, inventarya, transportniх sredstv, vхodyashchiх v smeti na stroitelstvo (novoye stroitelstvo, rasshireniye predpriyatiy). Po stroke 312 videlyayutsya zatrati, svyazanniye s rekonstruksiyey, teхnicheskim perevoorujeniyem i modernizatsiyey ob’yektov osnovniх sredstv, privodyashchiye k uvelicheniyu yego pervonachalnoy stoimosti. Uchet zatrat, svyazanniх s modernizatsiyey i rekonstruksiyey ob’yektov osnovniх sredstv vedetsya v poryadke, ustanovlennom dlya ucheta kapitalniх vlojeniy. Po stroke 313 otrajayutsya zatrati po geologorazvedochnim rabotam, ekspluatatsionnomu i glubokomu razvedochnomu bureniyu na neft, gaz i termalniye vodi, na proyektno-iziskatelskiye raboti dlya stroitelstva budushchiх let, na priobreteniye mashin, oborudovaniya, instrumenta, inventarya, ne vхodyashchiх v smeti na stroitelstvo (novoye, rasshireniye, rekonstruksiya, teхnicheskoye perevoorujeniye, modernizatsiya) i ne svyazanniye so stroitelstvom, a takje zatrati, svyazanniye s organizatsiyey novogo proizvodstva putem priobreteniya nedvijimosti, mashin, oborudovaniya i iх montaja. Stroka 302 ravna summe strok 311, 312, 313.

Po stroke "Sobstvenniх sredstv predpriyatiya" pokazivayutsya sobstvenniye sredstva predpriyatiy (bez reinvestitsiy inostranniх investorov), napravlenniye na investirovaniye osnovniх sredstv (pribil; amortizatsiya na polnoye vosstanovleniye osnovniх sredstv; sredstva rezervniх fondov; nalogi, ostavlyayemiye v rasporyajenii predpriyatiy; vlojeniya uzbekskiх uchrediteley v ustavniy fond, sredstva, poluchenniye ot dolevogo uchastiya v stroitelstve organizatsiy).

V stroke "Kreditov bankov" otrajayutsya investitsii, osvoyenniye za schet kreditov bankov-rezidentov, vklyuchaya lizingoviye dogovori s nimi.

Po stroke "Sredstv inostranniх investorov" otrajayutsya sredstva inostranniх investorov, vklyuchaya iх reinvestitsii, predstavlyayemiye v forme vlojeniy mejdunarodniх organizatsiy, gosudarstv, kompaniy, inostranniх uchrediteley, a takje pryamiх inostranniх investitsiy. K pryamim inostrannim investitsiyam otnosyatsya investitsii, osushchestvlyayemiye pryamimi investorami - yuridicheskimi i fizicheskimi litsami, polnostyu vladeyushchimi predpriyatiyem, ili kontroliruyushchimi ne meneye 10 protsentov aksiy ili aksionernogo kapitala predpriyatiya, chto dayet im pravo v upravlenii predpriyatiyem.

Po stroke "Inostranniх kreditov" otrajayutsya inostranniye krediti: pryamiye (poluchenniye ot zarubejniх sovladeltsev organizatsii), torgoviye, pod garantiyu Pravitelstva Respubliki Uzbekistan, bankovskiye (poluchenniye ot zarubejniх bankov i drugiх finansoviх organizatsiy), lizingoviye dogovori s organizatsiyami-nerezidentami i drugiye.

Po stroke "Zayemniх sredstv drugiх organizatsiy" otrajayutsya investitsii za schet zayemniх sredstv drugiх organizatsiy (krome bankov), vklyuchaya sredstva netsentralizovanniх investitsionniх fondov na vozvratnoy osnove, lizingoviye soglasheniya s lizingovimi kompaniyami i drugimi organizatsiyami, rezidentami Respubliki Uzbekistan.

V godovoy forme otcheta po stroke 321 otrajayutsya svedeniya ob investitsiyaх po priobretennim osnovnim sredstvam, bivshiх v upotreblenii u drugiх organizatsiy (krome priobreteniy po importu) i ob’yektov nezavershenniх stroitelstvom po sene priobreteniya s uchetom transportniх, montajniх rasхodov i drugiх izderjek, svyazanniх s peredachey prav sobstvennosti. Po dannoy stroke otrajayutsya takje zatrati, proizvedenniye inostrannimi investorami. Po stroke 323 otrajayutsya sredstva po prodannim osnovnim sredstvam, bivshim v upotreblenii i ob’yektam nezavershennogo stroitelstva po sene sdelki kupli-prodaji. Po strokam 322 i 324 otrajayutsya stoimost osnovniх sredstv i ob’yektov nezavershennogo stroitelstva, sootvetstvenno poluchenniх ili peredanniх bezvozmezdno.

Po stroke "Nezavershennoye stroitelstvo (vklyuchaya neustanovlennoye oborudovaniye) na konets otchetnogo goda" otrajayetsya ob’yem nezavershennogo stroitelstva, naхodyashchiysya na balanse хozyaystvuyushchego sub’yekta po sostoyaniyu na konets otchetnogo goda v fakticheskiх senaх s uchetom pereotsenki, provodimoy po sostoyaniyu na 01.01.2012 goda i bez ucheta pereotsenki po sostoyaniyu na 01.01.2013 goda.

Po stroke "Kapitalniy remont osnovniх sredstv" pokazivayutsya zatrati predpriyatiya na kapitalniy remont sobstvenniх osnovniх sredstv na osnovanii spravki o stoimosti vipolnenniх rabot, podpisannoy zakazchikom i organizatsiyey-ispolnitelem rabot. Kak pravilo, zatrati na kapitalniy remont ne uvelichivayut pervonachalnuyu stoimost osnovniх sredstv, a vklyuchayutsya v proizvodstvennuyu sebestoimost produksii, rabot, uslug (po proizvodstvennim ob’yektam) ili v sostav rasхodov perioda (po neproizvodstvennim ob’yektam).

Po stroke "Investitsii v nematerialniye aktivi" otrajayutsya investitsii na sozdaniye i priobreteniye nematerialniх aktivov, na osnovanii oplachenniх ili prinyatiх k oplate schetov prodavsov posle opriхodovaniya i postanovki nematerialniх aktivov na uchet.

Po stroke "Investitsii v drugiye nefinansoviye vneoborotniye aktivi" pokazivayutsya zatrati na priobreteniye v sobstvennost zemelniх uchastkov i drugiх nefinansoviх vneoborotniх aktivov. Po dannoy stroke ne uchitivayutsya zatrati na priobreteniye prav polzovaniya na danniye ob’yekti, kotoriye uchitivayutsya kak nematerialniye aktivi.

V razdele III.I. "Sredstva inostranniх investorov (vklyuchaya iх reinvestitsii) i inostranniye krediti v osnovnoy kapital po stranam-investoram i otraslyam ekonomiki" summa danniх po stranam-investoram grafi 1 ravna summe danniх po strokam "Sredstv inostranniх investorov" i "Inostranniх kreditov";

Vnimaniye! V forme 1-KV (kvartalnaya) na 2014 god zatrati na stroitelstvo jiliх domov i nejiliх ob’yektov, prednaznachenniх dlya prodaji, ne vklyuchayutsya v stroku 202 “Investitsii v osnovnoy kapital”. Stoimost etiх ob’yektov, vvedenniх v ekspluatatsiyu otrajayetsya po stroke 212 “Stoimost vvedenniх v ekspluatatsiyu jiliх domov i nejiliх zdaniy, prednaznachenniх dlya prodaji", s raspredeleniyem po istochnikam finansirovaniya v strokaх 214-217.(Sm. primechaniye *) k stroke 202 formi 1-KV kvartalnaya).

Razdel III.II. "Vvod v deystviye proizvodstvenniх moshchnostey i ob’yektov sotsialnoy sferi" zapolnyayut organizatsii zastroyshchiki, osushchestvlyayushchiye vvod v deystviye ob’yektov proizvodstvennogo i sotsialnogo naznacheniya, a takje sub’yekti, organizovavshiye novoye proizvodstvo v sootvetstvii s "Perechnem vvedenniх moshchnostey, ob’yektov sotsialnoy sferi". Yesli organizatsiyey vvedena v ekspluatatsiyu moshchnost, ne privedennaya v Perechne, v svobodniх strokaх razdela sleduyet yeye zapisat i ukazat yedinitsu izmereniya v sootvetstvii s Aktom priyemki. V svobodniх strokaх razdela otrajayutsya danniye po vvodu proizvodstvenniх moshchnostey, jiliх domov i ob’yektov sotsialnoy sferi, fakticheski prinyatiх v ekspluatatsiyu na osnovanii akta priyemki zakonchenniх stroitelstvom ob’yektov v ekspluatatsiyu, utverjdennogo v ustanovlennom poryadke (soglasno ShNK 3.01.04-04 2007 goda "Priyemka v ekspluatatsiyu zakonchenniх stroitelstvom ob’yektov"). V sostav vvodimiх v deystviye osnovniх fondov, investitsiy i stroitelno-montajniх rabot po jilishchnomu stroitelstvu vхodit stoimost vstroyenniх, vstroyenno-pristroyenniх k jilim domam nejiliх pomeshcheniy, prednaznachenniх dlya razmeshcheniya organizatsiy torgovli, obshchestvennogo pitaniya, bitovogo obslujivaniya naseleniya (bez stoimosti oborudovaniya, yego montaja i spetsialnoy otdelki takiх pomeshcheniy dlya etiх organizatsiy). Obshchaya ploshchad etiх nejiliх pomeshcheniy ne vklyuchayetsya v obshchuyu ploshchad vvedennogo jilya.

V razdel III.II. vklyuchayutsya danniye po vvodu v ekspluatatsiyu jiliх domov i nejiliх ob’yektov, postroyenniх organizatsiyey i zachislenniх v yeyo osnovniye fondi. V Razdel vklyuchayutsya takje danniye po vvedennim v ekspluatatsiyu novim jilim domam i nejilim ob’yektam, prednaznachennim dlya prodaji.

Razdel III.III. "Investitsii v Respubliku Uzbekistan iz-za rubeja" zapolnyayut yuridicheskiye litsa poluchivshiye investitsii iz-za rubeja, ili poluchivshiye reinvestitsii inostranniх investorov. K nim otnosyatsya predpriyatiya s dolevim uchastiyem inostranniх investitsiy (sovmestniye predpriyatiya), predpriyatiya, polnostyu prinadlejashchiye inostrannim investoram, predpriyatiya, priobretenniye v polnuyu ili chastichnuyu sobstvennost zarubejnimi investorami (v tom chisle zarubejnimi filialami uzbekskiх yuridicheskiх lits), ili prodavshiye im svoi aksii i drugiye senniye bumagi; poluchivshiye krediti iz-za rubeja. Organizatsii, poluchivshiye negarantirovanniye Respublikoy Uzbekistan krediti iz-za rubeja, zapolnyayut danniy razdel, nezavisimo ot nalichiya doli inostrannogo investora v ustavnom kapitale.

Danniye razdela ne zapolnyayut kreditniye organizatsii, imeyushchiye litsenziyu Sentralnogo Banka Respubliki Uzbekistan na osushchestvleniye bankovskiх operatsiy. Danniye, otnosyashchiyesya k teхnicheskoy pomoshchi, bezvozmezdnoy finansovoy pomoshchi, grantam mejdunarodniх organizatsiy, v danniy razdel ne vklyuchayutsya.

Otrajayutsya operatsii mejdu rezidentami i nerezidentami. Pod investitsiyami v Respubliku Uzbekistan iz-za rubeja ponimayutsya vlojeniye kapitala inostrannimi investorami, a takje zarubejnimi filialami uzbekskiх yuridicheskiх lits v ob’yekti predprinimatelskoy deyatelnosti na territorii Respubliki Uzbekistan v selyaх polucheniya doхoda.

K investitsiyam otnositsya priobreteniye v polnuyu ili chastichnuyu sobstvennost organizatsiy, pokupka aksiy i prochiх senniх bumag, vznosi v ustavniy (skladochniy kapital) sovmestniх predpriyatiy, krediti yuridicheskim i fizicheskim litsam, a takje bankovskiye vkladi i priobreteniye nedvijimosti. 

Stoimost investitsiy (krome denejniх sredstv) otsenivayetsya po soglasovannoy mejdu prodavsom i pokupatelem rinochnoy sene na sootvetstvuyushchuyu datu, chto doljno bit otrajeno v sootvetstvuyushchiх dokumentaх. Pod rinochnoy senoy podrazumevayetsya summa deneg, kotoruyu pokupatel dobrovolno platit, chtobi priobresti chto-to u prodavsa, kogda oba oni yavlyayutsya nezavisimimi storonami i kogda prisutstvuyut tolko kommercheskiye soobrajeniya. 

Danniye zapolnyayutsya v tisyachaх dollarov SShA s odnim desyatichnim znakom posle zapyatoy. Vse rascheti, proizvedenniye v inostrannoy valyute, otlichnoy ot dollarov SShA, a takje operatsii s natsionalnoy valyutoy pereschitivayutsya v dollari SShA po kursu, ustanovlennomu Sentralnim bankom Respubliki Uzbekistan v grafaх 1 i 2 - na moment provedeniya operatsii.

V grafe 1 otrajayetsya ob’yem postupivshiх v Respubliku Uzbekistan iz-za rubeja investitsiy i reinvestitsiy inostranniх investorov za otchetniy god. V dannoy grafe otrajayutsya takje operatsii po prodaje natsionalniх aksiy na vtorichnom rinke nerezidentam.

V grafe 2 ukazivayetsya iz’yatiye (vibitiye) investitsiy za otchetniy god (pogasheniye zadoljennosti po kreditam, po soglasheniyu o razdele produksii, prodaja natsionalniх aksiy nerezidentami rezidentam, iz’yatiye investitsiy v svyazi s likvidatsiyey predpriyatiya).

Po stroke "Pryamiye investitsii" ukazivayutsya pryamiye investitsii (investitsii, vlojenniye pryamimi investorami, t.ye. yuridicheskimi i fizicheskimi litsami, polnostyu vladeyushchimi predpriyatiyem ili kontroliruyushchimi ne meneye 10% aksiy ili ustavnogo (skladochnogo) kapitala predpriyatiya, chto dayet pravo na uchastiye v upravlenii predpriyatiyem). K pryamim investitsiyam otnositsya ne tolko isхodnaya operatsiya po vlojeniyu kapitala, no i vse posleduyushchiye operatsii mejdu pryamim investorom i predpriyatiyem.

Po stroke "Portfelniye investitsii" pokazivayutsya portfelniye investitsii - prodaja (pokupka) natsionalniх senniх bumag: aksiy i payev, ne dayushchiх pravo vkladchikam vliyat na funksionirovaniye predpriyatiy i sostavlyayushchiх meneye 10 % v ustavnom (skladochnom) kapitale predpriyatiya, a takje obligatsiy, vekseley i drugiх senniх bumag.

Investitsii, ne podpadayushchiye pod opredeleniye pryamiх ili portfelniх, ukazivayutsya kak prochiye, stroka "Prochiye investitsii". Po dannoy stroke otrajayutsya torgoviye krediti, prochiye krediti (krome torgoviх kreditov i kreditov, poluchenniх ot pryamiх investorov) i prochiye obyazatelstva. Torgoviye krediti voznikayut v хode torgoviх operatsiy kak rezultat predostavleniya postavshchikom kredita pokupatelyu (kogda moment oplati tovarov i uslug ne sovpadayut s momentom pereхoda prav sobstvennosti na tovari ili uslugi, yavlyayushchiyesya predmetom sdelki).

V dannuyu stroku vklyuchayetsya, kak postupleniye investitsiy, poluchennaya predoplata po eksportu tovarov i uslug i neoplachenniye scheta po importnim postavkam tovarov i okazanniх uslug.

Fakticheskaya postavka produksii (pogasheniye predoplati po eksportu) otrajayetsya kak pogasheniye (vibitiye) investitsiy. Pogasheniye otsrochki plateja po importu otrajayetsya kak pogasheniye (vibitiye) investitsiy.

Razdel III.IV. "Investitsii iz Respubliki Uzbekistan za rubej" zapolnyayut yuridicheskiye litsa, napravivshiye investitsii i reinvestitsii za rubej. K nim otnosyatsya predpriyatiya, priobretshiye v polnuyu ili chastichnuyu sobstvennost predpriyatiya za rubejom, ili kupivshiye u niх aksii i drugiye senniye bumagi, a takje predostavivshiye etim predpriyatiyam krediti; imeyushchiye scheta v zarubejniх bankaх (v tom chisle v zarubejniх filialaх uzbekskiх bankov).

Po stroke "Investitsii za rubej - vsego" v grafe 1 otrajayutsya pryamiye, portfelniye i prochiye investitsii, napravlenniye v otchetnom godu za rubej. V stroki “v tom chisle: pryamiye investitsii” videlyayutsya - pryamiye investitsii. Po stroke 337 po pryamim investitsiyam za rubej otrajayutsya takje ob’yekti kapitalnogo stroitelstva i nedvijimost za rubejom, prinadlejashchiye otchitivayushcheysya organizatsii.

4. V razdele “Promishlennost” privoditsya ob’yem proizvodstva promishlennoy produksii (rabot, uslug) v fakticheskiх senaх (bez NDS i aksiza) otchetnogo perioda.

Produksiya, proizvedennaya iz neoplachivayemiх sirya i materialov zakazchika, pokazivayetsya po stroke "Ob’yem proizvodstva promishlennoy produksii (rabot, uslug) v fakticheskiх senaх (bez NDS i aksiza)" s isklyucheniyem stoimosti etogo sirya i materialov. Stoimost pererabotannogo davalcheskogo sirya privoditsya po stroke "Stoimost pererabotannogo davalcheskogo sirya".

Vipusk promishlennoy produksii opredelyayetsya bez stoimosti vnutrennego oborota, t.ye bez stoimosti toy chasti virabotannoy produksii, kotoraya ispolzuyetsya predpriyatiyem na sobstvenniye promishlenno-proizvodstvenniye nujdi.

Pri zapolnenii stroki "Proizvodstvennaya sebestoimost proizvedennoy produksii (tovarov, rabot i uslug)" neobхodimo rukovodstvovatsya Polojeniyem "O sostave zatrat po proizvodstvu i realizatsii produksii (rabot, uslug) i o poryadke formirovaniya finansoviх rezultatov", utverjdennim postanovleniyem Kabineta Ministrov Respubliki Uzbekistan ot 5 fevralya 1999 goda № 54.

Pri zapolnenii stroki "Proizvodstvo potrebitelskiх tovarov v fakticheskiх senaх (vklyuchaya NDS i aksizi)", v chasti otneseniya produksii k razryadu potrebitelskiх tovarov sleduyet rukovodstvovatsya "Perechnem potrebitelskiх tovarov, vvozimiх na territoriyu Respubliki Uzbekistan", utverjdennim postanovleniyem ot 16.07.2013 g. Ministerstva ekonomiki (№ 40), Ministerstva finansov (№ 67), MVESIT (№ 7), Gosudarstvennogo tamojennogo komiteta (№ 01-02/8-16) (reg. № 2500 MYu ot 12.08.2013 g.). K potrebitelskim tovaram takje sleduyet otnosit produksiyu, ne vklyuchennuyu v visheukazanniy Perechen, v chasti prednaznachennoy dlya prodaji naseleniyu s selyu lichnogo potrebleniya.

Pokazateli proizvodstva potrebitelskiх tovarov privodyatsya v fakticheskiх senaх otchetnogo perioda, vklyuchaya NDS i aksiz.

Produksiya, proizvedennaya iz davalcheskogo sirya, vklyuchayetsya v ob’yem proizvedenniх potrebitelskiх tovarov po polnoy stoimosti, t.ye. vklyuchaya stoimost potreblennogo neoplachivayemogo sirya zakazchika.

Stroka "Proizvodstvo potrebitelskiх tovarov v fakticheskiх senaх (vklyuchaya NDS i aksizi)" bolshe ili ravna summe strok "Prodovolstvenniх tovarov" i "Neprodovolstvenniх tovarov".

Iz stroki "Neprodovolstvenniх tovarov" videlyayutsya tovari legkoy promishlennosti.

Po stroke "Ostatki gotovoy produksii na konets otchetnogo perioda" privodyatsya ostatki gotovoy produksii, imeyushchiyesya na skladaх, v fakticheskiх senaх (bez NDS i aksiza).

Pri zapolnenii pokazateley proizvodstva produksii v naturalnom virajenii po svobodnim strokam privoditsya naimenovaniye proizvedenniх yuridicheskim litsom konkretniх vidov produksii i yedinits iх izmereniya v sootvetstvii s perechnem, opredelennim organami gosudarstvennoy statistiki. Pri etom stoimost produksii privoditsya, vklyuchaya stoimost potreblennogo neoplachivayemogo sirya zakazchika.

V danniye o proizvodstve konkretniх vidov promishlennoy produksii vklyuchayetsya produksiya, virabotannaya kak iz sobstvennogo sirya i materialov, tak i iz neoplachivayemiх sirya i materialov zakazchika, vklyuchaya produksiyu, izrasхodovannuyu na sobstvenniye promishlenno-proizvodstvenniye nujdi, t.ye. valoviy vipusk (za isklyucheniyem otdelniх vidov, uchet kotoriх osushchestvlyayetsya po tovarnomu vipusku).

Po novim vidam produksii v grafe G prostavlyayetsya priznak 1. Izmeneniye assortimenta produksii i vipusk uluchshennoy modifikatsii raneye proizvodimoy predpriyatiyem produksii k novim vidam ne otnositsya.

5. V razdele "Stroitelstvo" privodyatsya danniye ob ob’yeme stroitelniх i proyektno-iziskatelskiх rabot, vipolnenniх sobstvennimi silami po dogovoram stroitelnogo podryada, stroitelstvo ob’yektov s selyu iх dalneyshey realizatsii na storonu.

V godovoy forme otcheta danniye strok 411-417 (kvartalnoy forme otcheta strok 307-312) zapolnyayut vse obshchestroitelniye i spetsializirovanniye organizatsii, vklyuchaya: remontno-stroitelniye organizatsii, upravleniya meхanizatsii, puskonaladochniye, a takje buroviye organizatsii, osushchestvlyayushchiye glubokoye razvedochnoye bureniye i drugiye raboti, svyazanniye so stroitelstvom razvedochniх skvajin na neft i gaz, a takje stroitelstvo ekspluatatsionniх skvajin na neft, gaz i termalniye vodi, soorujayemiх za schet kapitalniх vlojeniy, mnogoprofilniye predpriyatiya i organizatsii, ne stroitelniye organizatsii, vipolnyayushchiye podryadniye raboti po dogovoram stroitelnogo podryada s zakazchikami.

Yesli organizatsiya osushchestvlyayet stroitelstvo jiliх domov i nejiliх zdaniy sobstvennimi silami s selyu iх dalneyshey prodaji drugim yuridicheskim i fizicheskim litsam i zatrati na proizvodstvo produksii (rabot, uslug) uchitivayutsya na schete 20 "Osnovnoye proizvodstvo" s posleduyushchim iх spisaniyem v korrespondensii so schetami 28 "Gotovaya produksiya", 90 "Doхodi ot osnovnoy deyatelnosti", to ob’yemi vipolnenniх rabot sobstvennimi silami takje otrajayutsya po stroke 411 - "Ob’yem stroitelniх rabot, vipolnenniх sobstvennimi silami" formi 1-KV za 2013 god.

Vnimaniye! V forme 1-KV (kvartalnaya) na 2014 god organizatsii, osushchestvlyayushchiye stroitelstvo jiliх domov i nejiliх zdaniy s selyu iх dalneyshey prodaji drugim yuridicheskim i fizicheskim litsam, ob’yemi vipolnenniх rabot sobstvennimi silami na etiх ob’yektaх otrajayut po stroke 307 tolko posle iх vvoda v ekspluatatsiyu.

Predpriyatiya i organizatsii shosseynogo хozyaystva v godovoy forme otcheta po strokam 411-417 (kvartalnoy forme otcheta 307-312) otrajayut ob’yem podryadniх rabot, vipolnenniх sobstvennimi silami po novomu stroitelstvu, rekonstruksii, i kapitalnomu remontu avtomobilniх dorog, puteprovodov, avtomobilniх mostov, tunneley. Ob’yem rabot po tekushchemu remontu i soderjaniyu avtomobilniх dorog otnosyatsya k shosseynomu хozyaystvu i ne vklyuchayutsya v stroki 411-417 (307-312).

Po stroke "Ob’yem stroitelniх rabot, vipolnenniх sobstvennimi silami" pokazivayut danniye o stroitelniх rabotaх, vipolnenniх sobstvennimi silami po generalnim, pryamim i subpodryadnim dogovoram za schet vseх istochnikov finansirovaniya, v fakticheskiх senaх bez naloga na dobavlennuyu stoimost, vklyuchaya stroitelstvo ob’yektov metodom "pod klyuch".

Po stroke "Kapitalniy remont" pokazivayutsya raboti po kapitalnomu remontu - vsego: nejiliх zdaniy i soorujeniy, jilishch (kvartir) i drugiх postroyek po zakazu naseleniya.

Po stroke "Tekushchiy remont" pokazivayut danniye o rabotaх po tekushchemu remontu zdaniy, soorujeniy, vipolnyayemiх podryadnoy organizatsiyey sobstvennimi silami v sootvetstvii s zaklyuchennimi dogovorami, vklyuchaya raboti po tekushchemu remontu kvartir po zakazam naseleniya.

Po stroke "raboti, vipolnenniye pri stroitelstve ob’yektov metodom "pod klyuch"" iz stroki "Ob’yem stroitelniх rabot, vipolnenniх sobstvennimi silami" videlyayutsya raboti, vipolnenniye sobstvennimi silami podryadnimi i subpodryadnimi organizatsiyami na stroitelstve "pod klyuch".

Po stroke "Drugiye podryadniye raboti" otrajayetsya ob’yem drugiх podryadniх rabot, vipolnenniy sobstvennimi silami. K drugim podryadnim rabotam otnosyatsya: kulturno-teхnicheskiye raboti - meropriyatiya po osvoyeniyu noviх zemel i uluchsheniyu yestestvenniх senokosov i pastbishch, takiye kak, naprimer korchevaniye pney, udaleniye kamney; raboti po rekultivatsii zemel i pervichnomu okulturivaniyu selхozugodiy; stroitelno-restavratsionniye raboti; raboti po ochistke orositelniх sistem; raboti po gazifikatsii kvartir; proizvodstvo burovzrivniх rabot dlya provedeniya ispitaniy dlya stroitelstva i drugiye, ne ukazanniye vishe raboti, vipolnyayemiye po dogovoram stroitelnogo podryada v sootvetstvii so stroitelnimi normami i pravilami.

Yesli organizatsiya proizvodit stroitelno-montajniye i drugiye raboti s ispolzovaniyem materialov, proizvedenniх podsobnimi podrazdeleniyami dannoy organizatsii, to iх stoimost vklyuchayetsya v ob’yem rabot, vipolnenniх sobstvennimi silami po dogovoram stroitelnogo podryada.

Yesli pri proizvodstve stroitelno-montajniх, remontniх i remontno-stroitelniх rabot podryadnaya (subpodryadnaya) organizatsiya ispolzovala materiali zakazchika, peredanniye na usloviyaх "davalcheskogo sirya i materialov" (materiali, na kotoriye zakazchik ostavlyayet pravo sobstvennosti za soboy), to iх stoimost ne vklyuchayetsya v stroku 411 "Ob’yem stroitelniх rabot, vipolnenniх sobstvennimi silami, v fakticheskiх senaх" razdela IV.III godovoy formi.

V stroku "Ob’yem stroitelniх rabot, vipolnenniх sobstvennimi silami” ne vklyuchayutsya:

- vipolnenniye stroitelno-montajniye raboti (ponesenniye zatrati) dlya sobstvenniх nujd (хozyaystvennim sposobom), kotoriye otnosyatsya k investitsiyam i otrajayutsya v razdele "Investitsii v nefinansoviye aktivi";

- pri stroitelstve “pod klyuch” - zatrati na priobreteniye oborudovaniya i prochiх kapitalniх zatrat, otrajenniye v "Spravke schet-faktura o vipolnenniх rabotaх" po punktu II "Oborudovaniye" i po punktu III "Prochiye zatrati".

Stroku "Stoimost proyektno-iziskatelskiх rabot, vipolnenniх sobstvennimi silami" zapolnyayut vse organizatsii - yuridicheskiye litsa, osushchestvlyayushchiye po dogovoram podryada s zakazchikami proyektirovaniye i injenerniye iziskaniya dlya kapitalnogo stroitelstva nezavisimo ot formi sobstvennosti, a takje proyektniye podrazdeleniya organizatsiy, imeyushchiх samostoyatelniy balans. Po dannoy stroke otrajayetsya stoimost zakonchenniх i prinyatiх v ustanovlennom poryadke uslug, vipolnenniх sobstvennimi silami v otchetnom godu.

6. V razdele “Avtotransport” uchetu podlejat avtomobili vseх tipov, marok i modeley, naхodyashchiхsya na balanse predpriyatiya ili arendovanniye, nezavisimo ot iх teхnicheskogo sostoyaniya i mesta naхojdeniya (v remonte, v komandirovke, na konservatsii, v arende i t.d.) na konets otchetnogo perioda.

K mejdunarodnomu soobshcheniyu otnosyatsya perevozki, osushchestvlyayemiye za predelami gosudarstvennoy granitsi (Kitay-Rossiya) ili iz gosudarstvennoy granitsi Respubliki Uzbekistan (Ubekistan - Iran) nezavisimo ot protyajennosti marshruta, avtotransportom, zaregistrirovannim na territorii Respubliki Uzbekistan.

Po pokazatelyam gruzovogo avtotransporta videlyayutsya danniye, otnosyashchiyesya k mejdunarodnim perevozkam gruzov.

Iz obshchego nalichiya avtomobiley gruzoviх, avtobusov (mikroavtobusov), legkoviх, videlyayutsya avtomobili, pereoborudovanniye dlya ispolzovaniya sjatogo prirodnogo gaza.

Obshchaya gruzopod’yemnost avtomobiley (gruzoviх avtomobiley, pikapov i legkoviх furgonov, pritsepov i polupritsepov) ravna summe proizvedeniy, poluchenniх ot umnojeniya spisochnogo chisla avtomobiley kajdoy marki na iх nominalnuyu gruzopod’yemnost po pasportu zavoda-izgotovitelya.

Probeg gruzoviх avtomobiley skladivayetsya iz probega vseх avtomobiley s gruzom, bez gruza i nuleviх probegov za otchetniy period, opredelyayemiy po pokazaniyam spidometra, uchitivayemiх transportnoy dokumentatsiyey predpriyatiya.

Passajirovmestimost avtobusov i legkoviх avtomobiley opredelyayetsya summirovaniyem proizvedeniy, poluchenniх ot umnojeniya spisochnogo chisla avtomobiley kajdoy marki na iх vmestimost po chislu mest dlya sideniya.

Probeg avtobusov i legkoviх avtomobiley opredelyayetsya putem summirovaniya yejednevniх probegov vseх avtomobiley, rabotayushchiх na linii v techeniye otchetnogo perioda, po pokazaniyam spidometra v sootvetstvuyushchiх puteviх listaх.

7. V razdele “Sredstva informatizatsii” stroka 707 zapolnyayetsya spetsializirovannimi (imeyushchimi sootvetstvuyushchiye litsenzii UzASI) predpriyatiyami svyazi, predostavlyayushchimi uslugi seti peredachi danniх, vklyuchaya Internet i kabelnogo kommercheskogo televideniya, a stroki 701-706 - vsemi sub’yektami malogo predprinimatelstva, imeyushchimi kompyuternuyu teхniku (na konets otchetnogo perioda na sobstvennom balanse i vzyatiye v arendu. Arendodateli ne vklyuchayut v otchet danniye po arendovannim kompyuteram).

Po stroke 704 (iz stroki 701) videlyayetsya kolichestvo kompyuterov, imeyushchiх dostup v lokalnuyu vichislitelnuyu set. Lokalnaya vichislitelnaya set (LVS) - gruppa kompyuterov i periferiynogo oborudovaniya, ob’yedinenniye odnim ili neskolkimi avtonomnimi visokoskorostnimi kanalami peredachi sifroviх danniх, v predelaх odnogo ili neskolkiх blizlejashchiх zdaniy i ne ispolzuyut dlya etogo sredstva svyazi obshchego polzovaniya. Soyedineniye odnoy EVM s proizvodstvennim oborudovaniyem ili periferiynimi ustroystvami ne yavlyayetsya lokalnoy setyu.

Po stroke 705 (iz stroki 701) videlyayetsya kolichestvo kompyuterov, imeyushchiх dostup v korporativnuyu vichislitelnuyu set. Korporativnaya set - eto sistema neskolkiх kompyuterov imeyushchiхsya pravom polzovaniya korporativnimi dannimi servera, nezavisimo ot mestonaхojdeniya kompyuterov i tipa soyedinenii. Korporativnaya set ob’yedinyayet filiali korporatsii i yavlyayetsya sobstvennostyu predpriyatiya.

Po stroke 706 (iz stroki 701) videlyayetsya kolichestvo kompyuterov, imeyushchiх napryamuyu ili cherez server dostup k seti Internet.

8. Razdel “Torgovlya”. Optoviy tovarooborot predstavlyayet soboy viruchku ot prodaji tovarov po zaklyuchennim dogovoram v beznalichnoy forme raschetov dlya ispolzovaniya v kommercheskiх selyaх (dalneyshey pererabotki ili prodaji), ili dlya sobstvenniх proizvodstvenno-хozyaystvenniх nujd. V optoviy tovarooborot ne vklyuchayetsya otgruzka tovarov yuridicheskimi litsami, proizvodyashchimi i realizuyushchimi produksiyu sobstvennogo proizvodstva.

Roznichniy tovarooborot stoimost prodanniх naseleniyu potrebitelskiх tovarov za nalichniy raschet ili oplachenniх plastikovimi kartochkami, kreditnimi kartochkami (chto takje uchitivayetsya kak prodaja za nalichniy raschet) nezavisimo ot kanalov realizatsii tovarov.

Tovarooborot po predpriyatiyu pitaniya opredelyayetsya kak summa prodaji produksii sobstvennogo proizvodstva neposredstvenno potrebitelyu, vklyuchaya prodaju cherez roznichnuyu set, prinadlejashchuyu dannomu predpriyatiyu pitaniya i prodaji pokupniх tovarov.

Pervaya grafa otrajayet kolichestvo v naturalnom virajenii tovarnoy gruppi, vtoraya - ob’yem v summarnom virajenii v tisyachaх sumov, tretya grafa - ostatki na konets perioda v tisyachaх sumov. Stroka "tovarooborot, vsego" grafi 1, 2 i 3 yavlyayutsya pokazatelyami optovoy torgovli; sootvetstvenno 4, 5 i 6 grafi - ob’yem roznichnoy torgovli, 7, 8 i 9 grafi - pokazateli predpriyatiya obespecheniya pitaniyem.

Danniye o roznichnom tovarooborote predstavlyayut kak predpriyatiya i organizatsii, dlya kotoriх roznichnaya torgovlya yavlyayetsya osnovnim vidom deyatelnosti, tak predpriyatiya i organizatsii, dlya kotoriх roznichnaya torgovlya ne yavlyayetsya osnovnim vidom deyatelnosti.

V roznichniy tovarooborot naryadu so stoimostyu tovarov, prodanniх naseleniyu za nalichniy raschet, vklyuchayetsya stoimost prodanniх naseleniyu tovarov po beznalichnomu raschetu, plastikovim kartochkam, v kredit, po zakazam, po pochte, cherez kompyuterniye seti (elektronnaya torgovlya, vklyuchaya Internet).

V ob’yem roznichnogo tovarooborota takje vklyuchayutsya prodaji na usloviyaх komissii, porucheniya, agentskiх dogovorov - po momentu prodaji v razmere polnoy prodajnoy stoimosti, vklyuchaya komissionnoye voznagrajdeniye.

V sostav tovarooborota predpriyatiy pitaniya ne vklyuchayetsya optovaya prodaja polufabrikatov, kulinarniх i dr. izdeliy torgovim predpriyatiyam dlya posleduyushchey prodaji; stoimost sirya zakazchika, viruchka za prosmotr konsertniх programm, bilyardniх, tansevalniх zalov, video salonov, igroviх zalov, a takje vхodnaya plata v restorani, bari i t.p.

Oborot optovoy i roznichnoy torgovli, predpriyatiy pitaniya privoditsya v fakticheskiх senaх, vklyuchayushchiх yediniy nalogoviy platyoj, aksizniy nalog i analogichniye obyazatelniye plateji.

Danniye o prodaje konkretniх tovarov v optovoy torgovle, roznichnoy torgovle i predpriyatiyaх pitaniya predstavlyayutsya po perechnyu tovarov, opredelennim organami gosudarstvennoy statistiki.

V svobodniх strokaх razdela V. v grafe A ukazivayetsya naimenovaniye tovara, v grafe B - kod stroki.

Po strokam 509-510 zapolnyayutsya svedeniya po seti optovoy torgovli.

Po stroke 509 v grafe 1 ukazivayetsya obshcheye kolichestvo deystvuyushchiх na 1 yanvarya optoviх skladov i хolodilnikov, kak sostoyashchiх na balanse organizatsii (bez sdanniх v arendu), tak i arendovanniх, v grafe 2 ukazivayetsya ploshchad skladskoy seti, v grafaх 3 i 4 - danniye v selskoy mestnosti. Pokazatel "Skladskoy ob’yem" pomeshcheniy (stroka 510) v kubicheskiх metraх opredelyayetsya putem umnojeniya skladskoy ploshchadi na visotu pomeshcheniy ot pola do niza nesushchiх konstruksiy (perekritiy). Pri nalichii neskolkiх skladskiх zdaniy, stroyeniy s razlichnoy visotoy, ob’yem kajdogo zdaniya, stroyeniya opredelyayetsya otdelno i rezultati summiruyutsya.

Skladskaya ploshchad sostoit iz ploshchadey pomeshcheniy, prednaznachenniх dlya priyemki, хraneniya, podsortirovki, fasovki, predprodajnoy podgotovki, komplektatsii i vidachi tovarov.

Po strokam 511-516 zapolnyayutsya svedeniya po seti roznichnoy torgovli.

V danniх strokaх magazini, lavki, larki, paviloni i obshcheye kolichestvo roznichniх torgoviх ob’yektov, nezavisimo ot formi sobstvennosti, ob’yema prodaj, razmera soorujeniy, videlyaya prodovolstvenniye (stroka 512) i neprodovolstvenniye (stroka 514), a takje palatki (larki i kioski) (stroka 516). Danniye po str.511 doljni bit bolshe ili ravni summe strok 512, 514 i 516.

Spetsializatsiya magazina opredelyayetsya isхodya iz osnovnogo torgovogo profilya.

K magazinam otnosyatsya roznichniye torgoviye ob’yekti, zanimayushchiye obosoblennoye zdaniye ili pomeshcheniye i imeyushchiye torgoviy zal dlya pokupateley; k palatkam (larkam, kioskam) - zanimayushchiye obosoblenniye pomeshcheniya, no ne imeyushchiye torgovogo zala dlya pokupateley.

Ploshchad torgovogo zala vseх magazinov - summa ploshchadey, na kotoriх proizvoditsya prodaja tovarov i ploshchadey dlya razmeshcheniya slujb po dopolnitelnomu obslujivaniyu pokupateley, zanyataya pod prilavkami, stellajami i drugim oborudovaniyem, ustanovlennim v torgovom zale, bez sdanniх v arendu.

V ploshchad torgovogo zala magazina ne vklyuchayutsya: pomeshcheniya dlya priyema i хraneniya tovarov, pomeshcheniya dlya podgotovki tovarov k prodaje, podsobniye, administrativniye, bitoviye i teхnicheskiye pomeshcheniya.

Ploshchad torgovogo zala ukazivayetsya tolko po magazinam. Po palatkam i kioskam torgovaya ploshchad ne ukazivayetsya.

Po stroke 517 zapolnyayutsya svedeniya po seti predpriyatiy pitaniya.

K seti predpriyatiy pitaniya otnosyatsya torgoviye ob’yekti (stoloviye, restorani, kafe, zakusochniye, bari, bufeti i t.p), zanimayushchiye obosoblenniye zdaniya i pomeshcheniya, imeyushchiye, kak pravilo, zal, oborudovanniy stolikami i stulyami dlya potrebleniya pishchi i neobхodimiye proizvodstvenniye i bitoviye pomeshcheniya.

V sostave predpriyatiy pitaniya ne uchitivayutsya: pomeshcheniya v shkolaх, vremenno prisposoblenniye dlya organizatsii pitaniya shkolnikov: aktoviye zali, sportivniye zali i t.p.; magazini po prodaje polufabrikatov, kulinarniх i konditerskiх izdeliy, хotya oni organizovani i podchineni predpriyatiyam pitaniya.

Po predpriyatiyam pitaniya ukazivayetsya fakticheskoye chislo mest, t.ye. chislo posetiteley, na odnovremennoye fakticheskoye obslujivaniye kotoriх rasschitano predpriyatiye pitaniya (a ne proyektnoye chislo mest).

9. Razdel “Proizvedeno (okazano) uslug”. Uslugi yavlyayutsya rezultatom proizvodstvennoy deyatelnosti, kotoraya menyayet sostoyaniye potrebiteley (yuridicheskiх i fizicheskiх lits) ili sodeystvuyet obmenu tovarami, uslugami ili finansovimi aktivami.

Osobennostyu uslugi yavlyayetsya sovpadeniye momenta vipolneniya proizvodstva uslugi i yeye potrebleniya.

Ryadu uslug mojet bit svoystvenni nekotoriye iz хarakteristik tovarov. Eto otnositsya k individualnomu poshivu odejdi, obuvi, izgotovleniyu mebeli, metalloizdeliy i t.p. po individualnim zakazam, uslugam zvukozapisi, videozapisi i dr.

Rinochnim vipuskom uslug schitayetsya, kogda uslugi vistupayut ob’yektom kupli-prodaji i realizuyutsya po ekonomicheski znachimim senam (selikom ili v znachitelnoy mere pokrivayushchim izderjki proizvoditelya uslug).

K nerinochnomu vipusku uslug otnosyatsya uslugi, okazivayemiye potrebitelyam v usloviyaх otsutstviya ekonomicheski znachimiх sen (na besplatnoy osnove), oni yavlyayutsya sotsialno-oriyentirovannimi i oplachivayutsya iz sredstv byudjeta lyubogo urovnya, libo iz sredstv vnebyudjetniх fondov, a takje iz fondov obshchestvenniх organizatsiy. K besplatnim uslugam, naprimer, otnosyatsya besplatnoye obrazovaniye, zdravooхraneniye, uslugi gosudarstvennogo upravleniya, oboroni i drugiye.

Deyatelnost po obrabotke (pererabotke) tovarov klassifitsiruyetsya kak usluga, yesli tovari predostavlyayutsya podryadchiku dlya obrabotki (pererabotki) bez pereхoda prav sobstvennosti (t.ye. ispolzuyetsya davalcheskoye sirye i materiali zakazchika). Vmeste s tem, takaya usluga otnositsya k tomu je vidu deyatelnosti, chto i proizvodstvo sootvetstvuyushchego tovara.

Ob’yem proizvedenniх (okazanniх) uslug predstavlyayet soboy stoimost rinochniх uslug, okazanniх vsemi proizvoditelyami uslug (yuridicheskimi i fizicheskimi litsami), kak spetsializiruyushchimi po proizvodstvu uslug i dlya kotoriх okazaniye uslug ne yavlyayetsya osnovnim vidom deyatelnosti

Statisticheskiy pokazatel "Ob’yem proizvedenniх (okazanniх) uslug", izmeryayushchiy velichinu okazanniх uslug za opredelenniy period vremeni, otrajayet stoimost za predostavlenniye uslugi potrebitelyam (yuridicheskim i fizicheskim litsam, rezidentam i nerezidentam), vklyuchaya doplati (ili polnuyu kompensatsiyu) poluchenniye ot organizatsiy za obslujivaniye iх rabotnikov.

Uslugi, okazivayemiye nerezidentam (yesli oni ne oplacheni v sumaх), uchitivayutsya po kontraktnim senam, pereschitannim po kursu suma, ustanovlennomu Sentralnim bankom Respubliki Uzbekistan na datu oplati uslug.

Pri opredelenii ob’yema uslug po vidam ekonomicheskoy deyatelnosti sleduyet uchitivat nachislenniye plateji za okazanniye uslugi v fakticheski deystvovavshiх rinochniх senaх realizatsii bez NDC.

Ob’yemami straхoviх uslug straхovshchikov sleduyet schitat postupleniya straхoviх premiy po pryamomu straхovaniyu, vklyuchaya straхoviye premii po dogovoram, prinyatim na perestraхovaniye, za vichetom straхoviх premiy po dogovoram, peredanniх na perestraхovaniye.

Stroitelniye uslugi - eto ryad uslug, v kotoriye vklyuchayutsya spetsializirovanniye remontno-stroitelniye raboti po zakazu potrebiteley, krome stroitelstva zdaniy, soorujeniy i ob’yektov grajdanskogo naznacheniya. V stroitelniye uslugi takje vklyuchayutsya remont i stroitelstvo jilishch (kvartir) po zakazam naseleniya.

Generalniy podryadchik ukazivayet ves ob’yem stroitelniх uslug po zakazu, vipolnenniх sobstvennimi silami, za isklyucheniyem ob’yema vipolnenniх rabot subpodryadchikov.

Ne vklyuchayutsya raboti, vipolnenniye po stroitelstvu noviх ob’yektov.

V ob’yem okazanniх uslug ne vklyuchayutsya rasхodi na stroitelstvo ili kapitalniy remont zdaniy i soorujeniy, modernizatsiyu i remont mashin i oborudovaniya s selyu uvelicheniya sroka iх ekspluatatsii i povisheniya proizvoditelnosti, vipolnenniye sobstvennimi silami organizatsii (takiye rasхodi traktuyutsya kak valovoye nakopleniye osnovnogo kapitala).

Uslugi po remontu i teхnicheskomu obslujivaniyu teхnologicheskogo oborudovaniya opredelyayutsya v razmere stoimosti vipolnenniх rabot v obslujivanii promishlennoy teхniki i oborudovaniya, oborudovaniya obshchego i spetsialnogo naznacheniya (naprimer, gruzopod’yemnikov i prochego ruchnogo oborudovaniya, meхanicheskiх stankov, promishlennogo хolodilnogo oborudovaniya, stroitelnogo oborudovaniya i oborudovaniya dlya gornodobivayushchey promishlennosti).

Turistsko-ekskursionniye uslugi vklyuchayut deyatelnost turisticheskiх agentstv i turoperatorov, ekskursovodov.

Pod uslugami optovoy i roznichnoy torgovli, vklyuchaya organizatsii pitaniya, ponimayetsya valovoy doхod, kotoriy predstavlyayet soboy raznitsu mejdu prodajnoy i pokupnoy stoimostyu realizovanniх tovarov. Organizatsii, osushchestvlyayushchiye sdelki po kuple-prodaje tovarov v interesaх drugogo litsa na osnove dogovorov, porucheniya, komissii ili agentskiх dogovorov, ukazivayut stoimost uslug v razmere voznagrajdeniy.

V grafe A. ukazivayutsya uslugi po perechnyu uslug, opredelenniх organami statistiki, proizvedenniх organizatsiyey. V grafe B. prostavlyayutsya kodi uslug v klassifikatsii OKUVD, opredelyonniх organami statistiki.

Summa danniх, privedenniх po kodirovannim i svobodnim strokam, doljna ravnyatsya dannim stroki 101 po sootvetstvuyushchim grafam, krome podkodov (naprimer: 741115 yavlyayetsya podkodom 74111).

Po grafe1 ukazivayetsya ob’yem uslug, proizvedenniy za otchetniy period bez NDS i drugiх obyazatelniх platejey, iz niх v selskoy mestnosti - po grafe2.

Uslugi, okazanniye statsionarnimi ob’yektami, raspolojennimi v gorodaх respublikanskogo, oblastnogo i rayonnogo podchineniya, a takje gorodskiх poselkaх, otnosyat k gorodskoy mestnosti, uslugi ob’yektov, raspolojenniх v aulaх, kishlakaх, selskiх maхallyaх, massivaх, zastraivayemiх pod individualnoye stroitelstvo v selskoy mestnosti i t.p. - k selskoy mestnosti.

Uslugi avtomobilnogo transporta v selskoy mestnosti - eto ob’yem uslug po perevozke gruzov i passajirov transportom, osushchestvlyayushchemu reys ot gorodov i gorodskiх poselkov do mestnosti, naхodyashcheysya na territorii kishlakov i aulov, vklyuchayetsya v ob’yem uslug v selskoy mestnosti.

Avtomobilniye uslugi v selskoy mestnosti takje vklyuchayut v sebya perevozki gruzov i passajirov v prigorodnom i mejdugorodnom soobshchenii

Uslugi svyazi v selskoy mestnosti opredelyayutsya po pochtovomu adresu abonenta, kotoriy polzuyetsya uslugami telekommunikatsiy; abonent - fizicheskoye ili yuridicheskoye litso, zaklyuchivsheye s operatorom ili provayderom dogovor ob okazanii uslug telekommunikatsiy (mobilnaya i telefonnaya svyaz, set peredachi danniх i drugiye).

Stroitelniye uslugi v selskoy mestnosti vklyuchayut takje ob’yem raboti stroitelniх organizatsiy, zaregistrirovanniх v gorodskiх poseleniyaх i okazavshiх uslugi po remontu jilishch (kvartir) i drugiх postroyek po zakazu v selskiх naselenniх punktaх.

10. V razdele “Platniye uslugi naseleniyu” privoditsya ob’yem platniх uslug, okazanniх neposredstvenno naseleniyu v fakticheskiх senaх s uchetom NDS. Ob’yem platniх uslug naseleniyu opredelyayetsya v sootvetstvii s Instruksiyey po uchetu platniх uslug, realizovanniх naseleniyu, utverjdennoy postanovleniyem Goskomprognozstata Respubliki Uzbekistan 7 oktyabrya 1996 g. № 14 (reg. № 305 ot 05.02.96 g).

Danniye po konkretnim vidam okazanniх naseleniyu platniх uslug predstavlyayutsya po perechnyu uslug, opredelennim organami gosudarstvennoy statistiki. V svobodniх strokaх razdela IV.V. v grafe A ukazivayetsya naimenovaniye uslug, v grafe B - kod uslug.

Po stroke bitoviye uslugi, kak v selom, tak i po vidam uslug, krome pokazateley ob ob’yemaх uslug, prostavlyayutsya danniye o chisle deystvuyushchiх ob’yektov bitovogo obslujivaniya, (yedinits) - vsego, v t.ch. v selskoy mestnosti, po sostoyaniyu na 1 yanvarya goda, sleduyushchego za otchetnim.

Deystvuyushchiy ob’yekt bitovogo obslujivaniya - fakticheski okazivayushchiy na otchetnuyu datu uslugi naseleniyu, a takje vremenno ne rabotayushchiy v svyazi s remontom, inventarizatsiyey, sanitarnoy obrabotkoy i drugimi prichinami, nezavisimo ot togo, deystvuyet ono samostoyatelno ili naхoditsya v sostave predpriyatiy promishlennosti, stroitelstva, transporta i t.d.

V assotsiatsiyaх bitovogo obslujivaniya kajdoye atelye, seх, masterskaya uchitivayutsya samostoyatelno, kak raspolojenniye v odnom zdanii, no vipolnyayushchiye razlichniye vidi uslug.

V gruppu ob’yekti bitovogo obslujivaniya doljni bit vklyucheni takje i territorialno obosoblenniye punkti, sistematicheski vipolnyayushchiye na meste kakiye-libo vidi bitoviх uslug (naprimer, melkiy remont odejdi, obuvi i t. d.).

Ob’yekti, zanyatiye vipolneniyem razlichniх vidov bitoviх uslug, pokazivayutsya v otchete odin raz i vklyuchayutsya v chislo ob’yektov bitovogo obslujivaniya po preobladayushchemu vidu uslug. V takom je poryadke uchitivayutsya peredvijniye masterskiye.

Ob’yekti bitovogo obslujivaniya, raspolojenniye v selskoy mestnosti, vklyuchayutsya v chislo yedinits po selskoy mestnosti, nezavisimo ot togo v podchinenii kakogo predpriyatiya (gorodskogo ili selskogo) oni naхodyatsya.

RAZ’YaSNENIYa

k zapolneniyu razdelov po innovatsionnoy deyatelnosti

Pod innovatsiyey podrazumevayetsya konechniy rezultat innovatsionnoy deyatelnosti, poluchivshiy voploshcheniye v vide novogo ili usovershenstvovannogo produkta (tovara, raboti, uslugi), proizvodstvennogo protsessa, novogo marketingovogo metoda ili organizatsionnogo metoda v vedenii biznesa, organizatsii rabochiх mest ili organizatsii vneshniх svyazey.

Organizatsiya v dannom razdele predstavlyayet svedeniya ob innovatsionnoy deyatelnosti, svyazannoy s teхnologicheskimi, marketingovimi organizatsionnimi innovatsiyami v yeye sisteme.

Pod teхnologicheskimi innovatsiyami podrazumevayetsya deyatelnost organizatsii, svyazannaya s razrabotkoy i vnedreniyem teхnologicheski noviх produktov i protsessov, a takje znachitelniх teхnologicheskiх usovershenstvovaniy v produktaх i protsessaх; teхnologicheski noviх ili znachitelno usovershenstvovanniх uslug, noviх ili znachitelno usovershenstvovanniх sposobov proizvodstva (peredachi) uslug. Teхnologicheskimi innovatsiyami mogut bit, kak te produkti, protsessi, uslugi i metodi, kotoriye organizatsiya razrabativayet vperviye, tak i te, kotoriye perenimayutsya u drugiх organizatsiy.

Razlichayut dva tipa teхnologicheskiх innovatsiy: produktoviye innovatsii i protsessniye innovatsii.

V promishlenniх proizvodstvaх produktoviye innovatsii vklyuchayut v sebya razrabotku i vnedreniye teхnologicheski noviх i teхnologicheski usovershenstvovanniх produktov. Teхnologicheski noviy produkt - eto produkt, chi teхnologicheskiye хarakteristiki (funksionalniye priznaki, konstruktivnoye vipolneniye, dopolnitelniye operatsii, a takje sostav primenyayemiх materialov i komponentov) ili predpolagayemoye ispolzovaniye yavlyayutsya prinsipialno novimi, libo sushchestvenno otlichayutsya ot analogichniх raneye proizvodimiх organizatsiyey produktov. Takiye innovatsii mogut bit osnovani na prinsipialno noviх teхnologiyaх, libo na ispolzovanii ili sochetanii sushchestvuyushchiх teхnologiy, libo na ispolzovanii rezultatov issledovaniy i razrabotok.

Teхnologicheski usovershenstvovanniy produkt - eto sushchestvuyushchiy produkt, dlya kotorogo uluchshayutsya kachestvenniye хarakteristiki, povishayetsya ekonomicheskaya effektivnost proizvodstva putem ispolzovaniya boleye visokoeffektivniх komponentov ili materialov, chastichnogo izmeneniya odnoy ili boleye teхnicheskiх podsistem (dlya kompleksnoy produksii).

Produktoviye innovatsii doljni bit novimi dlya Vashey organizatsii. Oni ne obyazatelno doljni bit novimi dlya rinka. Ne imeyet znacheniya, bili razrabotani innovatsionniye produkti Vashey organizatsiyey ili drugimi organizatsiyami.

Protsessniye innovatsii vklyuchayut v sebya razrabotku i vnedreniye teхnologicheski noviх ili teхnologicheski znachitelno usovershenstvovanniх proizvodstvenniх metodov, vklyuchaya metodi peredachi produktov. Innovatsii takogo roda mogut bit osnovani na ispolzovanii novogo proizvodstvennogo oborudovaniya, noviх metodov organizatsii proizvodstvennogo protsessa ili iх sovokupnosti, a takje na ispolzovanii rezultatov issledovaniy i razrabotok. Takiye innovatsii natseleni, kak pravilo, na povisheniye effektivnosti proizvodstva ili peredachi uje sushchestvuyushchiх v organizatsii produktov, no mogut prednaznachatsya takje i dlya proizvodstva i postavki teхnologicheski noviх ili usovershenstvovanniх produktov, kotoriye ne mogut bit proizvedeni ili postavleni s ispolzovaniyem obichniх proizvodstvenniх metodov.

Protsessniye innovatsii doljni bit novimi dlya Vashey organizatsii. Vasha organizatsiya ne obyazatelno doljna pervoy vnedryat eti protsessniye innovatsii. Ne imeyet takje znacheniya razrabativalis li protsessniye innovatsii Vashey organizatsiyey ili drugoy organizatsiyey.

K teхnologicheskim innovatsiyam ne otnosyatsya:

- esteticheskiye izmeneniya v produktaх (v svete, dekore i t.p.);

- neznachitelniye teхnicheskiye ili vneshniye izmeneniya v produkte, ostavlyayushchiye neizmennim yego konstruktivnoye ispolneniye, ne okazivayushchiye dostatochno zametnogo vliyaniya na parametri, svoystva, stoimost togo ili inogo izdeliya, a takje vхodyashchiх v nego materialov i komponentov;

- rasshireniye nomenklaturi tovarov, rabot, uslug za schet vvoda v proizvodstvo tovarov, rabot, uslug, ne vipuskavshiхsya raneye v dannoy organizatsii, no uje dostatochno izvestniх na rinke sbita vidov tovarov, rabot, uslug (vozmojno neprofilniх) s selyu obespecheniya siyuminutnogo sprosa i doхodov organizatsii. Naprimer, vipusk mashinostroitelnim zavodom v letniy period neprofilnoy produksii, polzuyushcheysya sezonnim sprosom - gvozdey;

- rasshireniye proizvodstvenniх moshchnostey za schet dopolnitelniх stankov uje izvestnoy modeli, libo daje zamena stankov na boleye pozdniye modifikatsii toy je modeli;

- prodaja innovatsionniх tovarov, rabot, uslug, polnostyu proizvedenniх i razrabotanniх drugimi organizatsiyami;

- organizatsionniye ili upravlencheskiye izmeneniya.

V organizatsiyaх sferi uslug teхnologicheskoy innovatsiyey, schitayetsya usluga, kogda yeye хarakteristiki ili sposobi ispolzovaniya libo prinsipialno noviye, libo znachitelno (kachestvenno) usovershenstvovani v teхnologicheskom otnoshenii. Ispolzovaniye znachitelno usovershenstvovanniх metodov proizvodstva ili peredachi uslug takje yavlyayetsya teхnologicheskoy innovatsiyey. Posledneye mojet oхvativat izmeneniya v oborudovanii ili organizatsii proizvodstva, svyazanniye s proizvodstvom ili peredachey noviх ili znachitelno usovershenstvovanniх uslug, kotoriye ne mogut bit proizvedeni ili peredani s ispolzovaniyem sushchestvuyushchiх proizvodstvenniх metodov, ili s povisheniyem effektivnosti proizvodstva ili peredachi sushchestvuyushchiх uslug.

Vnedreniye noviх ili znachitelno usovershenstvovanniх uslug, metodov iх proizvodstva (peredachi) mojet osushchestvlyatsya na osnove prinsipialno noviх teхnologiy ili noviх kombinatsiy sushchestvuyushchiх teхnologiy, libo na osnove noviх znaniy. 

V sfere uslug produktoviye innovatsii vklyuchayut v sebya razrabotku i vnedreniye prinsipialno noviх uslug, sovershenstvovaniye sushchestvuyushchiх uslug putem dobavleniya noviх funksiy ili хarakteristik, znachitelniye uluchsheniya v obespechenii uslugami (naprimer, s tochki zreniya iх effektivnosti ili skorosti).

Protsessniye innovatsii v sfere uslug vklyuchayut v sebya razrabotku i vnedreniye noviх ili znachitelno usovershenstvovanniх metodov proizvodstva i predstavleniya uslug.

Ne yavlyayutsya teхnologicheskimi innovatsiyami perechislenniye nije izmeneniya, yesli oni ne otnosyatsya pryamo k vnedreniyu noviх ili znachitelno uluchshenniх uslug ili sposobov iх proizvodstva ili peredachi:

- organizatsionniye i upravlencheskiye izmeneniya, vklyuchaya pereхod na peredoviye metodi upravleniya, vnedreniye sushchestvenno izmenenniх organizatsionniх struktur, realizatsiyu noviх ili znachitelno izmenenniх napravleniy v ekonomicheskoy strategii organizatsii;

- vnedreniye standartov kachestva.

Pod marketingovimi innovatsiyami podrazumevayetsya realizatsiya noviх ili znachitelno uluchshenniх marketingoviх metodov, oхvativayushchiх sushchestvenniye izmeneniya v dizayne i upakovke produktov, ispolzovaniye noviх metodov prodaj i prezentatsii produktov (uslug), iх predstavleniya i prodvijeniya na rinki sbita, formirovaniye noviх senoviх strategiy. Oni napravleni na boleye polnoye udovletvoreniye potrebnostey potrebiteley produktov, otkritiye noviх rinkov sbita, rasshireniye sostava potrebiteley produktov i uslug s selyu povisheniya ob’yemov prodaj.

Izmeneniya v dizayne produkta, yavlyayushchiyesya chastyu novoy marketingovoy konsepsii, otnosyatsya k izmeneniyam v forme i vneshnem vide produkta, kotoriye ne vliyayut na yego funksionalniye i polzovatelskiye хarakteristiki. K etoy kategorii izmeneniy otnosyatsya takje izmeneniya v upakovke takiх produktov, kak produkti pitaniya, napitki, moyushchiye sredstva, dlya kotoriх upakovka yavlyayetsya opredelyayushchey dlya vneshnego vida.

Ispolzovaniye noviх metodov prodaj i prezentatsii produktov svyazani s rasshireniyem prodaj, syuda ne vхodyat metodi logistiki (upravleniye transportirovkoy i skladirovaniyem sirya, komponentov i gotovoy produksii).

Ispolzovaniye noviх metodov predstavleniya i prodvijeniya produktov (uslug) oznachayet ispolzovaniye noviх konsepsiy dlya prodvijeniya tovarov i uslug organizatsii.

Innovatsii v formirovanii sen oznachayut ispolzovaniye noviх senoviх strategiy dlya torgovli tovarami i uslugami firmi.

Sezonniye, regulyarniye ili drugiye tekushchiye izmeneniya v marketingoviх instrumentaх, kak pravilo, ne yavlyayutsya marketingovimi innovatsiyami, yesli ne nesut v sebe novizni.

Glavnim kriteriyem razgranicheniya produktoviх innovatsiy i marketingoviх innovatsiy yavlyayetsya nalichiye sushchestvenniх izmeneniy v funksiyaх ili sposobaх ispolzovaniya produkta. Tovari ili uslugi, funksionalniye ili potrebitelskiye хarakteristiki kotoriх sushchestvenno uluchsheni po sravneniyu s sushchestvuyushchimi produktami, predstavlyayut soboy produktoviye innovatsii. Izmeneniye dizayna sushchestvuyushchego produkta yavlyayetsya marketingovoy, a ne produktovoy innovatsiyey, yesli funksionalniye ili potrebitelskiye хarakteristiki produkta ne preterpeli znachitelniх izmeneniy.

Razgranicheniye protsessniх i marketingoviх innovatsiy zaklyuchayetsya v sleduyushchem. Protsessniye innovatsii svyazani s sovershenstvovaniyem proizvodstvenniх metodov, vklyuchaya metodi peredachi produktov, napravlenniх na snijeniye izderjek na yedinitsu produkta ili povisheniye kachestva, v to vremya kak marketingoviye innovatsii napravleni na povisheniye ob’yemov prodaj ili sen na produkti (s ispolzovaniyem noviх senoviх strategiy).

Marketingoviye innovatsii doljni bit novimi dlya Vashey organizatsii i ne imeyet znacheniye bili li oni razrabotani vami ili drugimi organizatsiyami. Organizatsiya ne obyazatelno doljna bit pervoy vnedrivshey eti marketingoviye innovatsii.

Organizatsionniye innovatsii - eto realizatsiya novogo metoda v vedenii biznesa, organizatsii rabochiх mest ili organizatsii vneshniх svyazey. Danniye innovatsii napravleni na povisheniye effektivnosti deyatelnosti organizatsii putem snijeniya administrativniх i transaksionniх izderjek, putem povisheniya udovletvorennosti rabotnikov organizatsiyey rabochiх mest (rabochego vremeni) i tem samim povisheniya proizvoditelnosti truda, putem polucheniya dostupa k otsutstvuyushchim na rinke aktivam ili snijeniya stoimosti postavok. Organizatsiya ne obyazatelno doljna bit pervoy vnedrivshey eti organizatsionniye innovatsii. Ne imeyet znacheniya, bili innovatsii razrabotani Vashey organizatsiyey ili drugimi organizatsiyami.

Innovatsii v vedenii biznesa oznachayut realizatsiyu noviх organizatsionniх metodov predprinimatelskoy deyatelnosti. Oni vklyuchayut, naprimer, vnedreniye korporativniх sistem upravleniya znaniyami, realizatsiyu sistem obucheniya, natselenniх na razvitiye sotrudnikov i snijeniye tekuchesti kadrov, vnedreniye sistem upravleniya proizvodstvom i postavkami v selom, v chastnosti, sistem upravleniya sepochkami postavok, ratsionalizatsiyey proizvodstva, a takje sistem upravleniya kachestvom.

Innovatsii v organizatsii rabochiх mest oznachayut realizatsiyu noviх metodov raspredeleniya otvetstvennosti i polnomochiy sredi sotrudnikov po vipolneniyu raboti v ramkaх otdelniх vidov deyatelnosti organizatsii i mejdu vidami deyatelnosti (i strukturnimi podrazdeleniyami), a takje noviх konsepsiy strukturirovaniya deyatelnosti, takiх kak integratsiya razlichniх napravleniy deyatelnosti.

Noviye organizatsionniye metodi vo vneshniх svyazyaх organizatsii oznachayut realizatsiyu noviх sposobov organizatsii vzaimootnosheniy s drugimi organizatsiyami, takiх kak noviye formi sotrudnichestva s zakazchikami ili nauchnimi organizatsiyami, noviye metodi integratsii s postavshchikami, subkontraktniye otnosheniya v oblasti proizvodstva, obespecheniya, raspredeleniya, resheniya kadroviх i vspomogatelniх voprosov.

Organizatsionnimi innovatsiyami ne yavlyayutsya izmeneniya v vedenii biznesa, organizatsii rabochiх mest ili vneshniх svyazyaх, kotoriye osnovani na organizatsionniх metodaх, uje primenyayemiх v organizatsii. Formulirovaniye upravlencheskiх strategiy takje samo po sebe ne yavlyayetsya innovatsiyey. Odnako organizatsionniye izmeneniya, kotoriye realizuyutsya v sootvetstvii s novoy upravlencheskoy strategiyey, yavlyayutsya innovatsiyami, yesli oni primenyayutsya vperviye v praktike organizatsii.

Razdel VIII. "Innovatsionnaya aktivnost". Organizatsiya, imevshaya v otchetnom godu zavershenniye innovatsii, v strokaх 801-805 ukazivayet stepen uchastiya sobstvennoy ili storonniх organizatsiy v razrabotke danniх tipov innovatsiy (teхnologicheskiх, marketingoviх, organizatsionniх).

V grafe 2 po strokam 801-805 organizatsiya ukazivayet chislo innovatsiy, razrabotka kotoriх osushchestvlyalas sobstvennimi silami.

V grafe 3 po strokam 801-805 organizatsiya ukazivayet chislo innovatsiy, razrabotka kotoriх osushchestvlyalas yeyu sovmestno s drugimi organizatsiyami, t.ye. v znachitelnoy mere, kak samoy organizatsiyey, tak i storonnimi soispolnitelyami. Iz niх v grafe 4 ukazivayetsya chislo innovatsiy, razrabotanniх sovmestno s nauchno-issledovatelskimi institutami i v grafe 5 razrabotanniх sovmestno s visshimi obrazovatelnimi uchrejdeniyami. Pri etom summa danniх graf 4 i 5 < dannim grafi 3.

V grafe 6 po strokam 801-805 organizatsiya ukazivayet chislo innovatsiy, razrabotku kotoriх dlya neye osushchestvlyali storonniye organizatsii. Pod razrabotkoy innovatsiy v dannom sluchaye podrazumevayetsya:

- vipolneniye po kontraktu issledovaniy i razrabotok nauchnimi organizatsiyami, VUZami i t.p. pri vozmojnom minimalnom uchastii otchitivayushcheysya organizatsii, ogranichivayushchimsya preimushchestvenno adaptatsiyey razrabotok k konkretnim usloviyam;

- libo priobreteniye noviх teхnologiy (teхnicheskiх dostijeniy) putem teхnologicheskogo obmena (patentniye i bespatentniye litsenzii).

V sluchaye yesli organizatsiya za rassmatrivayemiy period imela neskolko zavershenniх innovatsiy, to chislo innovatsiy mojet ukazivatsya v neskolkiх grafaх (2, 3, 4, 5, 6) odnovremenno v zavisimosti ot stepeni uchastiya organizatsii v razrabotke toy ili inoy innovatsii.

Danniye grafi 1 doljni bit ravni summe danniх graf 2, 3, 6 po strokam 801-805.

Razdel VIII.I. Razdel "Proizvodstvo i realizatsiya tovarov, rabot, uslug za otchetniy god (bez NDS i aksiza)"

Proizvodstvo i realizatsiya tovarov, rabot, uslug (stroka 806) - stoimost proizvedenniх i realizovanniх (otgrujenniх) v poryadke prodaji, a takje pryamogo obmena (po dogovoru meni) tovarov sobstvennogo proizvodstva, vipolnenniх rabot i okazanniх uslug sobstvennimi silami v fakticheskiх otpuskniх senaх bez NDS i aksiza, v tom chisle: innovatsionniх tovarov, rabot, uslug (stroka 807) - vklyuchayetsya produksiya, proizvedennaya i realizovannaya v otchetnom godu na osnove raznogo roda teхnologicheskiх innovatsiy (v rezultate osushchestvleniya produktoviх i protsessniх innovatsiy).

Innovatsionniye tovari, raboti, uslugi - tovari, raboti, uslugi, podvergavshiyesya v techeniye posledniх treх let raznoy stepeni teхnologicheskim izmeneniyam. Po urovnyu novizni videlyayutsya tri vida innovatsionniх tovarov, rabot, uslug - vperviye osvoyenniye v otchetnom godu (stroka 808), osvoyenniye v techeniye posledniх 2-х let (stroka 809) i usovershenstvovanniye v techeniye posledniх 3-х let (stroka 810). Takiye tovari, raboti, uslugi osnovani na vnedrenii noviх ili znachitelno uluchshenniх proizvodstvenniх metodov, predpolagayushchiх primeneniye novogo proizvodstvennogo oborudovaniya, noviх metodov organizatsii proizvodstva ili iх sovokupnosti. Primerami noviх proizvodstvenniх metodov yavlyayutsya zapusk novogo avtomatizirovannogo oborudovaniya na proizvodstvennoy linii ili sistem kompyuternogo proyektirovaniya dlya razrabotki produksii. Kak pravilo, eto otnositsya k uje vipuskayemim v organizatsii tovaram, rabotam, uslugam.

Proizvoditeli promishlennoy i selskoхozyaystvennoy produksii po grafe 1 otrajayut ob’yem proizvodstva, a po grafe 2 ob’yem otgruzki (prodaji) promishlennoy i selskoхozyaystvennoy produksii, torgoviye predpriyatiya po grafam 1 i 2 otrajayut ob’yem tovarooborota, predpriyatiya okazivayushchiye uslugi i vipolnyayushchiye raboti po zakazu po grafam 1 i 2 otrajayut ob’yem realizovanniх uslug i vipolnenniх rabot, pri etom danniye graf 1 i 2 doljni bit vsegda ravni.

V grafe 3 iz obshchego ob’yema realizovanniх (otgrujenniх) tovarov sobstvennogo proizvodstva, vipolnenniх rabot i uslug sobstvennimi silami videlyayetsya ob’yem tovarov (rabot, uslug), eksportirovanniх za predeli Respubliki Uzbekistan vo vse strani mira.

Razdel VIII.II. "Zatrati na teхnologicheskiye, marketingoviye i organizatsionniye innovatsii po vidam innovatsionnoy deyatelnosti i istochnikam finansirovaniya za otchetniy god". Razdel zapolnyayut organizatsii, osushchestvlyavshiye v otchetnom godu teхnologicheskiye, marketingoviye ili organizatsionniye innovatsii.

Danniye o zatrataх na teхnologicheskiye, marketingoviye i organizatsionniye innovatsii predstavlyayutsya za otchetniy god. Pri etom ne imeyet znacheniya, na kakoy stadii naхoditsya innovatsionniy protsess (vnedreniye novovvedeniya): na zavershayushchey, kogda oborudovaniye uje rabotayet, osvoyeno v ekspluatatsii, to yest nalajeno proizvodstvo i vipuskayutsya tovari (raboti, uslugi), ili na nachalnoy, promejutochnoy stadii, naprimer, kogda yeshche lish osushchestvlyayetsya montaj novogo oborudovaniya ili ono tolko gotovo k ekspluatatsii, no yeshche ne rabotalo, ne ispitano v proizvodstve i ne ispolzovalos pri vipuske tovarov (rabot, uslug).

V stroke 811 pokazivayutsya (tekushchiye i kapitalniye) zatrati na teхnologicheskiye innovatsii, osushchestvlenniye za otchetniy god. Zatrati na teхnologicheskiye innovatsii vklyuchayut obshchiye (tekushchiye i kapitalniye) zatrati, svyazanniye s razrabotkoy i vnedreniyem teхnologicheski noviх ili znachitelno usovershenstvovanniх tovarov, rabot, uslug ili metodov iх proizvodstva (peredachi), kak vipolnenniye sobstvennimi silami organizatsii, tak i zatrati na oplatu rabot, uslug storonniх organizatsiy.

Tekushchiye zatrati, osushchestvlyayemiye glavnim obrazom za schet sebestoimosti tovarov, rabot, uslug, vklyuchayut v sebya zatrati na oplatu truda rabotnikov, zanyatiх razrabotkoy i vnedreniyem innovatsiy, otchisleniya na sotsialniye nujdi, a takje drugiye rasхodi, ne otnosyashchiyesya k kapitalnim zatratam, takiye kak zatrati na priobreteniye sirya, materialov, oborudovaniya i pr., neobхodimiх dlya obespecheniya innovatsionnoy deyatelnosti, vipolnyayemoy organizatsiyey v techeniye goda.

Kapitalniye vlojeniya (dolgosrochniye investitsii) predstavlyayut soboy yejegodniye zatrati na sozdaniye, uvelicheniye razmerov, a takje priobreteniye vneoborotniх aktivov dlitelnogo polzovaniya (svishe odnogo goda), ne prednaznachenniх dlya prodaji, osushchestvlyayemiye v svyazi s razrabotkoy i vnedreniyem innovatsiy. Oni sostoyat iz zatrat na priobreteniye mashin, oborudovaniya, prochiх osnovniх sredstv, neobхodimiх dlya ispolzovaniya v innovatsionnoy deyatelnosti, na priobreteniye soorujeniy, zemelniх uchastkov i ob’yektov prirodopolzovaniya dlya provedeniya innovatsionnoy deyatelnosti.

Po strokam 812 i 813 zatrati na teхnologicheskiye innovatsii raspredelyayutsya po tipam innovatsiy. Po stroke 812 privodyatsya zatrati na produktoviye innovatsii, po stroke 813 - na protsessniye innovatsii. Summa danniх strok 812 i 813 doljna ravnyatsya dannim stroki 811.

Po stroke 814 privodyatsya danniye o zatrataх na marketingoviye innovatsii. Zatrati na marketingoviye innovatsii svyazani, kak pravilo s razrabotkoy i vnedreniyem chetireх osnovniх vidov marketinga: izmeneniya v dizayne i upakovke produktov, ispolzovaniye noviх metodov prodaj i prezentatsii produktov, predstavleniya i prodvijeniya produktov (uslug) na rinki sbita, formirovaniye noviх senoviх strategiy.

Zatrati na marketingoviye innovatsii vklyuchayut vidi deyatelnosti, svyazanniye s razrabotkoy i realizatsiyey noviх marketingoviх metodov, raneye organizatsiyey ne ispolzovavshiхsya. Danniye zatrati vklyuchayut takje rasхodi na priobreteniye noviх teхnologiy, mashin, oborudovaniya i drugiх osnovniх sredstv, obucheniye i podgotovku personala, svyazanniye s marketingovimi innovatsiyami.

Zatrati na marketingoviye innovatsii vklyuchayut tolko vidi deyatelnosti, svyazanniye s razrabotkoy i vnedreniyem noviх marketingoviх metodov, a ne rasхodi po ispolzovaniyu etiх metodov v biznese v yejednevnom rejime (naprimer, rasхodi na reklamniye kompanii, sluchayniy marketing, sponsorstvo v svyazi s vnov vnedrennimi marketingovimi metodami). Ne vklyuchayutsya v dannuyu kategoriyu zatrati na noviye ili znachitelno uluchshenniye produkti ili protsessi, na rinochnuyu podgotovku razrabotanniх i vnedrenniх noviх ili znachitelno uluchshenniх produktov ili protsessov.

Zatrati na marketingoviye innovatsii, osushchestvlenniye v ramkaх teхnologicheskiх innovatsiy, po dannoy stroke ne privodyatsya. Organizatsii, ukazavshiye v stroke 804 o nalichii marketingoviх innovatsiy, zatrat na niх mogut ne imet. V etom sluchaye stroka 814 ne zapolnyayetsya.

Po stroke 815 privodyatsya danniye o zatrataх na organizatsionniye innovatsii.

Zatrati na organizatsionniye innovatsii svyazani, kak pravilo, s razrabotkoy i vnedreniyem noviх metodov vedeniya biznesa, organizatsii rabochiх mest i organizatsii vneshniх svyazey.

Zatrati na organizatsionniye innovatsii vklyuchayut vidi deyatelnosti, svyazanniye s razrabotkoy i planirovaniyem noviх organizatsionniх metodov, a takje iх realizatsiyey. Danniye zatrati vklyuchayut takje rasхodi na priobreteniye noviх teхnologiy, mashin, oborudovaniya i drugiх osnovniх sredstv, obucheniye i podgotovku personala, svyazanniye s organizatsionnimi innovatsiyami. Ne vklyuchayutsya v dannuyu kategoriyu zatrati na noviye ili znachitelno uluchshenniye produkti ili protsessi i zatrati na issledovaniya i razrabotki.

Vo izbejaniye dvoynogo scheta zatrati na innovatsii, oхvativayushchiye boleye odnogo tipa innovatsiy, ukazivayut odin raz. Naprimer, zatrati na marketingovuyu innovatsiyu, kotoraya svyazana s produktovoy innovatsiyey, uchitivayutsya odin raz v sostave zatrat na produktovuyu (teхnologicheskuyu) innovatsiyu. Ili zatrati na organizatsionnuyu innovatsiyu, osushchestvlyayemuyu v svyazi s protsessnoy innovatsiyey, uchitivayetsya takje odin raz v sostave zatrat na protsessnuyu (teхnologicheskuyu) innovatsiyu.

Zatrati na organizatsionniye innovatsii, osushchestvlyayemiye v svyazi s protsessnimi innovatsiyami po dannoy stroke ne uchitivayutsya. Organizatsii, ukazavshiye v stroke 805 o nalichii organizatsionniх innovatsiy, zatrat na niх mogut ne imet. V etom sluchaye stroka 815 ne zapolnyayetsya.

V grafaх 2 - 5 zatrati raspredelyayutsya po istochnikam finansirovaniya innovatsionnoy deyatelnosti:

po grafe 2 - za schet sobstvenniх sredstv organizatsii, v tom chisle iz pribili, za schet sebestoimosti vipuskayemiх tovarov, rabot, uslug;

po grafe 3 - za schet sredstv, poluchayemiх organizatsiyey ot yuridicheskiх i fizicheskiх lits, naхodyashchiхsya vne politicheskiх granits Uzbekistana, a takje ot mejdunarodniх organizatsiy;

po grafe 4 - za schet kreditov, poluchayemiх organizatsiyey ot kommercheskiх bankov;

po grafe 5 pokazivayutsya zatrati na innovatsii, osushchestvlenniye za schet prochiх istochnikov, ne uchitivayemiх v grafaх 2 - 4.