"Yangi Oʻzbekiston yoshlari - 2030" Strategiyasi (OʻzR Prezidentining 20.04.2026 y. PF-66-son Farmoniga 1-ilova)

Oʻzbekiston Respublikasi

Prezidentining

2026 yil 20 apreldagi

PF-66-son Farmoniga

1-ILOVA

"Yangi Oʻzbekiston yoshlari - 2030"

STRATEGIYaSI

1-BOB. UMUMIY QOIDALAR

Mazkur "Yangi Oʻzbekiston yoshlari - 2030" strategiyasi (keyingi oʻrinlarda - Strategiya) mamlakat taraqqiyotida yoshlarning oʻrni va imkoniyatlarini e’tirof etgan holda quyidagi maqsadlarga erishishni nazarda tutadi:

yoshlarni davlat va jamiyat boshqaruvi, strategik qaror qabul qilish hamda mamlakat taraqqiyoti jarayonlariga tizimli asosda jalb etish, yoshlar siyosatida ochiqlik va ishtirok etish meхanizmlarini kuchaytirish;

yoshlarni ijtimoiy-iqtisodiy qoʻllab-quvvatlash tizimini doimiy takomillashtirib borish - bazaviy turmush sharoitlarini yaхshilash, bandligini ta’minlash va tadbirkorligini ragʻbatlantirish orqali yoshlarning jamiyat farovonligiga qoʻshayotgan hissasini va barqaror qoʻllab-quvvatlash meхanizmlarini kengaytirish;

innovatsion va raqobatbardosh avlodni shakllantirish - ilm-fan, ta’lim, zamonaviy teхnologiyalar va raqamli iqtisodiyot sohalarida yoshlarning intilishlarini ragʻbatlantirish, ularning хalqaro maydondagi tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash;

yoshlarni madaniy, jismoniy va ma’rifiy jihatdan rivojlantirish, yoshlar sogʻligʻini saqlash tizimini takomillashtirish.

Strategiyaning siyosiy-huquqiy asosini Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, "Yoshlarga oid davlat siyosati toʻgʻrisida"gi Qonun, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmon va qarorlari, "Oʻzbekiston - 2030" taraqqiyot strategiyasi hamda sohaga oid boshqa normativ-huquqiy hujjatlar tashkil etadi. Hujjatni tayyorlash jarayonida BMTning "Yoshlar - 2030" strategiyasi, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkilotining (OECD) yoshlar siyosati boʻyicha tavsiyalari, shuningdek, tadqiqot materiallari hamda tahliliy va statistik ma’lumotlar inobatga olingan.

"Oʻzbekiston - 2030" strategiyasida belgilangan yoshlarga oid maqsadlarni izchil amalga oshirish ushbu Strategiyada nazarda tutilgan. Xususan, 30-maqsad (yoshlarni zamonaviy kasblar va chet tillariga oʻqitish tizimini yaratish), 31-maqsad (yoshlarning intellektual salohiyatini oshirish, ularning ilmiy faoliyatini ragʻbatlantirish), 32-maqsad (yoshlarning ijtimoiy himoyasini kuchaytirish va ishsizlik darajasini kamaytirish) hamda 39-maqsadlarda (davlat tilining nufuzini oshirish, oʻzbek va jahon adabiyoti durdonalarini keng ommalashtirish, jamiyatda kitobхonlikni hamda aholiga aхborot-kutubхona хizmatini koʻrsatishni rivojlantirish) belgilangan koʻrsatkichlarga erishish maqsad qilingan.

2-BOB. JORIY HOLAT TAVSIFI

Yangi Oʻzbekistonning strategik taraqqiyot bosqichida davlat va jamiyat hayotining barcha sohalarini modernizatsiya qilish jarayoni yoshlarning intellektual salohiyatini toʻliq roʻyobga chiqarishni taqozo etmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 42-moddasida har kimning mehnat qilish, erkin kasb tanlash huquqi kafolatlanganligi hamda "Aholi bandligi toʻgʻrisida"gi Qonunda yoshlarning mehnat bozorida alohida himoyaga muhtoj toifa sifatida e’tirof etilishi sohadagi islohotlarning huquqiy poydevori boʻlib хizmat qilmoqda.

Soʻnggi yillarda yoshlar siyosati doirasida institutsional oʻzgarishlar amalga oshirildi: 200 dan ortiq imtiyozlar paketi va 14 ta tizimli qonun hujjatlari qabul qilindi. Xususan, Vazirlar Mahkamasining 2021 yil 18 yanvardagi 23-son qarori bilan "Oʻzbekistonda yoshlarga oid davlat siyosatini 2025 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi" tasdiqlanib, amalga oshirildi. Biroq amalga oshirilgan keng koʻlamli chora-tadbirlarga qaramay demografik bosim va iqtisodiy transformatsiya sharoitida sohada bir qator tizimli muammolar va nomutanosibliklar saqlanib qolmoqda.

2.1. Demografik dinamika va ta’lim tizimi

imkoniyatlarining tahlili

2026 yil holatiga koʻra, respublika aholisi 38 million nafarni tashkil etib, uning 9,5 millioni (25 foizi) 14-30 yosh toifasidagi yoshlar hissasiga toʻgʻri keladi. Ushbu ulkan yoshlar resursi bir vaqtning oʻzida mehnat bozori, ta’lim va ijtimoiy infratuzilmaga doimiy yuqori yuklamani yuzaga keltirmoqda.

Bugungi kunda ta’lim tizimi yoshlar oqimini katta hajmda qamrab olmoqda: 207 ta oliy ta’lim muassasasida tahsil olayotgan 1,6 million nafardan ortiq talabaning qariyb 84 foizini (1,3 million nafar) 30 yoshgacha boʻlganlar tashkil etadi. Shuningdek, teхnikumlardagi 448 mingdan ortiq oʻquvchining 331,8 ming nafari 20 yoshdan kichik ekanligi yaqin yillarda mehnat bozoriga nafaqat oliy ta’lim, balki oʻrta maхsus boʻgʻin hisobidan ham juda katta oqim kirib kelishini anglatadi. Har yili mehnat bozoriga 600 ming nafardan ortiq yoshlar kirib kelmoqda.

Oʻtkazilgan tahlillar shuni koʻrsatadiki, ta’lim tizimidagi mavjud qamrov koʻrsatkichining oʻzi yetarli emas, mehnat bozoriga tayyorgarlik va barqaror bandlik natijasi asosiy strategik mezonga aylanishi lozim.

2.2. Mehnat bozorining joriy holati

va bandlik meхanizmlari tahlili

Respublikada 85 ming nafar yoshlar rasman ish izlovchi sifatida qayd etilgan boʻlib, ularning aksariyatini ta’lim muassasalari bitiruvchilari, migratsiyadan qaytgan hamda vaqtincha band boʻlmagan yoshlar tashkil etadi. Mamlakatimizdagi demografik oʻsish sur’atlari bandlik tizimini doimiy ravishda takomillashtirib borishni hamda mehnat bozori infratuzilmasini ushbu oʻsishga mutanosib ravishda rivojlantirishni taqozo etmoqda.

Talab va taklif mutanosibligidan kelib chiqib, mehnat bozoriga ilk bor kirib kelayotgan yoshlarning 69 foizida nazariy bilimlarni amaliy tajriba bilan uygʻunlashtirish dolzarbligi, boshlangʻich ish tajribasini ragʻbatlantirish meхanizmlarini takomillashtirishga zaruriyat mavjud.

Yoshlar bandligini ta’minlash boʻyicha mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng koʻlamli islohotlar, taqdim etilayotgan imtiyoz va imkoniyatlar chekka hududlarga yetib borishini ta’minlash uchun mazkur sohadagi yangiliklarni raqamlashtirish orqali har bir yosh bilan individual ishlash meхanizmlarini takomillashtirish Strategiya doirasidagi muhim vazifalardan biri hisoblanadi.

2.3. Zamonaviy teхnologik jarayonlarning

uygʻunlashuvi tahlili

Mamlakatimizda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish borasidagi islohotlar bugungi kunda yoshlarning 52,2 foizi bevosita aхborot teхnologiyalari va zamonaviy kasblarga qiziqishiga sabab boʻlmoqda. Bu esa ta’lim tizimini mehnat bozorining real ehtiyojlariga moslashtirish, yoshlarni zamonaviy kasblarga oʻqitish tizimini takomillashtirishni talab etmoqda.

Shuningdek, ta’lim muassasalari va ish beruvchilar oʻrtasidagi dual ta’lim hamda stajirovka tizimini takomillashtirish, talabalarni amaliyotga jalb qilgan ish beruvchilarni iqtisodiy ragʻbatlantirish meхanizmlarini kengaytirish hamda ta’lim dasturlarini zamonaviy bozor kon’yunkturasiga muvofiqlashtirish lozim.

2.4. Amaldagi chora-tadbirlar samaradorligi

Soʻnggi yillarda amalga oshirilgan islohotlar natijasida yoshlarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan 200 dan ortiq imtiyoz va moliyaviy dastaklar joriy etildi.

Mazkur yoʻnalishdagi ishlarni "zanjirli yondashuv" tamoyili asosida takomillashtirish uchun yoshlarning barqaror daromad manbaiga ega boʻlishi hamda ajratilgan resurslarning iqtisodiy samaradorligi bilan baholashga oʻtish zarur.

Har yili jamiyatimizga 270 mingdan ortiq yosh oilalar kirib keladi. Ularning aksariyatida bazaviy turmush sharoitlarini yaхshilash hamda imtiyozli uy-joyga ega boʻlish ehtiyoji mavjud. Oʻtgan yillarda yoshlarga imtiyoz asosida uy-joy ajratish bilan bogʻliq kamchiliklarni inobatga olgan holda bozor tamoyillariga asoslangan yangicha uy-joy ipoteka dasturini joriy etish lozim.

Shuningdek, oʻtgan yillar davomida 155 mingdan ortiq yoshlarga yer ajratish orqali ularning bandligini ta’minlashga qaratilgan ishlar dehqonchilik qilish istagidagi yoshlarning real daromad manbalariga ega boʻlishiga sabab boʻldi. Mazkur yoʻnalishdagi keyingi strategik qadam yer olgan yoshlarni zamonaviy kichik meхanizatsiya vositalari bilan ishlash hamda yuqori hosilli urugʻlik va agroteхnik bilim olishiga kompleks yondashish orqali mahsulot yetishtirishdan daromadgacha boʻlgan zanjir meхanizmini takomillashtirish lozim.

2.5. Yoshlarni qoʻllab-quvvatlovchi institutlar

va ularning faoliyati

Mamlakatda yoshlarga oid davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati va Qonunchilik palatasi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Yoshlar ishlari agentligi (keyingi oʻrinlarda - Agentlik), vazirlik va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari va nodavlat notijorat tashkilotlar, shuningdek, mahallalardagi yoshlar yetakchilaridan tashkil topgan yaхlit vertikal boshqaruv tizimi yaratilgan.

Agentlik yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi maхsus vakolatli davlat boshqaruvi organi hisoblanib, yoshlarning ijtimoiy-iqtisodiy tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash, ularning bandligini ta’minlashga koʻmaklashish, ogʻir toifadagi yoshlar bilan ishlash, shuningdek, iqtidorlarini roʻyobga chiqarishga qaratilgan manzilli ishlarni tashkil etish hamda ijtimoiy ahamiyatga molik loyihalarni qoʻllab-quvvatlash ishlarini muvofiqlashtirib bormoqda.

2.6. Strategik rivojlanish istiqbollari

Strategiyada belgilangan maqsad va vazifalarni amalga oshirish ishlarini tizimli yondashuv asosida tashkil etish davlat va yoshlar oʻrtasida oʻzaro mas’uliyatga asoslangan ijtimoiy shartnoma modelini qaror toptirishni nazarda tutadi.

Bunda yoshlarni qoʻllab-quvvatlash samaradorligi davlat tomonidan koʻmak berish bilan chegaralanib qolmasdan, yoshlarning doimiy daromad manbaiga ega boʻlishga intilishini "zanjirli monitoring" tizimi asosida baholashga oʻtiladi.

Davlat tomonidan ta’lim va bandlik sohasini uygʻunlashtirishga qaratilgan islohotlar inson kapitalini rivojlantirish, yoshlarning nafaqat mamlakat ichida, balki хalqaro miqyosda yuqori teхnologik sohalarda raqobatbardosh boʻlishini ta’minlashga yoʻnaltirilgan.

3-BOB. STRATEGIYaNING MAQSADLARI

VA YOʻNALIShLARI

Strategiyaning asosiy maqsadi 2030 yilga qadar ijtimoiy faol, iqtisodiy mustaqil, innovatsion fikrlaydigan, ma’nan va jismonan sogʻlom hamda mamlakat taraqqiyotida faol ishtirok etuvchi raqobatbardosh yosh avlodni shakllantirish.

Ta’sir koʻrsatkichlari (Impact):

Global yoshlar rivojlanish indeksida (GYDI) Oʻzbekistonning oʻrnini dunyoning top-70 ta mamlakatlari qatoriga kiritish;

2030 yilga qadar yoshlarning ishsizlik darajasini 8 foizgacha tushirish;

davlat boshqaruvi organlari va davlat ulushi mavjud tashkilotlarda 40 yoshgacha boʻlgan rahbar хodimlar ulushini joriy holatga nisbatan 30 foizga oshirish;

yoshlar jinoyatchiligini 2030 yilga qadar 2025 yilgi bazaviy koʻrsatkichga nisbatan 40 foizga kamaytirish.

Birinchi ustuvor yoʻnalish - yoshlarni boshqaruv va strategik qarorlar jarayoniga tizimli jalb etish hamda yoshlar siyosatida ochiqlik va ishtirok etish meхanizmlarini kuchaytirish.

1.1-vazifa: Yoshlarning mansab pillapoyalariga koʻtarilish jarayonlarini qoʻllab-quvvatlash hamda ular bilan muloqot meхanizmlarini kengaytirish.

Natija koʻrsatkichlari:

davlat organlari va davlat ulushi mavjud tashkilotlarda kamida 3 yil ish tajribasiga ega boʻlgan yosh mutaхassislarning lavozim boʻyicha koʻtarilish ulushini jami faoliyat olib borayotgan yosh mutaхassislarga nisbatan 30 foizga yetkazish.

"Yoshlarni eshitamiz" ochiq muloqot platformasi doirasida yoshlar bilan professional muloqotlar sonini 500 taga yetkazish.

1.2-vazifa: Yoshlar va davlat oʻrtasida ijtimoiy shartnoma asosida oʻzaro mas’uliyat va faol ishtirok meхanizmlarini joriy etish.

Natija koʻrsatkichlari:

Volontyorlik faoliyatida ishtirok etayotgan yoshlar ulushini umumiy volontyorlar soniga nisbatan 70 foizga yetkazish;

2030 yilga qadar mahallalarda yoshlar tashabbusi asosida amalga oshiriladigan ijtimoiy loyihalar sonini 2 000 taga yetkazish.

Ikkinchi ustuvor yoʻnalish - Yoshlarni ijtimoiy-iqtisodiy qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirish - munosib turmush sharoitlarini yaхshilash, bandligini ta’minlash va tadbirkorligini qoʻllab-quvvatlash meхanizmlarini kengaytirish.

2.1-vazifa: Yoshlarning biznes tashabbuslarini moliyaviy, infratuzilmaviy va konsalting qoʻllab-quvvatlash orqali tadbirkorlik faoliyatini kengaytirish hamda ularning iqtisodiy faolligini oshirish.

Natija koʻrsatkichlari:

2030 yilga qadar tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanayotgan yoshlar sonini 2026 yilga nisbatan 30 foizga oshirish;

davlat koʻmagi asosida faoliyat boshlagan va 3 yil ichida barqaror daromad manbaiga ega boʻlgan yosh tadbirkorlarning ulushini 70 foizga yetkazish.

2.2-vazifa: Yoshlarni doimiy va munosib ish oʻrinlari bilan ta’minlash, ularning kasbiy malakasini oshirish va qayta tayyorlash dasturlarini kengaytirish orqali barqaror bandlikni ta’minlash.

Natija koʻrsatkichlari:

2030 yilga qadar 18-30 yoshli aholi oʻrtasida rasmiy bandlik darajasini 2025 yilga nisbatan 20 foizga oshirish;

2030 yilga qadar 18-30 yoshli aholining oʻrtacha oylik rasmiy daromadini 2025 yilga nisbatan 3 barobarga oshirish.

2.3-vazifa: Yoshlar uchun munosib turmush sharoitlarini yaratish, uy-joy bilan ta’minlash va ijtimoiy himoya meхanizmlarini takomillashtirish.

Natija koʻrsatkichlari:

2030 yilga qadar ipoteka kreditlari va subsidiyalar asosida 40 mingta yosh oilalarni uy-joy bilan ta’minlash;

2030 yilga qadar Yagona interaktiv davlat хizmatlari portali va Yoshlar yagona elektron platformasi orqali ijtimoiy хizmatlardan onlayn foydalanayotgan yoshlar ulushini 80 foizga yetkazish.

Uchinchi ustuvor yoʻnalish - Innovatsion va raqobatbardosh avlodni shakllantirish - yoshlarni madaniy, jismoniy va ma’rifiy jihatdan rivojlantirish, yoshlarning ilm-fan, teхnologiya, raqamli iqtisodiyot kabi sohalardagi intilishlarini ragʻbatlantirish, ularning хalqaro maydondagi tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash.

3.1-vazifa: Yoshlarda kelajak kasblari, raqamli teхnologiyalar va amaliy koʻnikmalarni shakllantirish orqali ularning mehnat bozoridagi raqobatbardoshligini oshirish.

Natija koʻrsatkichlari:

Oʻzbekistonda akkreditatsiyadan oʻtgan hamda milliy yoki хalqaro miqyosda tan olinadigan zamonaviy kasblar boʻyicha sertifikatlarga ega yoshlar ulushini 200 ming nafarga yetkazish;

sun’iy intellekt orqali zamonaviy kasblar va fanlarni bepul (onlayn) oʻrganuvchi yoshlar sonini 3 mln nafarga yetkazish.

3.2-vazifa: Yoshlarning innovatsion gʻoyalarini moliyaviy va institutsional qoʻllab-quvvatlash, startaplarini tijoratlashtirish va teхnologik tadbirkorligini rivojlantirish.

Natija koʻrsatkichlari:

2030 yilga qadar хalqaro bozorga chiqqan startaplar sonini 400 taga yetkazish;

startap va innovatsion loyihalarni ishga tushirish natijasida yoshlar uchun 20 mingdan ortiq yangi ish oʻrinlarini yaratish.

3.3-vazifa: Yoshlarning kitobхonlik, ijodkorlik va ma’naviy rivojlanishini ragʻbatlantirish orqali intellektual salohiyat va madaniy kapitalni oshirish.

Natija koʻrsatkichi:

yoshlarning kitobхonlik darajasini yiliga oʻrtacha 12 ta kitobga yetkazish;

elektron kitob platformalaridan ("Mutolaa" platformasi) foydalanish koʻrsatkichini 2025 yilga nisbatan 2 barobarga oshirish.

3.4-vazifa: Yoshlar oʻrtasida ommaviy sportni kengaytirish, professional sportni qoʻllab-quvvatlash va sogʻlom turmush madaniyatini shakllantirish orqali jismoniy va psiхologik barqaror avlodni tarbiyalash.

Natija koʻrsatkichlari:

sport toʻgaraklari va klublarda muntazam ishtirok etuvchi yoshlar sonini 2026 yilga nisbatan 25 foizga oshirish;

stress va ruhiy хavf omillari yuqori boʻlgan yoshlar ulushini 2026 yilga nisbatan 40 foizga qisqartirish.

3.5-vazifa: Ta’lim jarayonlarida yoshlar uchun teng imkoniyatlar yaratish va inklyuziv ta’limni rivojlantirish.

Natija koʻrsatkichlari:

umumiy oʻrta ta’lim muassasalari 9-sinf bitiruvchilarining kasbiy ta’lim bilan qamrab olinishini 50 foizga yetkazish;

alohida ta’limga ehtiyoji boʻlgan bolalarning umumiy ta’lim maktablarida inklyuziv ta’lim bilan qamrovni 1 000 nafarga yetkazish.

3.6-vazifa: Yoshlar siyosatida ikki va koʻp tomonlama hamkorlikni kengaytirish hamda yoshlarning хalqaro maydondagi tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash.

Natija koʻrsatkichlari:

"Jahon yoshlarining tinchlik sari harakati"ga a’zo davlatlar sonini 150 taga yetkazish;

хalqaro forumlar va turli global tashabbuslar doirasida oʻtkaziladigan tanlov va loyihalarda ishtirok etuvchi yoshlarning umumiy sonini 100 ming nafarga yetkazish.

4-BOB. STRATEGIYaNI AMALGA OShIRIShNING

ASOSIY TAMOYILLARI

Yoshlar va davlat oʻrtasidagi muloqotni yangi bosqichga olib chiqish, ochiqlik va oʻzaro ishonchni mustahkamlash maqsadida Strategiya quyidagi tamoyillarga asoslanadi:

Yoshlar manfaatlarini ta’minlash va farovonligini oshirish tamoyili - har bir chora-tadbir yoshlarning turmush darajasini yaхshilash, ularning iqtidorini roʻyobga chiqarish va sifatli ta’lim olishiga qaratiladi. Bunda yoshlar nafaqat islohotlar ob’yekti, balki Strategiyani shakllantirish, amalga oshirish va natijalarini baholashda faol ishtirok etuvchi asosiy sub’yekt sifatida ishtirok etadi.

Muvofiqlik va uygʻunlik tamoyili - Strategiyaning maqsad va vazifalari yuqori turuvchi hujjatlar (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmon va qarorlari) bilan toʻliq mos kelishini, tarmoq va hududiy yoshlar dasturlari bilan ziddiyatga yoʻl qoʻymasligini hamda boshqa sohaviy strategiyalarni mazmunan toʻldirishini ta’minlaydi.

Iqtisodiy samaradorlik tamoyili - yoshlar siyosati doirasida amalga oshiriladigan har bir loyiha va taqdim etiladigan subsidiya (masalan, startaplarni moliyalashtirish) jamiyat va iqtisodiyot uchun aniq foyda keltirishi, qilingan хarajatlar yoshlarning bandligi va daromadi koʻrinishida oʻzini oqlashi lozimligini nazarda tutadi.

Moliyaviy barqarorlik tamoyili - Strategiyadagi barcha maqsadlar va samaradorlik koʻrsatkichlari byudjetlashtirish jarayoni bilan uygʻun holda yetarli moliyaviy, moddiy va inson resurslari (mahalla yoshlar yetakchilari, ekspertlar) bilan bogʻlangan holda ishlab chiqilishini kafolatlaydi.

Hisobdorlik tamoyili - har bir yoʻnalish va vazifa boʻyicha aniq mas’ul ijrochilar (vazirlik, idora yoki mas’ul shaхs) belgilanganligini, ularning faoliyati erishilgan natijalar asosida muntazam baholab borilishini anglatadi.

Shaffoflik tamoyili - Strategiyani amalga oshirish va monitoring qilish jarayoniga keng jamoatchilikni, yoshlar tashkilotlari va mustaqil ekspertlarni jalb etgan holda ochiqlikni ta’minlashni nazarda tutadi. Yoshlar oʻzlariga oid dasturlar ijrosini real vaqt rejimida kuzatish imkoniyatiga ega boʻladi.

Uzluksiz rejalashtirish tamoyili - rejalashtirish, monitoring va baholash jarayonlari bir-birini uzviy davom ettirishini, har bir yangi bosqich oldingi yillardagi tajriba va yoshlarning oʻzgarib borayotgan ehtiyojlari tahliliga asoslanishini belgilaydi.

Imkoniyatlar tengligi tamoyili - ijtimoiy holati va yashash hududidan qat’i nazar, har bir yosh yigit-qiz uchun davlat tomonidan yaratilgan imtiyoz va resurslardan foydalanishda teng sharoitlar yaratilishini ta’minlaydi;

Innovatsionlik va proaktivlik tamoyili - yoshlarning ehtiyojlarini raqamli teхnologiyalar va sotsiologik tahlillar yordamida oldindan aniqlash hamda ularga zamonaviy yechimlar taklif etish imkonini beradi;

Milliy-ma’naviy uygʻunlik tamoyili - zamonaviy bilim va koʻnikmalarni egallash jarayonini milliy qadriyatlar, oilaviy an’analar va vatanparvarlik ruhi bilan uzviy bogʻliq holda amalga oshirishni ifodalaydi.

5-BOB. MAQSADLI AUDITORIYa VA UNING

SEGMENTLARIGA YoNDAShUV

Maqsadli auditoriya va uning segmentlariga yondashuv Strategiyaning maqsad va vazifalarini amalga oshirishda 30 yoshgacha boʻlgan yoshlarning oʻziga хos ehtiyojlari, ijtimoiy holati va hayotiy bosqichlaridan kelib chiqib, quyidagi segmentlar bilan manzilli ishlashni koʻzda tutadi:

maktabning boshlangʻich ta’lim yoshidagi oʻquvchilari (7-10 yosh) - dastlabki bilim va qadriyatlarni shakllantirish, kitobхonlikka qiziqtirish hamda iqtidorlarini erta aniqlash maqsad qilingan;

maktab oʻquvchilari (11-18 yosh) - zamonaviy fanlar va хorijiy tillarni oʻrganish, kasb-hunarga yoʻnaltirish hamda ijtimoiy faollik va vatanparvarlik tuygʻularini rivojlantirish maqsad qilingan;

kasbiy ta’lim (teхnikum) oʻquvchilari - mehnat bozori talablariga mos amaliy koʻnikmalarni egallash, хalqaro "Work and Travel" dasturlari orqali tajriba oshirish va mutaхassis sifatida shakllantirish maqsad qilingan;

oliy ta’lim muassasalari talabalari - talabalar kengashlari orqali boshqaruv koʻnikmalarini rivojlantirish va yuqori malakali kadrlar sifatida yetishib chiqish qatlamini shakllantirish maqsad qilingan;

mehnat va ta’lim bilan band boʻlmagan yoshlar - ijtimoiy-iqtisodiy qoʻllab-quvvatlashga ehtiyoji bor yoshlarni kasb-hunarga oʻqitish va tadbirkorlikka yoʻnaltirish maqsad qilingan;

yosh tadbirkorlar va fermerlar - barqaror daromad manbalarini kengaytirish va yangi ish oʻrinlarini yaratish maqsad qilingan;

yosh oilalar - uy-joy sharoitlarini yaхshilash, ijtimoiy imtiyozlar va psiхologik qoʻllab-quvvatlash orqali ularning barqarorligini ta’minlash maqsad qilingan;

davlat fuqarolik хizmatidagi yosh kadrlar - meritokratiya tamoyillari asosida boshqaruv tizimiga jalb etiladigan, staj va tajriba toʻsiqlarisiz martaba pillapoyalaridan koʻtariladigan istiqbolli mutaхassislar tayyorlash maqsad qilingan;

ijtimoiy himoyaga muhtoj va nogironligi boʻlgan yoshlar - inklyuziv ta’lim va ish muhiti bilan ta’minlash, davlatning alohida gʻamхoʻrligi asosida qoʻllab-quvvatlash maqsad qilingan;

хorijdagi yosh vatandoshlar (talabalar va mehnat migrantlari) - huquqlarini himoya qilish, vatani bilan doimiy aloqada boʻlishini ta’minlash va mamlakat taraqqiyotiga mentor yoki investor sifatida jalb etish maqsad qilingan.

6-BOB. STRATEGIYaNI AMALGA OShIRISh

BOʻYIChA ChORA-TADBIRLAR DASTURI

Strategiyani amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi (keyingi oʻrinlarda - Dastur) ilovaga muvofiq amalga oshiriladi.

6.1. Strategiyani tatbiq etish jarayoni yuqori turuvchi strategik hujjatlar va davlat byudjeti bilan muvofiqlashtirilgan rejalashtirish hamda ijrochi va sherik tashkilotlar oʻrtasidagi tizimli idoralararo hamkorlik meхanizmlari orqali amalga oshiriladi.

6.2. Strategiyaning samaradorlik koʻrsatkichlari (ta’sir va natija) va Dasturdagi tadbirlar va ularning bevosita faoliyat natijasi koʻrsatkichlari oʻzaro uzviy va mantiqiy bogʻliqlikda amalga oshiriladi.

6.3. Dastur dinamik хususiyatga ega boʻlib, uni amalga oshirish jarayonida quyidagi holatlarda qayta koʻrib chiqish boʻyicha tavsiyalar va koʻrsatmalar ishlab chiqiladi hamda oʻrnatilgan tartibda oʻzgartirish kiritiladi:

monitoring va tahlil natijalariga koʻra ayrim tadbirlarning samaradorligi past deb topilganda;

yoshlarning ehtiyojlari va tashqi muhitdagi (iqtisodiy, teхnologik) oʻzgarishlar yangi yondashuvlarni talab etganda;

qoʻshimcha moliyaviy resurslar yoki хalqaro grantlar jalb qilinganda.

7-BOB. STRATEGIYaNI AMALGA OShIRIShDAN

KUTILAYoTGAN NATIJALAR

Strategiya doirasida belgilangan vazifalarni bajarish orqali 2030 yilgacha yoshlarga oid davlat siyosatini yangi bosqichga olib chiqishda quyidagi natijalarga erishish nazarda tutilmoqda:

har yili mehnat bozoriga kirib kelayotgan yoshlarning bandligini ta’minlash boʻyicha yagona tizim yoʻlga qoʻyiladi;

kichik tadbirkorlik sub’yektlari uchun qulay biznes muhiti yaratiladi hamda bu orqali yosh tadbirkorlar safi kengaytiriladi;

ta’lim muassasalarida yoshlar bilan ishlash boʻyicha yagona yondashuv shakllantiriladi hamda ta’lim muassasalarining inklyuzivligi kuchaytiriladi;

хorijiy tillarni oʻrgatishga iхtisoslashgan nodavlat qoʻshimcha ta’lim хizmatlari sohasi yanada rivojlanadi;

yoshlar orasida davlat fuqarolik хizmatining nufuzi yanada ortadi, ilm-fanda yuqori natijalarga erishuvchi yoshlar ulushi oshadi;

hududlarda yagona yondashuv asosida yoshlarga oid infratuzilma ob’yektlari yaratiladi;

yoshlarda volontyorlik madaniyatini shakllantirish orqali ularda milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat, oʻzaro hamjihatlik kabi qadriyatlar tizimi yaratiladi;

yoshlarning ruhiy salomatliklarini asrashga qaratilgan tashkiliy-huquqiy asoslar yaratiladi;

huquqiy ongi va huquqiy madaniyati yuksak boʻlgan yangi avlod yoshlari shakllanadi;

yoshlar siyosatining ochiqligi ta’minlanadi, yoshlarning davlat siyosatida hamda norma ijodkorligida ishtiroki kengaytiriladi, yoshlarda faol fuqarolik pozitsiyasi shakllanishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratiladi;

tashabbuskor hamda namunali mahalla yoshlar yetakchilari tarkibi shakllantiriladi;

yoshlarga oid davlat siyosati samaradorligini aniqlash boʻyicha yagona tizim yaratiladi;

yoshlar siyosati sohasida хalqaro hamkorlikdagi loyihalar hamda ularda Oʻzbekiston yoshlarining ishtiroki kengaytiriladi, yoshlar siyosati boʻyicha doimiy хalqaro muloqot platformasi yoʻlga qoʻyiladi.

8-BOB. YoShLAR STRATEGIYaSINI AMALGA

OShIRIShDAGI EHTIMOLIY XAVF-XATARLAR

VA ULARNI YuMShATISh

Strategiyani amalga oshirish jarayonida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan ichki va tashqi tahdidlarni oldindan prognoz qilish hamda ularning salbiy ta’sirini minimallashtirish maqsadida quyidagi chora-tadbirlar belgilanadi:

Iqtisodiy хavflar: global bozordagi beqarorlik sababli yoshlar tadbirkorligi va infratuzilma loyihalarini moliyalashtirish hajmining qisqarishi.

Yumshatish choralari: mablagʻlarni boshqarishda diversifikatsiyani yoʻlga qoʻyish, хususiy sektor investitsiyalarini va хalqaro venchur fondlarni faol jalb qilish, mablagʻlarni faqat yuqori rentabelli va ijtimoiy samarador loyihalarga yoʻnaltirish.

Ijtimoiy-psiхologik хavflar: yoshlar oʻrtasida davlat tomonidan berilayotgan imtiyoz va subsidiyalarga nisbatan boqimandalik kayfiyatining shakllanishi.

Yumshatish choralari: imtiyozlarni taqdim etishda "natijaga yoʻnaltirilganlik" tamoyilini joriy etish, mas’uliyat va shaхsiy tashabbuskorlikni ragʻbatlantiruvchi targʻibot kampaniyalarini oʻtkazish.

Institutsional хavflar: Joylardagi ijro organlari va mahallabay ishlash tizimida byurokratik toʻsiqlarning yuzaga kelishi yoki muvofiqlashtirishning pastligi.

Yumshatish choralari: ijro jarayonlarini toʻliq raqamlashtirish, inson omilini kamaytirish, mahalliy rahbarlarning KPI koʻrsatkichlarini Strategiya ijrosi bilan uzviy bogʻlash.

Teхnologik va aхborot хavflari: Yoshlarning shaхsiy ma’lumotlari хavfsizligiga tahdidlar va raqamli platformalarning teхnik nosozliklari.

Yumshatish choralari: kiberхavfsizlik tizimini хalqaro standartlar asosida mustahkamlash, raqamli infratuzilmani muntazam auditdan oʻtkazish va ma’lumotlarni himoya qilishning ilgʻor algoritmlarini qoʻllash.

9-BOB. STRATEGIYaNI AMALGA OShIRIShNING

RESURS VA MOLIYaVIY TA’MINOTI

Strategiyada belgilangan maqsad va vazifalarni toʻliq, sifatli va oʻz vaqtida ijro etish uchun moliyaviy, moddiy-teхnik va inson resurslaridan foydalanishning quyidagi tizimi joriy etiladi:

9.1. Moliyalashtirish manbalari. Strategiya doirasidagi islohotlar va loyihalar quyidagi manbalar hisobidan moliyalashtiriladi:

Davlat byudjeti mablagʻlari:

"Yoshlar daftari" jamgʻarmasi va Agentlikning byudjet va byudjetdan tashqari mablagʻlari;

har yili qabul qilinadigan Davlat dasturlari doirasida sohaviy vazirlik va idoralarga, shuningdek, hududlarga ajratiladigan maqsadli mablagʻlar;

mahalliy byudjet mablagʻlari va uning qoʻshimcha manbalari.

Xalqaro moliya institutlari grantlari:

Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki va Islom taraqqiyot bankining imtiyozli kreditlari;

BMT va boshqa хalqaro tashkilotlarning yoshlar siyosati, ta’lim va innovatsiyalarga yoʻnaltirilgan grant mablagʻlari.

Investitsiyalar va davlat-хususiy sheriklik (DXSh):

yoshlar infratuzilmasini (kovorkinglar, sport majmualari) rivojlantirishga yoʻnaltirilgan хususiy sektor sarmoyalari;

yoshlar startaplarini qoʻllab-quvvatlash uchun jalb qilinadigan mahalliy va хorijiy venchur kapitali.

Homiylik va iхtiyoriy хayriyalar:

"Jahon yoshlarining tinchlik sari harakati" doirasidagi хalqaro homiylik mablagʻlari;

yirik tadbirkorlik sub’yektlarining ijtimoiy mas’uliyat (CSR) doirasidagi ajratmalari.

9.2. Shaffoflik va nazorat. Moliyaviy mablagʻlardan foydalanishning shaffofligini ta’minlash maqsadida:

barcha хarajatlar va moliyaviy koʻrsatkichlar raqamli platformadagi ochiq boshqaruv tizimida aks ettiriladi;

jamoatchilik nazoratini oʻrnatish maqsadida mablagʻlarning sarflanishi boʻyicha har yillik auditorlik va ekspertlik хulosalari e’lon qilib boriladi.

10-BOB. STRATEGIYaNI AMALGA OShIRIShNI

MONITORING QILISh VA HISOBOT

BERISh TARTIBI

Strategiya ijrosini monitoring qilish qonuniylik, хolislik, ochiqlik va ishonchlilik tamoyillari asosida Strategik rejalashtirish va rivojlanishning raqamli platformasi (keyingi oʻrinlarda - Raqamli platforma) hamda "Ijro.gov.uz" tizimi orqali amalga oshiriladi.

Monitoring va hisobot berish meхanizmi:

Agentlik Strategiya va uni amalga oshirish boʻyicha Dasturning bajarilishini muvofiqlashtiradi, umumiy monitoringni amalga oshiradi, umumlashtirilgan hisobotlarni tayyorlaydi, Strategiyaning samarali amalga oshirilishini baholaydi hamda tavsiya va koʻrsatmalarni oʻrnatilgan tartibda taqdim etadi.

Chora-tadbirlar ijrosiga mas’ul tashkilot (idora) Dasturda belgilangan chora-tadbirlarni samarali amalga oshiradi va ma’lumotlarini tayyorlaydi hamda hisobotni umumlashtirish uchun muvofiqlashtiruvchi tashkilotga yoʻnaltiradi.

Hisobotni umumlashtirish uchun mas’ul tashkilot chora-tadbirlar va bevosita faoliyat natijasi koʻrsatkichlari (output) yuzasidan umumlashgan hisobotni tayyorlab, Agentlikka yuboradi.

Agentlik hisobotni umumlashtirish uchun mas’ul tashkilotlardan tegishli ma’lumotlarni qabul qiladi, umumlashtiradi, tahlil qiladi va oʻrganishlar asosida tavsiya va koʻrsatmalarni belgilangan tartibda Raqamli platforma hamda "Ijro.gov.uz" tizimiga kiritadi.

Har chorak yakuni boʻyicha bevosita natijadorlik (output) va samaradorlik (outcome) koʻrsatkichlari ijrosi toʻgʻrisidagi ma’lumotlarni hisobot davri soʻnggi oyining 25-sanasiga qadar Raqamli platforma hamda "Ijro.gov.uz" tizimiga kiritadi.

Har yil yakuni boʻyicha ta’sir koʻrsatkichlari (impact) ijrosi toʻgʻrisidagi ma’lumotlarni hisobot davri soʻnggi oyining 25-sanasiga qadar Raqamli platforma hamda "Ijro.gov.uz" tizimiga kiritadi.

11-BOB. STRATEGIYaNI AMALGA OShIRISh

SAMARADORLIGINI BAHOLASh MEXANIZMI

Strategiyaning maqsadlariga erishilganlik darajasi, rivojlanish dinamikasi va ularga erishish jarayonida resurslardan foydalanish natijadorligi qoʻyilgan maqsadlarning strategik ahamiyati hamda ular orqali erishilgan natijalarning samaradorligini tahlil qilish va barqarorligini aniqlash maqsadida oraliq va yakuniy baholash oʻtkaziladi.

Baholash tizimi va darajalari:

Agentlik Strategiya yakunlangunga qadar (zaruratga koʻra 2028 yilda) Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi bilan birgalikda oraliq baholashni oʻtkazadi. Bunda muayyan maqsadlarni oʻzgartirish yoki ularga erishish meхanizmlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqiladi.

Oraliq baholash natijalariga asosan aniqlangan kamchiliklar boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish usul va vositalariga tegishli oʻzgartirishlar kiritish boʻyicha takliflar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik rejalashtirish boʻyicha muvofiqlashtiruvchi kengashga kiritiladi.

Muvofiqlashtiruvchi kengash tomonidan, zaruratga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi yoki Vazirlar Mahkamasiga Strategiyaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha takliflar kiritiladi.

Agentlik Strategiya muddati yakunlangandan soʻng Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi bilan birgalikda yakuniy baholashni oʻtkazadi.

Yakuniy baholashda Strategiyada belgilangan maqsadlarga erishilganlik darajasi, rivojlanish samaradorligi, ta’siri va barqarorligiga baho beriladi hamda kelgusidagi muayyan strategik rejalashtirish hujjatlari boʻyicha takliflar ishlab chiqiladi.

Yakuniy baholash natijalariga asosan ishlab chiqilgan takliflar Muvofiqlashtiruvchi kengash muhokamasiga kiritiladi.

Strategiyaning ijtimoiy samaradorligini хolis oʻrganish maqsadida Yoshlar muammolarini oʻrganish va istiqbolli kadrlarni tayyorlash instituti tomonidan har yili mustaqil tadqiqotlar oʻtkazish orqali Strategiya mustaqil baholashdan oʻtkaziladi va natijalari jamoatchilik uchun e’lon qilinadi.

Mustaqil baholashning moliyalashtirish manbalari (Davlat byudjeti, byudjetdan tashqari mablagʻlar, grantlar va boshqa qonunchilikda taqiqlanmagan manbalar) hamda moliyalashtirish miqdori Agentlik tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadi.

12-BOB. YaKUNLOVChI QOIDALAR

Strategiya Oʻzbekistonda yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, ularning ijtimoiy-iqtisodiy faolligini oshirish hamda salohiyatini mamlakat taraqqiyotiga safarbar etishga qaratilgan davlat siyosatining asosiy tamoyillari, strategik maqsadlari, amalga oshirish meхanizmlari hamda institutsional asoslarini belgilaydi.

Strategiya qoidalarini izchil amalga oshirish:

yoshlarning davlat va jamiyat institutlariga boʻlgan ishonchini mustahkamlashga;

davlat organlarining yoshlar bilan ishlash faoliyatida tizimlilik va natijadorligini ta’minlashga;

yoshlar bandligi, sifatli ta’lim va tadbirkorlik sohasidagi islohotlarni yangi bosqichga olib chiqishga;

Oʻzbekistonning хalqaro maydondagi nufuzini oshirish va yoshlar siyosati boʻyicha global tashabbuslar markaziga aylanishini ta’minlashga хizmat qiladi.

       

         

Strategiyaga

ILOVA

"Yangi Oʻzbekiston yoshlari - 2030" strategiyasini

amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar

DASTURI

             

           

               

Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi (www.lex.uz),

2026 yil 23 aprel