Янги
1 сентябрдан МҲЭКМ ўзгариши моддий ёрдамдан олинадиган солиқлар ҳисоб-китобига қандай таъсир қилади
10.08.26
2026 йил 1 сентябрдан Ўзбекистонда МҲЭКМ ўзгаради – Президентнинг 23.06.2026 йилдаги ПФ-115-сон Фармонига асосан у 1 271 000 сўмдан 1 360 000 сўмгача ошади. Бу сана йил давомида ходимларига моддий ёрдам ҳисоблаган ёки ҳисоблашни режалаштираётган ҳар бир иш берувчига тааллуқли: бундай тўловлар бўйича ЖШДСга доир имтиёз бевосита МҲЭКМ миқдорига боғланган. Йил ўртасида МҲЭКМнинг ўзгариши – бу бир марталик ҳаракат эмас, балки ҳисобланган суммалар бўйича солиқни қайта ҳисоблаб чиқиш мажбуриятидир.
НКТ чекида ва тушумлар бўйича ҳисоботда йўқотилган маълумотларни қандай тиклаш мумкин
07.08.26
Фискал маълумотлар операторига узатилган электрон чекда баъзан фақат тўлов ва ҚҚС суммалари сақланиб қолиб – сотилган товарлар ҳақидаги маълумотлар йўқолади. Шунга ўхшаш муаммо тушумлар бўйича ҳисоботда ҳам учрайди: сотиш ёки қайтариш чекларининг бир қисми унга тушмай қолади. Бу онлайн-НКТ билан ишловчи барча юридик шахсларга тааллуқли. Агар камчиликлар ҳисобот давригача бартараф этилмаса, онлайн-НКТ бўйича маълумотлар айланмадан олинадиган солиқ ва ҚҚС бўйича ҳисоботларни бузиб кўрсатади.
Огоҳлантиришсиз солиқ аудити. 2-қисм: нималар солиқ тўлашдан бўйин товлаш белгилари ҳисобланади
07.08.26
Аввалги материалда солиқ органи буйруқ чиқарилгандан кейин 3 кун ўтиб солиқ аудитини тайинлаши мумкин бўлган ҳолатлар кўриб чиқилган эди. Умумий қоидага кўра, солиқ тўловчи аудит ўтказилиши ҳақида камида 30 календарь кун олдин хабардор қилиниши лозим.
Ушбу қоидадан фақат битта истисно мавжуд. Аудит олдиндан хабардор қилмасдан фақатгина солиқ органида солиқ тўлашдан бўйин товлаш белгилари мавжуд бўлган ва бундай аудитни ўтказиш учун Солиқ қўмитасининг келишуви олинган тақдирдагина бошланиши мумкин.
Қонунчилик «бўйин товлаш белгилари» деганда нимани тушунади ва солиқ хавфининг юқори тоифаси уларнинг ўрнини боса оладими?
Buxgalter.uz илтимосига биноан Наталья ТУРАЛИНОВА, аудитор, «Аркад Аудит» аутсорсинг компанияси раҳбари таҳлилни давом эттиради:
ҚҚС бўйича кэшбек: Самарқандда оммавий равишда корхоналардан пул маблағлари ундирилмоқда. Бу қанчалик қонуний?
05.08.26
Самарқанд вилоятидаги умумий овқатланиш корхоналари, туроператорлар ва меҳмонхоналар Самарқанд вилояти солиқ бошқармасининг илгари тўланган ҚҚС бўйича кэшбекнинг бир қисмини ундириш тўғрисидаги қарорларини олишни бошладилар.
Солиқ органи Президентнинг 23.01.2024 йилдаги ПҚ–39-сон ва 24.05.2024 йилдаги ПҚ–193-сон қарорларига ҳавола қилмоқда, уларга кўра субсидиялар, имтиёзлар ва преференциялар миқдори тадбиркорлик субъектининг барқарорлик рейтингига боғлиқ қилиб қўйилган.
Солиқ органининг фикрича, 07.11.2024 йилдаги 745-сон ВМҚда назарда тутилган кэшбек солиқ тўловчининг рейтинг тоифасини ҳисобга олмасдан автоматик равишда ўтказилган. Шу сабабли, солиқ органи «ортиқча олинган» кэшбек суммасини мустақил равишда ҳисоблаб чиқаради ва уни 173-код — «QQS (Moliya vazirligiga qaytarish)» бўйича бюджетга ундириш тўғрисида қарор чиқаради.
Ушбу қарор асосида туман (шаҳар) солиқ инспекциялари корхоналарга солиқ қарзини узиш тўғрисида талабнома тақдим этмоқда, пеня ҳисобламоқда ва пул маблағларини инкассо топшириқномалари орқали ҳисоб-китоб ҳисобварақларидан сўзсиз тартибда ундириб олмоқда. Бир қатор корхоналарнинг пул маблағлари аллақачон ҳисобдан чиқарилган.
Бундай ундириш тартиби қонунчилик нуқтаи назаридан жиддий саволларни туғдирмоқда. Buxgalter.uz илтимосига биноан Наталья ТУРАЛИНОВА, аудитор, «Аркад Аудит» аутсорсинг компанияси раҳбари ушбу масала бўйича ўз фикрлари билан ўртоқлашди:
Оддий ширкат: шартномани қандай расмийлаштириш, солиқларни тўлаш ва ҳисоб юритиш керак
03.08.26
Компаниялар ва тадбиркорлар биргаликдаги лойиҳа учун пул, ускуна ва технологияларни алоҳида юридик шахс ташкил этмасдан тобора кўпроқ бирлаштирмоқдалар. Фуқаролик кодекси бундай ҳамкорликни оддий ширкат деб атайди. Биринчи марта бундай шартномага дуч келган бухгалтер бир вақтнинг ўзида учта вазифани ҳал қилиши керак: шартномани тўғри расмийлаштириш, биргаликдаги фаолият учун ким ва қандай солиқлар тўлашини аниқлаш ҳамда умумий ишларни шериклардан бири юритадиган бўлса, бухгалтерия ҳисобини қандай юритишни тушуниш.
Бухгалтер билиши керак бўлган қоидалар ва нозик жиҳатларни buxgalter.uz сайтида тушунтириб берамиз.
2026 йил 1 июлдан бошлаб касаллик варақалари: дастлабки 5 кунни ким тўлайди – иш берувчими ёки Жамғарма
30.07.26
2026 йил 1 июлдан кучга кирган касаллик нафақасини тўлашнинг янги қоидалари иш берувчи ва Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси ўртасида вақтинчалик меҳнатга лаёқатсизлик кунлари учун тўловни тақсимлади. Бироқ, амалиётда календарь йили учун «дастлабки 5 кун»ни ҳисоблаш ҳали ҳам саволларни келтириб чиқармоқда: нафақаларни ҳисоблашда хатоларга йўл қўймаслик учун биринчи ярим йилликдаги касаллик даврлари, иш алмашганда ва аллақачон фойдаланилган касаллик таътили кунлари қандай ҳисобга олинади.
Жавобларни buxgalter.uz сайтида ўқинг.
Адлия вазирлиги ШЖБПҲдан муддатидан олдин ечиб олинган маблағлардан ЖШДС тўлаш талабини қандай баҳолади
29.07.26
2026 йилнинг апрель-май ойларида ишловчи пенсионерлар ва ногиронлиги бўлган шахслар 2023-2025 йиллар учун ЖШДС бўйича қарздорлик тўғрисида пеня билан билдиришномалар олдилар. Сабаби – солиқ даври тугагунга қадар Халқ банкидаги ШЖБПҲдан пул маблағларини ечиб олиш.
Биз бу низо ҳақида ёздик ва солиқ маслаҳатчисининг фикрини келтирдик. Энди бизда Адлия вазирлигининг ушбу масала бўйича позицияси баён этилган хат бор – у нима ҳақида эканлигини айтиб ўтамиз:
Incoterms® 2020 қоидаларини қандай қўллаш керак
28.07.26
Агар ташқи савдо шартномасида етказиб бериш асоси белгиланган бўлса – масалан, «FOB Х пункти» ёки «CIP Y пункти» – Инcотермс® 2020 атамасининг қанчалик аниқ танланганлиги ва ёзилганлигига қараб, ташиш ва суғурта тўловларини ким тўлаши, товарнинг йўқолиш хавфи қайси пайтда сотувчидан харидорга ўтиши ва қандай харажатлар таннархга ёки божхона қийматига киритилиши аниқланади.
Бу хорижий ҳамкор билан олди-сотди шартномаларини тузадиган ҳар қандай компаниянинг бухгалтерлари ва ТИФ бўйича мутахассисларига тааллуқлидир. Етказиб бериш шартларининг ноаниқ ифодаланиши товар йўлда бўлганидан сўнг юк тушириш харажатларини, оддий ёки қўшимча суғуртани ким қоплаши ҳақидаги баҳсга олиб келиши мумкин.
Солиқ органининг умумий овқатланиш корхонасига қоплаб берилган ҚҚСни қайтариш тўғрисидаги талаби қонунийми
24.07.26
Агар солиқ тўловчи 07.11.2024 йилдаги 745-сон ВМҚда белгиланган барча мажбурий шартларга риоя қилган бўлса ва қайтарилиши лозим бўлган ҚҚС суммаси солиқ органларининг ахборот тизими томонидан солиқ тўловчининг иштирокисиз автоматик тарзда шакллантирилган бўлса, солиқ органининг 2025 йил учун қопланган ҚҚСнинг бир қисмини 2026 йилда қайтариш тўғрисидаги талаби қонуний ҳисобланадими?
Buxgalter.uz илтимосига биноан Солиқ қўмитаси Солиқ низоларини судгача ҳал қилиш бошқармаси бошлиғи Гулнора НИЗАМУТДИНОВА бу масалани тушунтиради:
Енгил автомобиль учун ҚҚС ва фойда солиғи бўйича қўшимча ҳисоблашга йўл қўймаслик учун нима қилиш керак
20.07.26
Корхоналар енгил автомобилларни харид қилишда кўпинча ҚҚСни ҳисобга оладилар ва фойда солиғини ҳисоблашда уларни сақлаш харажатларини чегириб ташлайдилар. Солиқчилар эса бундай харидларга доимо синчковлик билан қарайдилар ва битимнинг солиқ оқибатлари бўйича бухгалтернинг ҳаракатлари тўғрилигига шубҳа билдирадилар.
Қўшимча ҳисоблашга йўл қўймаслик учун қандай ҳужжатлар қўл остида бўлиши кераклиги ҳақида buxgalter.uz илтимосига кўра солиқ маслаҳатчиси Гулнора ЭРГАШЕВА маълум қилди:
Бизнинг Facebook
Телеграм канали @uz_buxgalter
