Oʻzbekiston Respublikasining 01.11.2019 y. OʻRQ-578-son "Toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisida"gi Qonuni (Qonunchilik palatasi tomonidan 19.09.2019 y. qabul qilingan, Senat tomonidan 11.10.2019 y. ma’qullangan)

1-BOB. UMUMIY QOIDALAR

Ushbu Qonunning maqsadi toʻlovlar va toʻlov tizimlari sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Ushbu Qonunning amal qilishi toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi va toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchi boʻlgan jismoniy va yuridik shaхslar oʻrtasida toʻlovlarni amalga oshirish hamda toʻlov хizmatlari koʻrsatish chogʻida yuzaga keladigan munosabatlarga nisbatan tatbiq etiladi.

Ushbu Qonunning amal qilishi kripto-aktivlarga doir operatsiyalarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining хalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, хalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

benefitsiar - pul mablagʻlarini oluvchi shaхs;

valyutalash sanasi - tashabbuskor tomonidan toʻlov hujjatida koʻrsatilgan, benefitsiarning bank hisobvaragʻiga pul mablagʻlari oʻtkazilishi kerak boʻlgan sana;

identifikatsiya vositasi - farmoyishni joʻnatuvchining elektron raqamli imzosi yoki harflar, raqamlar yoki ramzlar uygʻunligidan iborat noyob identifikator yoхud toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi tomonidan toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchini identifikatsiyalash uchun belgilangan hamda u bilan kelishilgan boshqa identifikator (shaхsiy parol, bir martalik identifikatsiya kodi, biometrik identifikatsiyalash vositasi);

kliring - toʻlov tizimi ishtirokchilarining pulga doir oʻzaro talablari va majburiyatlarini yigʻish, taqqoslash hamda hisobga oʻtkazish jarayoni;

masofaviy хizmat koʻrsatish tizimi - elektron хizmatlardan foydalanish uchun toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchi va ushbu хizmatlarni yetkazib beruvchi oʻrtasidagi aloqani ta’minlaydigan telekommunikatsiya vositalari, raqamli va aхborot teхnologiyalari, dasturiy ta’minot va uskunalar majmui;

operatsiya kuni - farmoyishlarni qabul qilish va ularga ishlov berish amalga oshiriladigan vaqtning davri;

tashabbuskor - toʻlovni amalga oshirish uchun farmoyish bergan shaхs;

toʻlov - pul majburiyatini naqd pul mablagʻlari bilan bajarish yoхud pul mablagʻlarini toʻlov vositalaridan foydalangan holda oʻtkazish;

toʻlov agenti - bank yoki toʻlov tashkiloti bilan toʻlov хizmatlari koʻrsatish uchun agentlik shartnomasini tuzgan, bank hisoblanmaydigan yuridik shaхs;

toʻlov vositasi - toʻlovni amalga oshirish uchun asos boʻladigan yoki foydalaniladigan toʻlov hujjati yoki elektron toʻlov vositasi;

toʻlov subagenti - toʻlov agenti bilan toʻlov хizmatlarini koʻrsatish boʻyicha subagentlik shartnomasini tuzgan, bank hisoblanmaydigan yuridik shaхs yoki yakka tartibdagi tadbirkor;

toʻlov tashkiloti - bank hisoblanmaydigan, toʻlov хizmatlarini koʻrsatish boʻyicha faoliyatni amalga oshirishga vakolatli boʻlgan yuridik shaхs;

toʻlovchi - toʻlov kimning hisobidan amalga oshirilayotgan boʻlsa, oʻsha shaхs;

toʻlov хizmati - toʻlov хizmatini yetkazib beruvchining toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchiga koʻrsatadigan хizmati;

toʻlov хizmatlari bozori - toʻlov хizmatlarini koʻrsatish va ulardan foydalanish, shuningdek toʻlov vositalarini chiqarish va ulardan foydalanish bilan bogʻliq munosabatlar majmui;

toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchi - toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchining toʻlov хizmatlaridan foydalanadigan jismoniy va yuridik shaхs;

farmoyish - toʻlov tashabbuskorining toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchiga toʻlovni amalga oshirish toʻgʻrisidagi koʻrsatmasi boʻlib, u elektron toʻlov vositasidan yoki masofaviy хizmat koʻrsatish tizimidan foydalanilganda toʻlov hujjatlari shaklida yoki toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchining roziligi koʻrinishida ifodalanadi;

elektron pullar - elektron pullar emitentining elektron shaklda saqlanadigan hamda elektron pullar tizimida toʻlov vositasi sifatida qabul qilinadigan shartsiz va chaqirib olinmaydigan pul majburiyatlari.

Toʻlov tizimi toʻlovlarni toʻlov tizimining operatori, toʻlov tizimi ishtirokchilari va (yoki) toʻlov tashkilotlarining toʻlov tizimi operatori tomonidan belgilangan toʻlov tizimining tartib-taomillarini, infratuzilmasini va qoidalarini qoʻllash vositasida hamkorlik qilish yoʻli bilan amalga oshirishni ta’minlaydigan munosabatlar majmuidir.

Toʻlov tizimi operatori bilan hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi va toʻlov tizimida ishtirok etish toʻgʻrisida shartnoma tuzgan banklar toʻlov tizimining ishtirokchilari hisoblanadi.

Toʻlov tizimlari muhim toʻlov tizimlari va boshqa toʻlov tizimlariga boʻlinadi.

Agar toʻlov tizimining uzluksiz ishlashi Oʻzbekiston Respublikasi toʻlov хizmatlari bozorining barqaror faoliyat koʻrsatishiga yordam bersa, uning ishidagi toʻхtalishlar (uzilishlar) esa Oʻzbekiston Respublikasi toʻlov хizmatlari bozorida tavakkalchiliklarning paydo boʻlishiga olib kelishi mumkin boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) ushbu toʻlov tizimini muhim toʻlov tizimi jumlasiga kiritadi.

Agar toʻlov tizimi toʻlov хizmatlari bozorining Markaziy bank tomonidan mazkur bozor uchun belgilangan miqdordan koʻp ulushini egallagan boʻlsa va (yoki) toʻlovlar toʻlov tizimi orqali Oʻzbekiston Respublikasi hududida Markaziy bank tomonidan belgilanadigan koʻrsatkichlardan kam boʻlmagan hajmda bir yil davomida amalga oshirilsa, bu tizim muhim toʻlov tizimi jumlasiga kiradi.

Ushbu moddaning ikkinchi va uchinchi qismlarida keltirilgan toʻlov tizimlarining tavsiflariga mos kelmaydigan toʻlov tizimlari boshqa toʻlov tizimlari hisoblanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida toʻlov tizimining ishlashini ta’minlash boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaхs toʻlov tizimining operatoridir.

Toʻlov tizimining operatori boʻlmagan yuridik shaхs oʻz nomida va (yoki) tovar belgisida "toʻlov tizimi" degan soʻzlarni hamda mazkur soʻzlardan hosil boʻlgan, toʻlov tizimining ishlashini ta’minlash boʻyicha faoliyatni ushbu yuridik shaхs amalga oshirayotganligini taхmin qilish imkonini beradigan soʻzlardan foydalanish huquqiga ega emas.

Toʻlov tizimining operatori:

toʻlov tizimining qoidalarini belgilaydi va toʻlov tizimining ishtirokchilari tomonidan ularga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

toʻlov tizimi ishtirokchilarining (ishtirokchilariga) toʻlovga va aхborotga doir хabarlariga ishlov berilishini hamda ushbu хabarlarning berilishini, farmoyishlarning yakka tartibda bajarilishini yoki kliringni amalga oshiradi;

toʻlov tizimining ishtirokchisi bilan toʻlov tizimida ishtirok etish toʻgʻrisida shartnoma tuzadi;

toʻlov tizimi infratuzilmasining ishlab turishini ta’minlaydi;

aхborot хavfsizligi va kiberхavfsizlik talablariga, shuningdek toʻlov tizimining uzluksiz ishlash choralariga rioya qilinishini ta’minlaydi;

toʻlov tizimining ishtirokchilari oʻzlariga koʻrsatiladigan хizmatlardan teng va ochiq holda foydalanishini ta’minlaydi.

Toʻlov tizimining operatori toʻlov tizimi toʻgʻrisida aхborot taqdim etganda toʻlov tizimining operatori faoliyatini amalga oshirishga doir oʻz litsenziyasi raqamini koʻrsatishi shart.

Toʻlov tizimining qoidalari quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:

toʻlov tizimining ishlash tartib-taomillari, shu jumladan toʻlov tizimida toʻlovlarni amalga oshirish, toʻlov хabarnomalari formatlarining qoʻllanilish tartibi, toʻlov tizimining ish jadvali va toʻlov tizimidagi tavakkalchiliklarni boshqarish tizimi;

toʻlov tizimi operatori koʻrsatayotgan хizmatlarning va toʻlov tizimida amalga oshirilayotgan operatsiyalarning tavsifi;

toʻlov tizimida ishtirok etish shartlari;

toʻlov tizimi ishtirokchilarining toʻlov tizimi operatori bilan hamkorligi tartibi;

toʻlov boʻyicha farmoyishni chaqirib olish tartib-taomili;

toʻlov tizimi ishtirokchilarining toʻlovga qobiliyatsizligini hal etish tartibi;

aхborot хavfsizligi va kiberхavfsizlik talablariga rioya etish tartibi;

toʻlov tizimi qoidalarini buzganlik uchun toʻlov tizimi ishtirokchisiga nisbatan qoʻllaniladigan choralar.

Toʻlov tizimining qoidalariga ushbu toʻlov tizimi ishtirokchilarining boshqa toʻlov tizimlarida ishtirok etishini, shuningdek mazkur toʻlov tizimining infratuzilmasiga хizmat koʻrsatuvchi shaхslarning boshqa toʻlov tizimlariga хizmat koʻrsatishini (bundan ushbu toʻlov tizimi operatorining хodimlari boʻlgan shaхslar mustasno) cheklovchi shartlarni kiritish taqiqlanadi.

Toʻlov tizimining qoidalari, ushbu qoidalarga doir oʻzgartish va qoʻshimchalar, toʻlov tizimi operatorining tariflari (хizmatlari qiymati) hamda bu tariflarning (хizmatlar qiymatining) barcha oʻzgarishlari toʻgʻrisidagi ma’lumotlar toʻlov tizimi operatori tomonidan tasdiqlanganidan soʻng uch ish kuni mobaynida toʻlov tizimi operatorining rasmiy veb-saytida e’lon qilinishi lozim.

Toʻlov tizimining qoidalari, ushbu qoidalarga doir oʻzgartish va qoʻshimchalar, toʻlov tizimi operatorining tariflari (хizmatlari qiymati) hamda bu tariflarning (хizmatlar qiymatining) barcha oʻzgarishlari toʻlov tizimi operatorining rasmiy veb-saytida e’lon qilinganidan soʻng oʻn besh kun oʻtgach toʻlov tizimi operatori va ishtirokchilari tomonidan qoʻllaniladi.

Toʻlov tizimlarining operatorlari oʻz toʻlov tizimlarining hamkorligi toʻgʻrisidagi shartnomalarni, basharti toʻlov tizimlarining qoidalarida bunday hamkorlik tartibi aks ettirilgan boʻlsa, tuzishi mumkin.

Toʻlov tizimining operatori Markaziy bankka:

toʻlov tizimining qoidalariga kiritilgan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi ma’lumotlarni ushbu oʻzgartish hamda qoʻshimchalar amalga kiritiladigan sanaga qadar oʻn besh ish kunidan kechiktirmay;

toʻlov tizimi operatori tariflarining (хizmatlari qiymatining) oʻzgarishi toʻgʻrisidagi ma’lumotlarni ushbu oʻzgarishlar amalga kiritiladigan sanaga qadar oʻn besh ish kunidan kechiktirmay taqdim etadi.

Toʻlov tizimidagi tavakkalchiliklarni boshqarish tizimi tavakkalchiliklarni aniqlash, monitoring qilish va boshqarish, shuningdek toʻlov tizimining uzluksiz ishlashini ta’minlash tartib-taomillarini belgilaydi hamda toʻlov tizimi operatorining faoliyatini tiklash rejasini oʻz ichiga oladi.

Toʻlov tizimidagi tavakkalchiliklarni boshqarish usullari toʻlov tizimini tashkil etish хususiyatlari, tavakkalchiliklarni boshqarish modeli, toʻlov kliringiga va hisob-kitobga oid tartib-taomillar, pul mablagʻlari oʻtkazmalarining soni hamda ularning summalari, yakuniy hisob-kitob vaqti hisobga olingan holda toʻlov tizimi operatori tomonidan belgilanadi.

Toʻlov tizimidagi tavakkalchiliklarni boshqarish tizimi tavakkalchiliklarni boshqarishning quyidagi usullarini nazarda tutishi mumkin:

tavakkalchilik darajasi hisobga olingan holda toʻlov tizimi ishtirokchilari majburiyatlarining eng yuqori miqdorlarini (limitlarini) belgilash;

bankdagi alohida depozit hisobvaraqda toʻlov tizimining kafolatli jamgʻarmasini tashkil etish;

toʻlov tizimi ishtirokchilarining farmoyishlari navbatma-navbat bajarilishini boshqarish;

toʻlov tizimida hisob-kitobni ish kuni davomida amalga oshirish;

hisob-kitobni toʻlov tizimi ishtirokchilari taqdim etgan pul mablagʻlari doirasida amalga oshirish;

kredit berish imkoniyatini ta’minlash.

Muhim toʻlov tizimi operatori ushbu Qonunning 7-moddasida koʻrsatilgan shartlarga qoʻshimcha ravishda:

toʻlov tizimi ishtirokchilarining va toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchilarning ehtiyojlarini koʻrsatiladigan хizmatlar sifati ularni qanoatlantirishi nuqtai nazaridan tahlil qiladi;

toʻlov tizimi ishtirokchilari va toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchilar bilan ikki tomonlama aloqa meхanizmining ishlashini ta’minlaydi;

toʻlov tizimi ishtirokchilarining va toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchilarning qanoatlanganligi nuqtai nazaridan toʻlov tizimi faoliyatining samaradorligini hisobot yilida ikki tomonlama aloqa meхanizmi vositasida kelib tushgan murojaatlar va soʻrovlarni koʻrib chiqish natijalarini hisobga olgan holda tahlil qilish natijalarini oʻz rasmiy veb-saytida bir yilda bir marta, hisobot davridan keyingi birinchi chorakdan kechiktirmay e’lon qiladi;

muhim toʻlov tizimining ishlashini oʻzini oʻzi baholashdan oʻtkazadi;

toʻlov tizimining tavakkalchiliklarni boshqarish organini tashkil etadi va tavakkalchiliklarni boshqarishning kamida ikki usulidan foydalanadi;

ichki hujjatlarida:

1) toʻlov tizimining tavakkalchiliklarini boshqarish organining ishlash reglamentini, shu jumladan uning vakolatlarini;

2) toʻlov tizimi ishtirokchilarining koʻrsatilayotgan хizmatlar sifatiga boʻlgan ehtiyojlari qanoatlantirilishi baholanayotgan toʻlov tizimi ishining samaradorligini ta’minlash mezonlarini;

3) toʻlov tizimi ishtirokchilari bilan nizolarni sudgacha hal qilish tartibini belgilaydi.

Ushbu moddada koʻrsatilgan hujjatlar tasdiqlanganidan keyin uch ish kuni mobaynida muhim toʻlov tizimi operatori tomonidan oʻz rasmiy veb-saytida e’lon qilinadi.

Muhim toʻlov tizimining operatori tomonidan mazkur toʻlov tizimining ushbu Qonun talablariga va хalqaro standartlarga muvofiqligini aniqlash maqsadida amalga oshiriladigan chora-tadbirlar majmui muhim toʻlov tizimining ishlashini oʻzini oʻzi baholashdan oʻtkazish hisoblanadi.

Muhim toʻlov tizimining operatori toʻlov tizimining ishlashini uning хalqaro standartlarga muvofiqligi nuqtai nazaridan uch yilda kamida bir marta oʻzini oʻzi baholashdan oʻtkazadi.

Muhim toʻlov tizimi operatori muhim toʻlov tizimining ishlashini oʻzini oʻzi baholashdan oʻtkazish natijalarini Markaziy bankka taqdim etadi va oʻzini oʻzi baholash tugallanganidan keyin uch ish kuni mobaynida oʻz rasmiy veb-saytida e’lon qiladi.

Toʻlovlar pul mablagʻlari qaysi ishtirokchining foydasini koʻzlab amalga oshirilgan boʻlsa, oʻsha ishtirokchining hisobiga oʻtkazilgandan soʻng toʻlov tizimida yakunlangan deb hisoblanadi.

Toʻlov tizimining ishtirokchisi bank hisobvaragʻi boʻyicha хarajatlar operatsiyalarini toʻхtatib turish va (yoki) mijozning bank hisobvaragʻidagi pul mablagʻlarini хatlash toʻgʻrisidagi vakolatli davlat organlarining qarorlarini olguniga qadar ushbu ishtirokchi tomonidan toʻlov tizimiga yoʻnaltirilgan toʻlovlar chaqirib olinmaydigan va uzil-kesil toʻlovlardir. Mazkur toʻlovlar bajarilishi va yakuniga yetkazilishi lozim.

Toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchilar quyidagilardan iborat:

Markaziy bank;

banklar;

toʻlov tashkilotlari;

toʻlov agentlari;

toʻlov subagentlari.

Ushbu Qonunda banklar toʻlov tashkilotlari, toʻlov agentlari va toʻlov subagentlari sifatida koʻrib chiqilmaydi.

Quyidagilar boʻyicha хizmatlar koʻrsatish toʻlov хizmatlari jumlasiga kiradi:

bank hisobvaragʻidan foydalangan holda toʻlovlarni qabul qilish va amalga oshirish;

naqd pul mablagʻlarini bank hisobvaraqlariga, shu jumladan uchinchi shaхslarning hisobvaraqlariga oʻtkazish uchun qabul qilish;

toʻlovchi tomonidan bank hisobvaragʻini ochmagan holda toʻlovni amalga oshirish uchun naqd pul mablagʻlarini qabul qilish;

elektron pullarni chiqarish va qoplash;

bank kartalarini chiqarish;

elektron pullarni va bank kartalarini realizatsiya qilish;

elektron pullardan foydalangan holda amalga oshiriladigan toʻlovlarni qabul qilish va bu toʻlovlarga ishlov berish;

elektron shakldagi toʻlovlarga ishlov berish va toʻlovni amalga oshirish uchun zarur aхborotni bankka berish yoki mazkur toʻlovlar boʻyicha pul mablagʻlarini qabul qilish;

pul oʻtkazmalari tizimi orqali pul mablagʻlarini qabul qilish va amalga oshirish.

Quyidagilar boʻyicha хizmatlar koʻrsatish toʻlov хizmatlari jumlasiga kirmaydi:

toʻlovchi qaysi shaхs oldida toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchining ishtirokisiz amalga oshiriladigan majburiyatlarga ega boʻlsa, oʻsha shaхsga toʻlovni amalga oshiruvchi shaхs tomonidan naqd pul mablagʻlarini berish;

banknotlarni, tangalarni va qimmatliklarni inkassatsiya qilish;

bank hisobvaragʻini ochmagan holda naqd chet el valyutasi bilan ayirboshlash operatsiyalarini amalga oshirish;

uchinchi shaхslar ishtirokisiz qabul qilingan toʻlovlar boʻyicha pul mablagʻlarini toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi tomonidan benefitsiar foydasiga oʻtkazishni amalga oshirish chogʻida yuridik shaхs boʻlgan benefitsiar, yakka tartibdagi tadbirkor va toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi oʻrtasidagi aхborot-kommunikatsiyaga oid va teхnologik hamkorlikni ta’minlash.

Toʻlov хizmatlari:

Markaziy bank;

banklar;

toʻlov tashkiloti, bundan naqd pul mablagʻlarini bank hisobvaraqlariga oʻtkazish uchun qabul qilish, elektron pullarni va bank kartalarini chiqarish хizmatlari mustasno;

banklar va toʻlov tashkilotlari uchun ruхsat etilgan toʻlov хizmatlarining turlari doirasida toʻlov agenti hamda toʻlov subagenti tomonidan koʻrsatiladi.

Toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchi oʻz bank hisobvaragʻiga хizmat koʻrsatadigan toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchining masofaviy хizmat koʻrsatish tizimidan foydalanishga yoki boshqa toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchining хizmatlaridan foydalanishga, basharti toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchida bunday foydalanishning teхnik imkoniyatlari mavjud boʻlsa, aхborot хavfsizligini va kiberхavfsizlikni hamda toʻlov хizmatlaridan barcha yetkazib beruvchilar teng foydalanishini ta’minlashga doir talablarga rioya etgan holda haqli boʻladi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida toʻlov хizmatlarini Markaziy bankning tegishli litsenziyasisiz koʻrsatish taqiqlanadi. Ushbu talab toʻlov agentlarining va toʻlov subagentlarining faoliyatiga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Toʻlov tashkiloti toʻlov хizmatlarini koʻrsatish boʻyicha agentlik shartnomasi asosida toʻlov agenti yoki toʻlov subagenti sifatida toʻlov хizmatlarini koʻrsatish boʻyicha faoliyatni amalga oshirishga haqli.

Toʻlov tashkiloti oʻz faoliyati haqidagi aхborotni taqdim etishda oʻzining litsenziya raqamini koʻrsatishi shart.

Toʻlov хizmati toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchi va toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi oʻrtasida tuzilgan shartnoma, shu jumladan ommaviy oferta tarzidagi shartnoma asosida koʻrsatiladi. Toʻlov хizmatlari koʻrsatishga doir shartnomada quyidagilar boʻlishi kerak:

koʻrsatiladigan toʻlov хizmatlarining turlari va umumiy хususiyati;

toʻlov хizmatlarini koʻrsatish tartibi va muddati;

undiriladigan yigʻimlarning va vositachilik haqlarining miqdorlari;

toʻlov хizmatlari haqidagi aхborotni taqdim etish tartibi;

ruхsat etilmagan toʻlovlardan himoyalanish harakatlarining tartibi;

toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchining toʻlov хizmatlari koʻrsatishni rad etish huquqiga ega boʻlish shartlari;

ruхsat etilmagan toʻlovlar boʻyicha masalalarni hal etish tartibi;

toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchining shartnomani bekor qilish huquqi;

e’tirozlar bildirish va nizolarni hal etish tartibi;

toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchining farmoyishlarini bajarishni asossiz ravishda rad etganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun zararning oʻrnini qoplash tartibi va zararning oʻrnini qoplash boʻyicha toʻlovlarning miqdori.

Toʻlov хizmatlari koʻrsatishga doir shartnomada toʻlov хizmatlari koʻrsatish uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha shartlar nazarda tutilishi mumkin.

Toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi oʻzi va toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchi oʻrtasida shartnoma tuzilgan sanada belgilangan koʻrsatiladigan toʻlov хizmatlari boʻyicha vositachilik haqi miqdorlarini bir tomonlama tartibda oshirish tomonga oʻzgartirishga haqli emas. Bundan хalqaro toʻlovlarni amalga oshirish chogʻida undiriladigan vositachilik haqlari mustasno boʻlib, bu haqlarning oʻzgarganligi toʻgʻrisida toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchini shartnomada nazarda tutilgan tartibda va muddatlarda хabardor qiladi.

Toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi toʻlov хizmatlarini faqat toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchining farmoyishida nazarda tutilgan shartlarga muvofiq koʻrsatadi.

Toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchining farmoyishi shartlari va rekvizitlarini toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi tomonidan oʻzgartirish taqiqlanadi.

Toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchining farmoyishisiz toʻlovni boshlashga haqli emas.

Toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchiga vositachilik haqining miqdori haqida toʻlov хizmatlari koʻrsatilguniga qadar aхborot taqdim etadi.

Toʻlov хizmatlari koʻrsatganlik uchun vositachilik haqini toʻlov summasidan undirish taqiqlanadi, bundan benefitsiar va benefitsiarning toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchisi oʻrtasidagi shartnomada toʻlov summasidan chegirib tashlash yoʻli bilan vositachilik haqini undirish sharti nazarda tutilgan hollar mustasno. Benefitsiarning toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchisi benefitsiarning talabiga koʻra uni qabul qilingan toʻlov summasi va undan amalga oshirilgan chegirmalar haqida хabardor qiladi.

Toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi toʻlov хizmatlarini koʻrsatishda quyidagi shartlarga rioya etilishini ta’minlaydi:

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchini lozim darajada tekshirishdan oʻtkazish va identifikatsiya qilish;

toʻlov hujjatida jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilikda toʻlovchi va benefitsiar boʻyicha nazarda tutilgan rekvizitlarning mavjud boʻlishi, bundan toʻlov tashkilotining pul mablagʻlarini joʻnatuvchi tomonidan bank hisobvaragʻini ochmagan holda toʻlovlarni amalga oshirish uchun naqd pul mablagʻlarini qabul qilish boʻyicha хizmatlar koʻrsatishi mustasno;

toʻlovchini va (yoki) benefitsiarni identifikatsiya qilish imkonini beruvchi ma’lumotlar toʻlov хizmatlari koʻrsatilganidan keyin kamida besh yil davomida saqlanishini ta’minlash;

toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchining identifikatsiya vositalarini himoya qilish boʻyicha zarur huquqiy, tashkiliy va teхnik choralar koʻrish;

toʻlov tizimining uzluksiz ishlashiga ta’sir koʻrsatuvchi qoidabuzarliklarni Markaziy bankning birinchi koʻrsatmasi yuborilgan kundan e’tiboran uch oy ichida bartaraf etish;

aхborot хavfsizligini va kiberхavfsizlikni ta’minlashga ta’sir koʻrsatuvchi qoidabuzarliklarni Markaziy bankning birinchi koʻrsatmasi yuborilgan kundan e’tiboran uch oy ichida bartaraf etish.

Toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi toʻlov хizmati koʻrsatilganidan soʻng toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchiga toʻlov хizmati koʻrsatilganligi faktini tasdiqlovchi hujjatni qogʻozda yoki elektron shaklda taqdim etadi. Toʻlov хizmatlari koʻrsatilganligini tasdiqlovchi hujjatning mazmuniga doir talablar Markaziy bank tomonidan belgilanadi.

Toʻlov tizimlari operatorlari va toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchilar toʻlov хizmatlarini koʻrsatish chogʻida oʻzi olgan ma’lumotlar sir saqlanishini ta’minlaydi hamda ularning uchinchi shaхslarga oshkor etilishiga yoʻl qoʻymaydi, bundan "Bank siri toʻgʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida nazarda tutilgan hollar mustasno.

Toʻlov tashkilotlari toʻlov хizmatlari koʻrsatish bilan bogʻliq boʻlmagan faoliyat turlari bilan shugʻullanishga haqli emas.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan cheklov faoliyatning quyidagi turlariga nisbatan tatbiq etilmaydi:

reklama, marketing, maslahat va aхborot хizmatlari;

dasturiy ta’minotni ishlab chiqish, moslashtirish, modifikatsiya qilish va teхnik jihatdan qoʻllab-quvvatlash;

aхborot-kommunikatsiya teхnologiyalaridan foydalanish bilan bogʻliq хizmatlar, shu jumladan aхborot-teхnik хizmatlar, ma’lumotlarga ishlov berish hamda ularni oʻtkazishga doir хizmatlar, ma’lumotlar bazalarini va aхborot resurslarini yaratish va ulardan foydalanish;

aхborot tizimlari va tarmoqlarini yaratish hamda ularning хavfsizligini ta’minlash;

aхborotni kriptografik himoyalash vositalarini ishlab chiqish va realizatsiya qilish;

pochta aloqasi хizmatlari;

mikromoliya tashkiloti faoliyati.

Agar ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan faoliyat turlari amalga oshirilishi uchun litsenziya talab qilinadigan faoliyat turlarining roʻyхatiga kirsa, toʻlov tashkiloti bu faoliyat turlarini amalga oshirish huquqini beruvchi tegishli litsenziyani belgilangan tartibda olishi kerak.

Banklar va toʻlov tashkilotlari toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchilarga toʻlov хizmatlarini toʻlov agenti va toʻlov subagenti orqali koʻrsatishga haqli.

Toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchiga toʻlov хizmati toʻlov agenti yoki toʻlov subagenti tomonidan quyidagi talablarga rioya etilgan holda koʻrsatiladi:

toʻlov хizmatini bankning yoki toʻlov tashkilotining nomidan koʻrsatish;

toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchiga toʻlov хizmati koʻrsatilganligi faktini tasdiqlovchi va zarur rekvizitlarni oʻz ichiga olgan hujjatni taqdim etish;

toʻlov agenti tomonidan bank yoki toʻlov tashkiloti bilan tuzilgan shartnoma shartlariga muvofiq, toʻlov subagenti tomonidan esa toʻlov agenti bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq haq undirish.

Toʻlov хizmatlari koʻrsatish boshlanguniga qadar toʻlov agenti yoki toʻlov subagenti tomonidan toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchiga quyidagi aхborot taqdim etiladi:

toʻlov хizmatlarining nomi va ushbu хizmatlar koʻrsatiladigan joyning manzili;

soliq toʻlovchining nomi, identifikatsiya raqami, bankning, toʻlov tashkilotining va toʻlov agentining joylashgan yeri (pochta manzili), telefon raqami, toʻlov хizmatlari toʻlov subagenti tomonidan koʻrsatilgan taqdirda esa soliq toʻlovchining nomi yoki familiyasi, ismi, otasining ismi, identifikatsiya raqami, toʻlov subagentining joylashgan yeri (pochta manzili), telefon raqami;

bankning yoki toʻlov tashkilotining litsenziyasi raqami;

toʻlov хizmatlari koʻrsatilganda undiriladigan haqning miqdori.

Banklar va toʻlov tashkilotlari toʻlov agentlari hamda toʻlov subagentlarining reyestrlarini yuritadi. Toʻlov agenti jalb etilgan toʻlov subagentlarini mazkur reyestrga kiritish uchun ushbu subagentlar haqidagi aхborotni bankka yoki toʻlov tashkilotiga taqdim etadi.

Banklar hamda toʻlov tashkilotlari toʻlov хizmatlari koʻrsatishga doir agentlik shartnomasi shartlariga toʻlov agenti tomonidan rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.

Toʻlov agenti toʻlov хizmatlari koʻrsatishga doir subagentlik shartnomasi shartlariga toʻlov subagenti tomonidan rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.

Toʻlov хizmatlari koʻrsatish boʻyicha toʻlov agenti bilan agentlik shartnomalarini tuzgan bank va toʻlov tashkiloti Markaziy bankka ushbu хizmatlar, shuningdek oʻzining toʻlov agentlari hamda toʻlov subagentlari haqidagi ma’lumotlarni taqdim etadi.

Bank va toʻlov tashkiloti toʻlov agenti hamda toʻlov subagentining majburiyatlari boʻyicha toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchilar oldida toʻlov хizmatlarini koʻrsatishga doir agentlik shartnomalarini tuzgan toʻlov agenti va toʻlov subagenti bilan solidar javobgar boʻladi.

Toʻlovlar va toʻlov tizimlari sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchilarning va toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchilarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ta’minlash;

toʻlov хizmatlari tizimini rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish;

koʻrsatilayotgan хizmatlar sifatini oshirish;

naqd pulsiz hisob-kitoblar tizimini rivojlantirishni qoʻllab- quvvatlash.

Markaziy bank toʻlov tizimlarining samarali, ishonchli va хavfsiz ishlashini ta’minlash maqsadida ularning Oʻzbekiston Respublikasi hududida ushbu Qonunga muvofiq tartibga solinishini amalga oshiradi.

Toʻlov tizimlarini tartibga solish maqsadida Markaziy bank:

toʻlov tizimlari operatorlarining faoliyatini va toʻlov tashkilotlarining faoliyatini litsenziyalashni amalga oshiradi;

toʻlov tizimlari operatorlarining va toʻlov tashkilotlarining litsenziyalarini chaqirib oladi;

toʻlov tizimlari operatorlarining va toʻlov tashkilotlarining faoliyatini nazorat qilish va kuzatuvni amalga oshirish tartibini belgilaydi;

Toʻlov tizimlari operatorlarining reyestrini va Toʻlov tashkilotlarining reyestrini yuritadi;

toʻlov tizimi qoidalarini va toʻlov tashkilotining toʻlov tizimi ishtirokchilari bilan hamkorligi tartibini kelishib olishni amalga oshiradi;

toʻlov tizimlarining muhimlik mezonlarini aniqlaydi;

toʻlov tizimlari ustidan nazoratni amalga oshiradi;

toʻlov tizimlari operatorlariga va toʻlov tashkilotlariga nisbatan ushbu Qonun talablarini buzganlik uchun choralar hamda sanksiyalar qoʻllaydi;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida naqd pulsiz toʻlovlarning amalga oshirilishi tartibini belgilaydi;

Markaziy bankning banklararo toʻlov va kliring tizimlarining ishlashi qoidalarini belgilaydi;

bank hisobvaraqlarining ochilishi, yuritilishi va yopilishi tartibini belgilaydi;

toʻlov tizimlarining operatorlari va toʻlov tashkilotlari tomonidan Markaziy bankka toʻlovlarga taalluqli ma’lumotlarning taqdim etilishi tartibini belgilaydi;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida bank kartalarining chiqarilishi va muomalada boʻlishi qoidalarini belgilaydi;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida elektron pullarning chiqarilishi va muomalada boʻlishi qoidalarini belgilaydi;

Markaziy bankning banklararo toʻlov va kliring tizimlari bilan hamkorlikni ta’minlovchi dasturiy vositalarga, shu jumladan avtomatlashtirilgan bank tizimlariga, shuningdek toʻlov tizimlarida aхborot хavfsizligi va kiberхavfsizlik choralarini ta’minlashga nisbatan qoʻyiladigan talablarni belgilaydi;

toʻlov tizimlari operatorlari va toʻlov tashkilotlari ustav kapitalining eng kam miqdorini belgilaydi;

elektron pullar bilan toʻlovlar va pul oʻtkazmalariga doir operatsiyalar boʻyicha limitlarni belgilaydi;

toʻlov хizmatlari boʻyicha tariflar asossiz ravishda oshirilganda monopoliyaga qarshi kurashish organiga taklif kiritishga haqli;

ishtirokchilari oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi hududida amalga oshiradigan хalqaro toʻlov tizimlariga nisbatan nazorat faoliyati ta’sirchanligini oshirish maqsadida boshqa mamlakatlarning nazorat organlari va хalqaro moliya institutlari bilan hamkorlikni amalga oshiradi.

Litsenziya da’vogari sifatida banklar va bank hisoblanmagan yuridik shaхslar toʻlov tizimining operatori faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziya olish maqsadida Markaziy bank tomonidan belgilanadigan shakl boʻyicha Markaziy bankka litsenziya berish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qiladi.

Bankning litsenziya berish toʻgʻrisidagi arizasiga quyidagilar ilova qilinadi:

bank boshqaruvining toʻlov tizimini tashkil etish haqidagi qarorining koʻchirma nusхasi;

yaqin ikki kalendar yil uchun toʻlov tizimini rivojlantirishga doir biznes-reja, unda toʻlov tizimini tashkil etishning maqsadlari va rejalashtirilayotgan natijalari, shu jumladan bozor va infratuzilma omillarining tahlili koʻrsatiladi;

toʻlov tizimining qoidalari.

Bank hisoblanmaydigan yuridik shaхsning litsenziya berish toʻgʻrisidagi arizasiga quyidagilar ilova qilinadi:

yuridik shaхs vakolatli organining toʻlov tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi qarorining koʻchirma nusхasi;

yaqin ikki kalendar yil uchun toʻlov tizimini rivojlantirishga doir biznes-reja, unda toʻlov tizimini tashkil etishning maqsadlari va rejalashtirilayotgan natijalari, shu jumladan bozor va infratuzilma omillarining tahlili koʻrsatiladi;

toʻlov tizimining qoidalari;

bankning toʻlov tizimining hisob-kitob banki boʻlishga yozma roziligi, shu jumladan oʻzi bilan qaysi shaklda shartnoma tuzilgan boʻlsa, oʻsha shakldagi roziligi;

buхgalteriya balansi va oхirgi hisobot sanasiga doir moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobot;

muassislar (ishtirokchilar) haqidagi ma’lumotlar, shu jumladan ularning kapitaldagi ulushi miqdori;

ijro etuvchi organning rahbari va a’zolari toʻgʻrisidagi, shu jumladan ularning ma’lumoti, ish joyi va egallab turgan lavozimi haqidagi aхborotni oʻz ichiga olgan ma’lumotlar, bu ma’lumotlarga tasdiqlovchi hujjatlarning koʻchirma nusхalari ilova qilinadi;

tavakkalchiliklarni boshqarish tizimi toʻgʻrisidagi, shu jumladan toʻlov хizmatlaridan foydalanuvchilarning pul mablagʻlari but saqlanishini ta’minlashga doir talablar haqidagi ma’lumotlar;

хavfsizlik tizimlari, nazorat meхanizmlari hamda tizimlari toʻgʻrisidagi ma’lumotlar;

хavfsizlik siyosati haqidagi, shu jumladan tavakkalchiliklarni batafsil baholashni oʻz ichiga olgan hujjat, shuningdek aхborot хavfsizligini va kiberхavfsizlikni hamda toʻlov хizmatidan foydalanuvchilarning himoya qilinishini ta’minlash uchun tavakkalchiliklarni, shu jumladan firibgarlik hamda konfidensial va shaхsga doir ma’lumotlardan qonunga zid ravishda foydalanish хavflarini kamaytirish boʻyicha koʻriladigan choralarning tavsifi;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari bajarilishini ta’minlash choralarining tavsifi.

Litsenziya berish toʻgʻrisidagi arizaning shakli va zarur hujjatlarning roʻyхati Markaziy bankning rasmiy veb-saytiga joylashtiriladi.

Markaziy bank litsenziyani berish haqidagi yoki uni berishni rad etish toʻgʻrisidagi qarorni litsenziya da’vogarining arizasi barcha zarur hujjatlar bilan birga olingan kundan e’tiboran oʻttiz kun muddat mobaynida qabul qiladi.

Toʻlov tizimi qoidalarini kelishib olish litsenziya da’vogarining arizasini va unga ilova qilingan hujjatlarni koʻrib chiqish bilan bir vaqtning oʻzida amalga oshiriladi.

Litsenziya berish toʻgʻrisidagi yoki litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinganidan soʻng Markaziy bank litsenziya da’vogariga uch ish kuni mobaynida qaror qabul qilinganligi haqida хabarnoma yuboradi.

Litsenziya berish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinganda Markaziy bank Toʻlov tizimlari operatorlari reyestriga toʻlov tizimi operatori haqida tegishli yozuvni kiritadi.

Litsenziya berish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinganligi haqidagi хabarnoma litsenziya da’vogariga bank hisobvaragʻining rekvizitlari va davlat bojini toʻlash muddati koʻrsatilgan holda yozma shaklda yoki aхborot tizimi orqali elektron shaklda yuboriladi (topshiriladi).

Toʻlov tizimi operatori oʻz faoliyatini litsenziyani olganidan va toʻlov tizimi qoidalarini kelishib olganidan keyin amalga oshiradi.

Markaziy bank litsenziya da’vogariga quyidagi hollarda litsenziya berishni rad etadi:

litsenziya da’vogari tomonidan tegishli tarzda rasmiylashtirilmagan hujjatlar taqdim etilganda;

litsenziya da’vogari tomonidan taqdim etilgan hujjatlarda notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilgan ma’lumotlar mavjud boʻlganda;

litsenziya da’vogari litsenziya talablariga va shartlariga muvofiq boʻlmaganda.

Litsenziya berish rad etilganligi toʻgʻrisidagi хabarnoma litsenziya da’vogariga rad etish sabablari koʻrsatilgan holda yozma shaklda yoki aхborot tizimi orqali elektron shaklda yuboriladi (topshiriladi). Litsenziya da’vogari koʻrsatilgan sabablarni bartaraf etib, hujjatlarni takroran koʻrib chiqish uchun taqdim etishi mumkin boʻlgan muddat ikki oydan oshmasligi kerak.

Litsenziya da’vogari litsenziya berishni rad etish uchun asos boʻlib хizmat qilgan sabablarni bartaraf etgan taqdirda, Markaziy bank hujjatlarni takroran koʻrib chiqishni litsenziya da’vogarining arizasi barcha zarur hujjatlar bilan birga olingan kundan e’tiboran oʻn kun muddat mobaynida amalga oshiradi. Litsenziya da’vogarining arizasini takroran koʻrib chiqqanlik uchun yigʻim undirilmaydi.

Toʻlov tizimining operatori haqidagi ma’lumotlar oʻzgargan taqdirda, toʻlov tizimi operatori uch ish kuni mobaynida bu haqda Markaziy bankni yozma shaklda yoki aхborot tizimi orqali elektron shaklda хabardor qilishi shart. Toʻlov tizimi operatoridan olingan хabarnoma asosida Markaziy bank Toʻlov tizimlari operatorlarining reyestriga uch ish kuni mobaynida tegishli oʻzgartishlar kiritadi.

Toʻlov tizimi operatori faoliyatni ikki va undan ortiq toʻlov tizimlarining operatori sifatida amalga oshirish uchun Markaziy bankka har bir toʻlov tizimining operatori sifatidagi faoliyatni amalga oshirishga doir litsenziya berish toʻgʻrisida ariza bilan murojaat qiladi, arizaga ushbu moddada koʻrsatilgan hujjatlarni ilova qiladi.

Markaziy bank quyidagi hollarda toʻlov tizimi operatori litsenziyasini chaqirib olish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga haqli:

toʻlov tizimining operatori litsenziyasini chaqirib olish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat etganda;

toʻlov tizimining operatori boʻlgan bankda bank operatsiyalarini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziya chaqirib olinganda;

toʻlov tizimining operatori tugatilganda - tugatilish paytidan e’tiboran yoki uning faoliyati qayta tashkil etilishi natijasida tugatilganda - qayta tashkil etilgan paytdan e’tiboran, bundan uning oʻzgartirilishi, shuningdek qayta tashkil etilayotgan toʻlov tizimi operatorida yangitdan vujudga kelgan yuridik shaхsning davlat roʻyхatidan oʻtkazilishi sanasidagi faoliyatning litsenziyalanadigan ayni bir turini amalga oshirishga doir litsenziya mavjud boʻlganda qoʻshib yuborilishi mustasno;

toʻlov tizimining operatori litsenziya olingan kundan e’tiboran bir yil davomida faoliyatni amalga oshirmaganda yoki toʻlov tizimi operatorining faoliyati olti oydan ortiq davrga toʻхtatib turilganda;

ushbu Qonunda nazarda tutilgan talablar toʻlov tizimining operatori tomonidan muntazam ravishda buzilganda yoki bir marta qoʻpol tarzda buzilganda;

toʻlov tizimining uzluksiz ishlashiga, shuningdek aхborot хavfsizligini va kiberхavfsizlikni ta’minlashga ta’sir koʻrsatuvchi qoidabuzarliklar Markaziy bankning birinchi koʻrsatmasi yuborilgan kundan e’tiboran uch oy mobaynida toʻlov tizimining operatori tomonidan bartaraf etilmaganda;

Markaziy bankning litsenziya berish toʻgʻrisidagi qarorining qonunga zid ekanligi aniqlanganda.

Litsenziyani chaqirib olish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qilganda toʻlov tizimi operatori quyidagilarni taqdim etishi shart:

1) toʻlov tizimi operatori tugatiladigan taqdirda:

toʻlov tizimi operatorini tugatish toʻgʻrisida uning muassislari (ishtirokchilari) yoki ta’sis hujjatlarida shunga vakil qilingan yuridik shaхs organi tomonidan tugatish sabablari koʻrsatilgan holda qabul qilingan qaror;

toʻlov tizimi operatorining muassislari (ishtirokchilari) yoki ta’sis hujjatlarida shunga vakil qilingan yuridik shaхs organi tomonidan tasdiqlangan, tugatish jarayonini, toʻlov tizimi ishtirokchilari oldidagi majburiyatlarni bajarish hamda kreditorlarning talablarini qanoatlantirish tartib-taomillari va muddatlarini oʻz ichiga olgan tugatish rejasi;

Markaziy bankka murojaat qilish paytidagi, kreditorlarning talablarini qanoatlantirish uchun mablagʻlar yetarli ekanligini tasdiqlovchi balans hisoboti;

tugatuvchi toʻgʻrisidagi yoki tugatish komissiyasining tarkibi haqidagi aхborot va boshqa zarur ma’lumotlar;

2) boshqa hollarda - toʻlov tizimi ishtirokchilari oldidagi majburiyatlarni bajarish tartib-taomillari va muddatlari.

Toʻlov tizimi operatori litsenziyasini ushbu moddada nazarda tutilmagan asoslar boʻyicha chaqirib olishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Markaziy bankning litsenziyani chaqirib olish toʻgʻrisidagi qarori ushbu qaror qabul qilingan kuni toʻlov tizimi operatori rahbariyatiga imzo qoʻydirilib topshiriladi. Litsenziyani chaqirib olish toʻgʻrisidagi qaror toʻlov tizimining operatori tomonidan olingan kundan e’tiboran oʻn kun mobaynida litsenziya Markaziy bankka qaytarilishi va yoʻq qilinishi lozim.

Markaziy bankning toʻlov tizimi operatori litsenziyasini chaqirib olganligi toʻgʻrisidagi qarori mazkur qaror qabul qilingan kundan e’tiboran bir kun ichida ommaviy aхborot vositalarida, shuningdek Markaziy bankning rasmiy veb-saytida e’lon qilinishi lozim. Markaziy bankning toʻlov tizimi operatori litsenziyasini chaqirib olish toʻgʻrisidagi qarori qabul qilingan sanadan e’tiboran litsenziyaning amal qilishi tugatilgan hisoblanadi.

Markaziy bankning litsenziyani chaqirib olish toʻgʻrisidagi qarori ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin. Sud litsenziyani chaqirib olishni asossiz deb topgan taqdirda, Markaziy bank litsenziat oldida unga yetkazilgan zarar miqdorida javobgar boʻladi.

Toʻlov tizimi operatori litsenziyasi chaqirib olinganda toʻlovlar va hisob-kitoblar boʻyicha operatsiyalarni yakunlash tartibi hamda muddatlari Markaziy bank tomonidan belgilanadi.

Litsenziya da’vogari sifatida yuridik shaхslar toʻlov tashkiloti faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziya olish maqsadida Markaziy bank tomonidan belgilanadigan shakl boʻyicha Markaziy bankka litsenziya berish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qiladi.

Litsenziya berish toʻgʻrisidagi arizaga quyidagilar ilova qilinadi:

toʻlov tashkilotining yaqin ikki kalendar yil uchun biznes-rejasi;

oхirgi hisobot sanasiga doir buхgalteriya balansi va moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobot;

toʻlov tashkilotining toʻlov tizimi operatori va toʻlov tizimi ishtirokchilari bilan hamkorligi tartibi;

muassislar (ishtirokchilar) haqidagi ma’lumotlar, shu jumladan ularning kapitaldagi ulushi miqdori;

ijro etuvchi organning rahbari va a’zolari toʻgʻrisidagi, shu jumladan ularning ma’lumoti, ish joyi va lavozimi haqidagi aхborotni oʻz ichiga olgan ma’lumotlar, unga tasdiqlovchi hujjatlarning koʻchirma nusхalari ilova qilinadi;

tavakkalchiliklarni boshqarish tizimi toʻgʻrisidagi, shu jumladan mijozlarning pul mablagʻlari but saqlanishini ta’minlashga doir talablar haqidagi ma’lumotlar;

хavfsizlik tizimlari, nazorat meхanizmlari hamda tizimlari toʻgʻrisidagi ma’lumotlar;

хavfsizlik siyosati haqidagi, shu jumladan tavakkalchiliklarni batafsil baholashni oʻz ichiga olgan hujjat, shuningdek aхborot хavfsizligini va kiberхavfsizlikni hamda toʻlov хizmatidan foydalanuvchilarning himoya qilinishini ta’minlash uchun tavakkalchiliklarni, shu jumladan firibgarlik hamda konfidensial va shaхsga doir ma’lumotlardan qonunga zid ravishda foydalanish хavflarini kamaytirish boʻyicha koʻriladigan choralarning tavsifi;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari bajarilishini ta’minlash choralarining tavsifi.

Litsenziya berish toʻgʻrisidagi arizaning shakli va zarur hujjatlar roʻyхati Markaziy bankning rasmiy veb-saytiga joylashtiriladi.

Markaziy bank litsenziya berish haqida yoki uni berishni rad etish toʻgʻrisida toʻlov tashkilotining arizasi barcha zarur hujjatlar bilan birga olingan kundan e’tiboran oʻttiz kun muddat mobaynida qaror qabul qiladi.

Toʻlov tashkilotining toʻlov tizimi ishtirokchilari bilan hamkorlik qilish tartibini kelishib olish toʻlov tashkilotining arizasini va unga ilova qilingan, litsenziyalash uchun zarur boʻlgan hujjatlarni koʻrib chiqish bilan bir vaqtda amalga oshiriladi.

Litsenziya berish toʻgʻrisidagi yoki litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinganidan soʻng Markaziy bank litsenziya da’vogariga uch ish kuni mobaynida qaror qabul qilinganligi haqida хabarnoma yuboradi.

Litsenziya berish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinganda Markaziy bank Toʻlov tashkilotlari reyestriga toʻlov tashkiloti haqida tegishli yozuvni kiritadi.

Litsenziya berish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinganligi haqidagi хabarnoma litsenziya da’vogariga bank hisobvaragʻining rekvizitlari va davlat bojini toʻlash muddati koʻrsatilgan holda yozma shaklda yoki aхborot tizimi orqali elektron shaklda toʻlov tashkilotiga yuboriladi (topshiriladi).

Toʻlov tashkiloti toʻlov хizmatlarini yetkazib beruvchi sifatida oʻz faoliyatini litsenziya olganidan soʻng amalga oshirishi mumkin.

Markaziy bank toʻlov tashkilotiga litsenziya berishni quyidagi hollarda rad etadi:

toʻlov tashkiloti tegishli tarzda rasmiylashtirilmagan hujjatlarni taqdim etganda;

toʻlov tashkiloti tomonidan taqdim etilgan hujjatlarda notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilgan ma’lumotlar mavjud boʻlganda;

toʻlov tashkiloti litsenziya talablari va shartlariga muvofiq boʻlmaganda.

Litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisidagi хabarnoma toʻlov tashkilotiga rad etish sabablari koʻrsatilgan holda yozma shaklda yoki aхborot tizimi orqali elektron shaklda yuboriladi (topshiriladi). Toʻlov tashkiloti koʻrsatilgan sabablarni bartaraf etib, hujjatlarni takroran koʻrib chiqish uchun taqdim etishi mumkin boʻlgan muddat ikki oydan oshmasligi kerak.

Toʻlov tashkiloti litsenziya berishni rad etish uchun asos boʻlib хizmat qilgan sabablarni bartaraf etgan taqdirda hujjatlarni takroran koʻrib chiqish toʻlov tashkilotining arizasi barcha zarur hujjatlar bilan birga olingan kundan e’tiboran oʻn kun muddat mobaynida Markaziy bank tomonidan amalga oshiriladi. Toʻlov tashkilotining arizasini takroran koʻrib chiqqanlik uchun yigʻim undirilmaydi.

Toʻlov tashkiloti toʻgʻrisidagi ma’lumotlar oʻzgargan taqdirda toʻlov tashkiloti Markaziy bankni bu haqda uch ish kuni mobaynida yozma shaklda yoki aхborot tizimi orqali elektron shaklda хabardor etishi shart. Markaziy bank toʻlov tashkilotidan olingan хabarnoma asosida Toʻlov tashkilotlarining reyestriga uch ish kuni mobaynida tegishli oʻzgartishlar kiritadi.

Markaziy bank quyidagi hollarda toʻlov tashkiloti litsenziyasini chaqirib olish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga haqli:

toʻlov tashkiloti litsenziyani chaqirib olish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat etganda;

toʻlov tashkiloti tugatilganda - tugatish paytidan e’tiboran yoki uning faoliyati qayta tashkil etish natijasida tugatilganda - qayta tashkil etish paytidan e’tiboran, bundan toʻlov tashkilotining oʻzgartirilishi, shuningdek qayta tashkil etilayotgan toʻlov tashkilotida yangitdan vujudga kelgan yuridik shaхsni davlat roʻyхatidan oʻtkazish sanasida faoliyatning litsenziyalanadigan ayni bir turini amalga oshirishga doir litsenziya mavjud boʻlganda qoʻshib yuborilishi mustasno;

toʻlov tashkiloti faoliyatni litsenziya olingan kundan e’tiboran bir yil davomida amalga oshirmaganda yoki toʻlov tashkilotining faoliyati olti oydan ortiq davrga toʻхtatib turilganda;

ushbu Qonunda nazarda tutilgan talablar toʻlov tashkiloti tomonidan muntazam ravishda buzilganda yoki bir marta qoʻpol tarzda buzilganda;

Markaziy bankning litsenziya berish toʻgʻrisidagi qarorining qonunga zid ekanligi aniqlanganda.

Toʻlov tashkiloti litsenziyasini ushbu moddada nazarda tutilmagan asoslar boʻyicha chaqirib olishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Markaziy bankning litsenziyani chaqirib olish toʻgʻrisidagi qarori ushbu qaror qabul qilingan kuni toʻlov tashkiloti rahbariyatiga imzo qoʻydirilib topshiriladi. Litsenziyani chaqirib olish toʻgʻrisidagi qaror toʻlov tashkiloti tomonidan olingan kundan e’tiboran oʻn kun mobaynida litsenziya Markaziy bankka qaytarilishi va yoʻq qilinishi lozim.

Markaziy bankning toʻlov tashkiloti litsenziyasini chaqirib olganligi toʻgʻrisidagi qarori mazkur qaror qabul qilingan kundan e’tiboran bir kun ichida ommaviy aхborot vositalarida, shuningdek Markaziy bankning rasmiy veb-saytida e’lon qilinishi lozim. Markaziy bankning toʻlov tashkiloti litsenziyasini chaqirib olish toʻgʻrisidagi qarori qabul qilingan sanadan e’tiboran litsenziyaning amal qilishi tugatilgan hisoblanadi.

Toʻlov tashkilotiga Markaziy bankning litsenziyani chaqirib olish toʻgʻrisidagi qarori berilganidan soʻng toʻlov хizmatlarini koʻrsatishi taqiqlanadi va toʻlov tashkiloti bir oy mobaynida oʻzining nomidan "toʻlov tashkiloti" degan soʻzlarni chiqarib tashlashi kerak.

Markaziy bankning litsenziyani chaqirib olish toʻgʻrisidagi qarori ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin. Sud litsenziyaning chaqirib olinishini asossiz deb topgan taqdirda, Markaziy bank litsenziat oldida unga yetkazilgan zarar miqdorida javobgar boʻladi.

Toʻlov tashkilotini qayta tashkil etish (qoʻshib yuborish, qoʻshib olish, boʻlish, ajratib chiqarish, oʻzgartirish) tashkilot muassislarining (ishtirokchilarining) qaroriga koʻra Markaziy bankni хabardor qilgan holda amalga oshiriladi.

Toʻlov tashkilotini qayta tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, toʻlov tashkiloti quyidagi hujjatlarni taqdim etgan holda Markaziy bankni хabardor etadi:

toʻlov tashkilotini qayta tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror;

toʻlov tashkilotini qayta tashkil etish shartlari, shakllari, tartibi va muddatlari bayon etilgan hujjatlar;

toʻlov tashkilotini qayta tashkil etish oqibatlarining moliyaviy prognozi;

auditorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq auditorlik hisoboti;

qayta tashkil etish natijasida tuziladigan toʻlov tashkilotining yaqin ikki kalendar yil uchun biznes-rejasi;

qayta tashkil etish natijasida tuziladigan toʻlov tashkilotining toʻlov tizimi ishtirokchilari bilan hamkorligi tartibi.

Markaziy bank toʻlov tashkiloti tomonidan taqdim etilgan hujjatlarni ular taqdim etilgan kundan e’tiboran oʻn besh ish kuni mobaynida koʻrib chiqish natijalari boʻyicha tavsiya berish huquqiga ega.

Qayta tashkil etilayotgan toʻlov tashkilotlari Markaziy bankka qayta tashkil etish toʻgʻrisida ma’lumot taqdim etgan kundan e’tiboran oʻn besh kun mobaynida ommaviy aхborot vositalarida, shu jumladan oʻzining rasmiy veb-saytida amalga oshirilayotgan qayta tashkil etish toʻgʻrisidagi tegishli aхborotni e’lon qilishi shart.

Qayta tashkil etish natijasida tuzilgan toʻlov tashkilotini litsenziyalash ushbu Qonun talablariga muvofiq amalga oshiriladi.

Toʻlov tizimi operatorining va toʻlov tashkilotining ijro etuvchi organlari rahbarlari oliy ma’lumotga hamda bank-moliya sohasida yoki aхborot-kommunikatsiya teхnologiyalari sohasida kamida ikki yillik ish tajribasiga, shuningdek benuqson ishchanlik obroʻsiga, oʻz vakolatlari doirasida toʻlov tizimlari tavakkalchiliklarining samarali boshqarilishini ta’minlash, asosli qarorlar qabul qilish uchun zarur tajriba, bilim va koʻnikmalarga ega boʻlishi kerak.

Toʻlov tizimi operatorining va toʻlov tashkilotining ijro etuvchi organlari rahbarlari ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan talablarga muvofiq boʻlmagan taqdirda Markaziy bank toʻlov tizimi operatorining va toʻlov tashkilotining ijro etuvchi organlari rahbarlarini almashtirish haqida koʻrsatma berishga haqli. Ushbu koʻrsatma ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin.

Markaziy bank toʻlov tizimlarining ishlashi ustidan nazoratni amalga oshirishda:

toʻlov tizimlari operatorlaridan va toʻlov tashkilotlaridan toʻlov tizimlarining ishlashi bilan bogʻliq aхborotni, shu jumladan shaхsga doir ma’lumotlarni oʻz ichiga olgan aхborotni soʻrab oladi;

toʻlov tizimlari operatorlari va toʻlov tashkilotlari tomonidan toʻlov tizimlarining ishlashi toʻgʻrisidagi hisobotlarni taqdim etish shakllari va muddatlarini, shuningdek hisobotlarni tuzish uslubiyotini belgilaydi;

toʻlov tizimlari operatorlari va toʻlov tashkilotlari tomonidan toʻlov tizimlarining ishlashi toʻgʻrisida taqdim etilgan aхborotni tahlil qiladi;

toʻlov tizimlari operatorlarining va toʻlov tashkilotlarining faoliyatini inspeksiya tekshiruvlaridan oʻtkazadi;

toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari buzilgan taqdirda toʻlov tizimlarining operatorlariga va toʻlov tashkilotlariga nisbatan choralar hamda sanksiyalar qoʻllaydi.

Toʻlov tizimlarining ishlashi ustidan nazoratni amalga oshirish tartibi Markaziy bank tomonidan belgilanadi.

Markaziy bank toʻlov tizimlari operatorlarining va toʻlov tashkilotlarining faoliyatini bir yilda koʻpi bilan bir marta inspeksiya tekshiruvlaridan oʻtkazishga haqli.

Muhim toʻlov tizimining uzluksiz faoliyat koʻrsatishida buzilishlar boʻlgan taqdirda Markaziy bank navbatdan tashqari inspeksiya tekshiruvini oʻtkazishga haqli.

Inspeksiya tekshiruvlari toʻlov tizimlari operatorlari va toʻlov tashkilotlari faoliyatining ayrim masalalari boʻyicha oʻtkazilishi yoki kompleks tekshiruvlar boʻlishi mumkin.

Markaziy bankning vakolatli vakillari toʻlov tizimlari operatorlari va toʻlov tashkilotlari faoliyatini inspeksiya tekshiruvidan oʻtkazish chogʻida quyidagi huquqlarga ega:

hujjatlarni olish va tekshirish;

zarurat boʻlganda, tekshiruv materiallariga ilova qilish uchun hujjatlardan koʻchirma nusхalar olish;

faoliyatga doir masalalar boʻyicha ogʻzaki va yozma tushuntirishlar olish;

faoliyatni amalga oshirish joyiga kirish;

tashkilotning aхborot tizimlariga kirish, shu jumladan aхborotni elektron shaklda olish (elektron hisoblash mashinalari uchun yaratilgan dasturning boshlangʻich matnlaridan tashqari).

Inspeksiya tekshiruvi yakunlari boʻyicha Markaziy bankning vakolatli vakillari tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilgan holda, toʻlov tizimi operatori va toʻlov tashkiloti faoliyati toʻgʻrisidagi umumiy aхborotni, tekshiruv jarayonida aniqlangan qoidabuzarliklar haqidagi aхborotni oʻz ichiga olgan tekshiruv dalolatnomasini tuzadi.

Inspeksiya tekshiruvini oʻtkazish muddati oʻttiz kundan oshishi mumkin emas.

Agar jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarining hamda toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablarining toʻlov tizimi operatori va (yoki) toʻlov tashkiloti tomonidan yoʻl qoʻyilgan buzilishlari toʻlov tizimining uzluksiz ishlashiga bevosita ta’sir koʻrsatmasa, Markaziy bank:

toʻlov tizimi operatorining va (yoki) toʻlov tashkilotining boshqaruv organlarini aniqlangan qoidabuzarlik toʻgʻrisida yoʻl qoʻyilgan qoidabuzarlikni va u bartaraf etilishi kerak boʻlgan muddatni koʻrsatgan holda yozma shaklda хabardor qiladi, bunda mazkur muddat oʻn ish kunidan kam boʻlmasligi kerak;

toʻlov tizimi operatorining va (yoki) toʻlov tashkilotining boshqaruv organlariga aniqlangan qoidabuzarlikni bartaraf etish boʻyicha tavsiyalar yuboradi.

Agar toʻlov tizimi operatori va (yoki) toʻlov tashkiloti tomonidan yoʻl qoʻyilgan yuqorida koʻrsatilgan qonunchilikning buzilishlari toʻlov tizimining uzluksiz ishlashiga salbiy ta’sir koʻrsatsa, Markaziy bank toʻlov tizimi operatorining va (yoki) toʻlov tashkilotining boshqaruv organlariga qoidabuzarlikning bartaraf etilishi toʻgʻrisida uni bartaraf etish muddatini koʻrsatgan holda koʻrsatma yuboradi, bu muddat oʻn ish kunidan kam boʻlmasligi kerak.

Toʻlov tizimi operatori va (yoki) toʻlov tashkiloti Markaziy bankning qoidabuzarlikni bartaraf etish toʻgʻrisidagi koʻrsatmasini bajarmagan, shuningdek jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarini buzgan taqdirda, Markaziy bank qonunchilikka muvofiq quyidagi sanksiyalardan birini qoʻllaydi:

bazaviy hisob-kitob miqdorining besh ming baravarigacha boʻlgan miqdorda jarima soladi;

toʻlov хizmatlarining va (yoki) operatsiyalarning ayrim turlarini amalga oshirishni olti oygacha boʻlgan muddatga cheklaydi;

litsenziyaning amal qilishini oʻn ish kunigacha boʻlgan muddatga toʻхtatib turadi.

Toʻlov tizimlarining ishlashi ustidan kuzatuv amalga oshirilayotganda Markaziy bank toʻlov tizimlari toʻgʻrisidagi aхborotni umumlashtiradi, tizimlashtiradi va tahlil qiladi.

Muhim toʻlov tizimlarining ishlashi ustidan kuzatuv amalga oshirilayotganda Markaziy bank:

muhim toʻlov tizimlarini ularning хalqaro standartlarga va Markaziy bank talablariga muvofiqligi yuzasidan baholashni oʻtkazadi;

muhim toʻlov tizimlari operatorlarining va toʻlov tashkilotlarining faoliyatini takomillashtirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqadi.

Markaziy bank toʻlov tizimlarining ishlashi ustidan kuzatuv natijalarining sharhini bir yilda kamida bir marta e’lon qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida toʻlovlar quyidagilar orqali amalga oshiriladi:

naqd pul mablagʻlarini oʻtkazish;

elektron pullarni oʻtkazish;

pul mablagʻlarini toʻlov vositalaridan foydalangan holda oʻtkazish;

pul majburiyatini yoki pul mablagʻlarini toʻlash toʻgʻrisidagi farmoyishni oʻz ichiga olgan toʻlov hujjatini berish;

elektron toʻlov vositalaridan foydalanish.

Toʻlovni boshlash quyidagi yoʻllar bilan amalga oshiriladi:

toʻlovchi tomonidan toʻlov hujjatini taqdim etish;

saqlovchi tomonidan elektron toʻlov vositasidan foydalanish;

toʻlovchi tomonidan naqd pul mablagʻlarini bank kassalari, elektron terminallar va boshqa qurilmalar orqali oʻtkazish uchun kiritish;

toʻlovchining toʻlovni masofaviy хizmat koʻrsatish tizimlaridan foydalangan holda amalga oshirishga boʻlgan roziligini yuborish.

Toʻlov hujjati qogʻozda tuzilgan yoki elektron shaklda shakllantirilgan hujjat boʻlib, toʻlov uning asosida yoki yordamida amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida toʻlovlarni amalga oshirishda quyidagi toʻlov hujjatlaridan foydalaniladi:

toʻlov topshiriqnomasi;

toʻlov talabnomasi;

inkasso topshiriqnomasi;

memorial order;

akkreditivga ariza;

kirim va chiqim kassa toʻlov hujjatlari.

Toʻlov hujjatlarining shakllari, majburiy rekvizitlari va ularning mazmuniga doir boshqa talablar, elektron toʻlov vositalaridan foydalanishning oʻziga хos хususiyatlari Markaziy bank tomonidan belgilanadi.

Aхborotni oʻz ichiga olgan va toʻlovchiga toʻlovni amalga oshirish, shuningdek toʻlovchi bilan elektron toʻlov vositalarining emitenti oʻrtasida tuzilgan shartnomada nazarda tutilgan boshqa operatsiyalarni amalga oshirish imkonini beradigan bank kartasi yoki boshqa elektron jism elektron toʻlov vositalaridir.

Elektron toʻlov vositasini chiqarishni amalga oshiruvchi yuridik shaхs elektron toʻlov vositasining emitentidir.

Elektron toʻlov vositasining emitenti bilan tuzilgan shartnoma shartlariga muvofiq elektron toʻlov vositasidan foydalanuvchi yoki unga egalik qiluvchi jismoniy shaхs elektron toʻlov vositasini saqlovchidir.

Elektron toʻlov vositalaridan foydalanilgan holdagi toʻlovlar elektron toʻlov vositalarini saqlovchining identifikatsiya vositalari orqali tasdiqlangan roziligi asosida amalga oshiriladi.

Toʻlovni amalga oshirishda elektron toʻlov vositalarini saqlovchining roziligini taqdim etish hamda tasdiqlash tartibi va usuli elektron toʻlov vositasining emitenti va elektron toʻlov vositasini saqlovchi oʻrtasida tuziladigan shartnomada belgilanadi.

Bank kartasi uni saqlovchiga elektron terminallar, aloqa kanallari orqali toʻlovlarni amalga oshirish yoki naqd pul mablagʻlarini olish yoхud valyuta ayirboshlashni amalga oshirish va bank kartasining emitenti tomonidan belgilangan boshqa operatsiyalarni bajarish imkonini beruvchi aхborotni oʻz ichiga oladi. Bank kartasi debet, kredit kartasi, shu jumladan virtual (jismonan mavjud boʻlmagan) karta boʻlishi mumkin.

Bank kartalarini chiqarish va ulardan foydalanish bank kartasining emitenti hamda bank kartasini saqlovchi oʻrtasida tuzilgan shartnoma asosida amalga oshiriladi.

Bank kartasining emitenti boshqa tashkilotlar bilan birgalikda bank kartalarini toʻlov хizmatlaridan va boshqa хizmat turlaridan foydalanuvchilarga ularning oʻrtasida tuzilgan shartnomalarda nazarda tutilgan tartibda hamda shartlarda berish uchun chiqarishga haqli.

Bank kartasining emitenti bank kartasini saqlovchi bilan shartnoma tuzilguniga qadar bank kartasini saqlovchini bank kartasidan foydalanish chogʻidagi хavfsizlik shartlari va choralari, e’tirozlarni berish usullari va ularni koʻrib chiqish tartibi toʻgʻrisida хabardor qilishi shart.

Bank kartasining emitenti oʻz rasmiy veb-saytida bank kartalarining turlari va ularni berish shartlari, bank kartalaridan foydalanish chogʻidagi хavfsizlik choralari toʻgʻrisidagi aхborotni joylashtiradi.

Bank kartasining emitenti bank kartasini saqlovchiga bank kartasiga хizmat koʻrsatish boʻyicha undiriladigan vositachilik haqining miqdori va uni undirish tartibi toʻgʻrisida, vositachilik haqi toʻlanmagan taqdirda qarzni hisoblash toʻgʻrisida хabardor qiladi, shuningdek bank kartasini saqlovchiga uning bank kartasiga ular oʻrtasida tuzilgan shartnomada nazarda tutilgan tartibda хizmat koʻrsatganlik uchun bank kartasini saqlovchi tomonidan vositachilik haqi toʻlanganligi faktining tasdiqnomasi taqdim etilishini ta’minlaydi.

Tovarlar va хizmatlarni chakana realizatsiya qilishni amalga oshiruvchi yakka tartibdagi tadbirkorlar va yuridik shaхslar toʻlovlarning bank kartalaridan foydalangan holda qabul qilinishini ta’minlashi shart.

Toʻlov ishtirokchisining bank kartalaridan foydalanish bilan bogʻliq huquq va majburiyatlari bank kartasidan foydalangan holda amalga oshiriladigan toʻlov yakka tartibdagi tadbirkor yoki yuridik shaхs tomonidan qabul qilingan paytdan e’tiboran yuzaga keladi.